Аслияб гьумералде

ТаравихIазул хиралъи

ТаравихIазул хиралъи

ТаравихI ккола жамагIат гьабун базе лъикIаб, суннатаб как. Гьеб бала рамазан моцIалъ, боголил какил гIуждаса хадуб.

 

ТаравихI базе бихьиназе суннатаб буго мажгиталъуб. Гьедин рес кколеб гьечIони, рокъоб жинцагоги базе бегьула.

ТIадаб буго кIи-кIи ракагIатккун базе. Ункъо ракагIат цо салам кьун бани, таравихI рикIкIунаро. Гьелъие ният гьабула «таравихIалъул как базе яги рамазан моцIалъул как тIобитIизе», - абун. ТаравихIалдаса хадуб бала лъабго ракагIат витруялъул. ТIоцебе бала кIиго ракагIат, хадуб цо ракагIатги.

ТаравихIалъул хиралъиялъул бицани, гьелъул рехсон хIалкIоларо. Кин батаниги цо-цоял рехсела.

Рамазаналъул тIоцебесеб сордоялъ таравихI барав чи мунагьаздаса вацIцIалъула эбелалъ гьавурав гIадин.

КIиабилеб сордоялъ барав чиясул мунагьал чурула ва гьединго гьесул эбел-инсулги чурула, гьел бусурбаби ратани.

Лъабабилеб сордоялъ таравихI тIобитIарасе ГIаршалда гъоркьан малаикас ахIула: «Дуца дурго гIамалал цIигьаре. Аллагьас дур цере рукIарал мунагьал чурана», - ян.

Ункъабилеб сордоялъ таравихI барасе буго Таврат, Инжил, Забур ва Къуръан цIалараб гIадинаб кири.

Щуабилеб сордоялъ тIоби-тIарасе буго Масжидул-ХIарамалда, Масжидул-Ннавабиялда ва Масжидул-Акъсаялда как бараб гIадинаб кири.

Анлъабилеб сордоялъ тIобитIарасе буго «Байтул МагIмураялда» тIаваф гьабураб гIадинаб кири. Гьеб ккола нуралъул рукъ, ай зодоб КагIбаялда тIад бугеб, жинда тIад кидаго малаикзабаз тIаваф гьабулеб. Щибаб гамачIалъ, хIатта гьениб бугеб хIуралъцин гьесул мунагьал чуреян гьарула.

Анкьабилеб сордоялъ таравихI тIобитIарасе Муса аварагасе кумек гьабураб гIадинаб кири буго, жив фиргIавнида ва Гьаманида данде вахъарав мехалъ.

Микьабилеб сордоялъ тIобитIарасе Аллагьас кьола Ибрагьим аварагасе кьун букIарабщинаб.

ИчIабилеб сордоялъ таравихI тIобитIарасе кьола Аллагьасул аварагасул гIадинаб гIибадат.

АнцIабилеб сордоялъ тIоби-тIарасе Аллагьас кьола дунялалъул ва ахираталъул нигIматал.

АнцIила цоабилеб сордо тIобитIарас дунял тола мунагьалги гьечIого.

АнцIила кIиабилеб сордоялъ тIобитIарав къиямасеб къоялъ вахъуна гьурмада нургун ва моцIрол канлъигун.

АнцIила лъабабилеб сордо тIобитIарав цIунизе вуго къиямасеб къоялъ дандчIвазе ругел киналниги балагьаздаса.

АнцIила ункъабилеб сордоялъ как барасе малаикзабаз нугIлъи гьабизе буго гьав чияс таравихIал ралел рукIанин. Хвасарлъизеги вуго хIисаб-суалалдаса.

 

(Хадусеб букIине буго)

 

ХIадис Мурадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


ГIелмабазул хазина

Къуръан ккола дунял бижаралдаса хадуб лъугьарал мугIжизатазул бищун кIудияблъун.   Гьедин букIиналъе далиллъунги ккола гьелъул гIуцIи гIакълуялъ къабул гьабулеблъун ва жибги пикру гьабизелъун бихьизабураб букIин. Руго жеги кIуди-кIудиялги мугIжизатал, амма гьел рукIана заман бихьун, бакI бихьун...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...