Аслияб гьумералде

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьасул ﷻ расуласул ﷺ хIадис буго: «Бусурбанчи бусурбанчиясе вац ккола. Гьес киданиги вацасе зарал гьабуларо, хIажалъи ккедал кумек гьабичIогоги толаро», - ян. Нилъер диналда вацлъи абураб жо кIудияб нигIмат буго. Цоги хIадисалда буго, кIиго диналъул вац релълъарал ругин цоялъ цояб чурулеб кIиго квералда. Чиясул квераз гьабулеб гIемерисеб иш цоялъ цоялъе кумек гьабичIого тIубаларебго гIадин, диналъул вацалги цоцазе хIалае рахъараллъун рукIине ккола.

НугIман ибну Баширидасан бицун буго, бусурбаби релълъунин чиясул къаркъалаялда. БетIер ялъуни бер унтулеб мехалда гьеб кколин тIубараб къаркъалаго унтилъун (Муслим). Исламалъ ахIула вацлъи щулаго кквеялде, цогиязул мурадал тIуралеллъун рукIиналде.

Щивас цIунизе ккола вацлъи, цолъи, цоцазда гьоркьоб гьуинлъи. Гьеб тIубаларебгIан мехалъ нилъер динги букIуна цIубачIеблъун, аварагасул ﷺ умматги букIуна цолъизе кIолареб наязул руккел гIадин. Наязул руккел буго данделъизе кIвечIони жидер хадусеб хIалтIи гIадада хвараблъун. Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьасда ﷻ божулев чи релълъарав вуго диналъул вацасе щулалъиялъе ва цоялъ цояб кквезе къадалъ лъураб ганчIида», - ян (Муслим). Къадалъ лъураб гамачI гIадлуялда гьечIони, къед гIемер заманалъ бахъун чIоларо, бахъун чIаниги биххиялда хIинкъи букIуна. Вацлъиги щулалъараб гьечIони, щибго гуреб гIилла сабаблъун цоцадаса барщулел, гьоркьоб кьал бижулеблъун лъугьуна. Жеги абун буго аварагас ﷺ: «Нужер цонигиясул иман камилаблъун букIунаро жиндиего бокьулеб диналъул вацасеги бокьизегIан», - ин (Бухари).

Ибну ГIумаридасан бицун буго: «Аллагьасе ﷻ бищун рокьулел чагIи руго бищун пайдаял. Гьесие ﷻ бищун бокьулеб гIамалги – диналъул вацасул рекIелъе лъугьинабулеб рохел ялъуни захIмалъи ккедал гьесие гьабулеб кумек буго», - ян. Пикру гьабе, сапаралда унаго сверухъ чиго гьечIеб бакIалда машина хун нухда хутIараб мехалъ тIаде вачIарас дур хIажат тIубани, кигIан мун вохилев, чан жо гьарун дуца гьесие дугIа гьабилеб. Хадубги хIадисалда абулеб кинниги: «ХIажалъи ккараб мехалъ диналъул вацасе кумекалъе вачIин дие цIикIкIун бокьулеблъун буго моцIалъ мажгиталъув игIтикафалда вукIиналдаса», гьеб гIамал Аллагьасда ﷻ ва Гьесул ﷻ расуласда ﷺ аскIоб кIудияб иш буго.

Добго хIадисалда буго: «Диналъул вацасдехун ццим къулчIарасулги Аллагьас ﷻ мунагь-хатIаби рахчула», - ян. Гьалъулги пикру гьабизе ккела щивас, аскIов вугесда бадибе загьир гьабичIониги, машиналда унагоцин кигIан ццин бахъун нилъеца гьесда хадур рагIаби речIчIулел?!

«Диналъул вацасе кумек гьабиялъул нияталда къватIиве вахъарасул хIатIал Аллагьас ﷻ гьел хъущтIулеб къоялъ (Къиямасеб къоялъ СиратI бахунелъул) щула гьарула», - ян абулеб буго хадубги хIадисалда. Гьаб гIамал кколес тIадехун рехсараб кинабго жанибе бачуна.

«Квешаб тIабигIаталъги, лъикIал гIамалал къанцIаялъ гьоцIо хвезабулеб кинниги, хвезарула», - ян буго рехсараб хIадисалъул ахиралда (ТIабарани). Гьединлъидал, диналъул вацаздехун гIамал мекълъун рукIуналъ, цоцазулгун гьоркьоблъи хвезаби гуреб нилъерго гIамалалги загIип гьарула. Гьедин бугеб мехалда, гьарула щивасе диналъул вацазулъ гьуинлъи, цолъи, ракIал журай.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги.

АхIмад Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...