Аслияб гьумералде

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

ХIурматиял магIарулал, АхIулгохIалъул къиса лъаларев чи нилъеда гьоркьов гIемер ватиларо. Гьел рукIана Шамил имамасул бищунго захIматал къоязул цояздасан. Кинаб хIалха букIинареб сверухъ чIун тушбабиги, тIаде балеб гIарадаги, къойидаса къойиде загIиплъулеб къуватги, камулел гъазизабиги, лъугIулеб квенги, нилъерго дагъистанияздаса щолареб кумекги бугеб мехалда.

 

Гьеб гъазаваталъул заманалда ккана гIемерал хIикмалъабиги. Руччаби-лъималаз бихьизабуна кIудияб бахIарчилъи. Хасго гьелъул захIмалъи щвана ГIашилтIа ва ЧIиркъатIа росабазде.

Гьеб лъугьа-бахъин ккаралдаса ана 180-ялдасаги цIикIкIун сон. Аллагьасе рецц, дагъистаниязда гьеб кIочон гьечIо. Советияб улка биххаралдаса нахъе бусурбабаз щибаб санайил, риидалил заманалда, ракIалде щвезабула АхIулгохIда ккараб рагъул кьогIаб къисмат. Гьелда хурхун гIуцIула исламиял мажлисал. Гьале исана кIиабилеб сон буго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул бетIерлъиялда гъоркь, гьениб мажлис гIуцIулеб бугелдаса.

Гьал къояздаги тIобитIана «АхIулгохI - лъаялъул борхалъи» абураб цIаралда гъоркь гIелмияб мажлис. Гьеб гIуцIун букIана инсанас жиндирго лъай камил гьабиялде киналго бусурбаби ахIиялъул мурадалда.

Тарихчи Мурадуллагь Дадаевас мухIканал баяналги рехсон бицана Шамил имамас ва гьесул гъазизабаз, гьединаб захIматаб хIалалда рукIагоги, АхIулгохIда ругеб мехалдаги гIелму цIали, гьеб лъазаби тун букIинчIолъиялъул хIакъалъулъ. Бицана Шамил имамас гIелму цIалиялде кьолеб букIараб кIваралъулги, хIатта гъазаваталде рачинчIого гIелму цIализе мутагIилзаби толел рукIиналъулги.

Имамасгун муридзабаз, гъазизабаз гьеб захIматаб хIалалда рукIаго цIалараб гIелму, гьадигIан кIудияб рахIаталда ругел нилъеца цIализе тIадаб букIин цIакъго баянаб жо гьечIищха.

Дагъистаналъул гуманитарияб институт ккола инсанасул гIумруялъе чара гьечIеб лъайгун диналъул аслаби цадахъ малъулеб идара. Гьениб щола экономистасул, лингвистасул, журналистасул, теологасул махщелалги. Институт лъугIаразул ихтияр буго Россиялда ва гьеб бахун къватIибги дандекколеб хIалтIуде лъугьине.

Мажлисалда гIахьаллъи гьабуна Дагъистаналдасаго бусурбабаз. АхIулгохIалъул кIиябго рахъалдасан чанго километралъул манзилалда лъун рукIана гьенир гIахьаллъи гьабулезул машинаби. ГIелмияб мажлисалъе цебехъанлъи гьабуна Курахалдаса Шамилица. Гьев ккола  Сулейман-Стальский районалъул имамзабазул советалъул бетIер.

МагIна гъваридал вагIзабигун церерахъана муфтияталъул хIалтIухъаби, гIалимзаби ва цогидалги. Цере рахъараз ракIалде щвезабулеб букIана АхIулгохIалъул захIматал къоял, рехсолел рукIана гьенир ккарал цо-цо гIажаибал лъугьа-бахъинал.

Данделъиялда гIахьаллъи гьабуна магIарул мацIалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редактор ГIабдуллагь МухIаммадовасги.

Мажлис гьабиялъе кIудияб квербакъи гьабуна Унсоколо районалъул администрациялъ, ГIашилтIа росдал жамагIаталъ ва Унсоколо районалъул жамагIаталъ.

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул рахъалдасан халкъалде салам щвезабизе ва лъикIаб вагIзагун цеве вахъана муфтиясул наиб ГIабдуллагь Салимов. Жиндирго кIалъаялда гьес тIадчIей гьабуна бусурбаби цолъизе ва гъункизе ккеялда сверухъ.

Гьединго мажлисалда можоро бахъана гIумра гьабизе ине рес кьолеб лъабго путевка щвеялъеги. Гьезул цояб бергьана Гъизилюрт районалъул Акнада росулъа васасе, кIиабилеб - ЛъаратIа районалъул вакиласе ва лъабабилеб щвана Унсоколо районалъул Рихьуниб росулъа чиясе. 

Мажлисалъул ахиралда шагьидзабазул рухIалдаса зикруги бачана, дугIаги гьабуна.  Аллагьас къабул гьабуеги киназулго лъикIал гIамалал.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


Къецалъул хIасилал гьаруна

«Религия сегодня: Важные темы» абураб тIехьалда тIасан Казбек районалда, 7-11-абилел классазул лъималазда гьоркьоб, лъазабун букIана къец. Гьелъул хIасилал гьарураб тадбир тIобитIана Ленинаул росдал школалда. Гьелда гIахьаллъи гьабуна районалъул имамзабазул советалъул председатель...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...