Аслияб гьумералде

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

ХIурматиял магIарулал, АхIулгохIалъул къиса лъаларев чи нилъеда гьоркьов гIемер ватиларо. Гьел рукIана Шамил имамасул бищунго захIматал къоязул цояздасан. Кинаб хIалха букIинареб сверухъ чIун тушбабиги, тIаде балеб гIарадаги, къойидаса къойиде загIиплъулеб къуватги, камулел гъазизабиги, лъугIулеб квенги, нилъерго дагъистанияздаса щолареб кумекги бугеб мехалда.

 

Гьеб гъазаваталъул заманалда ккана гIемерал хIикмалъабиги. Руччаби-лъималаз бихьизабуна кIудияб бахIарчилъи. Хасго гьелъул захIмалъи щвана ГIашилтIа ва ЧIиркъатIа росабазде.

Гьеб лъугьа-бахъин ккаралдаса ана 180-ялдасаги цIикIкIун сон. Аллагьасе рецц, дагъистаниязда гьеб кIочон гьечIо. Советияб улка биххаралдаса нахъе бусурбабаз щибаб санайил, риидалил заманалда, ракIалде щвезабула АхIулгохIда ккараб рагъул кьогIаб къисмат. Гьелда хурхун гIуцIула исламиял мажлисал. Гьале исана кIиабилеб сон буго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул бетIерлъиялда гъоркь, гьениб мажлис гIуцIулеб бугелдаса.

Гьал къояздаги тIобитIана «АхIулгохI - лъаялъул борхалъи» абураб цIаралда гъоркь гIелмияб мажлис. Гьеб гIуцIун букIана инсанас жиндирго лъай камил гьабиялде киналго бусурбаби ахIиялъул мурадалда.

Тарихчи Мурадуллагь Дадаевас мухIканал баяналги рехсон бицана Шамил имамас ва гьесул гъазизабаз, гьединаб захIматаб хIалалда рукIагоги, АхIулгохIда ругеб мехалдаги гIелму цIали, гьеб лъазаби тун букIинчIолъиялъул хIакъалъулъ. Бицана Шамил имамас гIелму цIалиялде кьолеб букIараб кIваралъулги, хIатта гъазаваталде рачинчIого гIелму цIализе мутагIилзаби толел рукIиналъулги.

Имамасгун муридзабаз, гъазизабаз гьеб захIматаб хIалалда рукIаго цIалараб гIелму, гьадигIан кIудияб рахIаталда ругел нилъеца цIализе тIадаб букIин цIакъго баянаб жо гьечIищха.

Дагъистаналъул гуманитарияб институт ккола инсанасул гIумруялъе чара гьечIеб лъайгун диналъул аслаби цадахъ малъулеб идара. Гьениб щола экономистасул, лингвистасул, журналистасул, теологасул махщелалги. Институт лъугIаразул ихтияр буго Россиялда ва гьеб бахун къватIибги дандекколеб хIалтIуде лъугьине.

Мажлисалда гIахьаллъи гьабуна Дагъистаналдасаго бусурбабаз. АхIулгохIалъул кIиябго рахъалдасан чанго километралъул манзилалда лъун рукIана гьенир гIахьаллъи гьабулезул машинаби. ГIелмияб мажлисалъе цебехъанлъи гьабуна Курахалдаса Шамилица. Гьев ккола  Сулейман-Стальский районалъул имамзабазул советалъул бетIер.

МагIна гъваридал вагIзабигун церерахъана муфтияталъул хIалтIухъаби, гIалимзаби ва цогидалги. Цере рахъараз ракIалде щвезабулеб букIана АхIулгохIалъул захIматал къоял, рехсолел рукIана гьенир ккарал цо-цо гIажаибал лъугьа-бахъинал.

Данделъиялда гIахьаллъи гьабуна магIарул мацIалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редактор ГIабдуллагь МухIаммадовасги.

Мажлис гьабиялъе кIудияб квербакъи гьабуна Унсоколо районалъул администрациялъ, ГIашилтIа росдал жамагIаталъ ва Унсоколо районалъул жамагIаталъ.

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул рахъалдасан халкъалде салам щвезабизе ва лъикIаб вагIзагун цеве вахъана муфтиясул наиб ГIабдуллагь Салимов. Жиндирго кIалъаялда гьес тIадчIей гьабуна бусурбаби цолъизе ва гъункизе ккеялда сверухъ.

Гьединго мажлисалда можоро бахъана гIумра гьабизе ине рес кьолеб лъабго путевка щвеялъеги. Гьезул цояб бергьана Гъизилюрт районалъул Акнада росулъа васасе, кIиабилеб - ЛъаратIа районалъул вакиласе ва лъабабилеб щвана Унсоколо районалъул Рихьуниб росулъа чиясе. 

Мажлисалъул ахиралда шагьидзабазул рухIалдаса зикруги бачана, дугIаги гьабуна.  Аллагьас къабул гьабуеги киназулго лъикIал гIамалал.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


Къулгьу...

«Ал-Ихлас» сура гIуцIун буго ункъо къокъаб аяталдаса, амма Аллагьасул Расулас ﷺ бицана гьелъул кIудияб мустахIикълъиялъул: «Къул гьува Ллагьу ахIад» Къуръаналъул лъабабилеб бутIаялда бащалъула», - ян. (Муслим)   Байбихьуда гIажаиблъизе рес буго, бищун къокъал...


ЦIоросаролъ

ЦIоросаролъ ккола ракъи буссинабулеб ва халкъалда гьоркьоб машгьураб нигIмат. Гьелъулъ белок, клетчатка, витаминал ва минерал гIемер руго. ХIалакълъизе хIаракат бахъулел гIадамаз гьикъула, диетаялда вугеб мехалда цIоросаролъ кваназе бегьулищин абун.   ЦIоросаролъалъ кумек гьабула гIорцIизе....


«Аварагасул ﷺ ирс» фильмалъул цебелъей

Инхо росулъа шайих ГӀабдулхӀамид-афандиясул гӀумруялъе ва рухӀияб ирсалъе сайгъат гьабураб «Аварагасул ирс» абураб фильмалъул цебелъеялда гӀахьаллъана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиги. Гьеб тадбир тIобитIана «Россия – дир тарих» абураб тарихияб...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...