Аслияб гьумералде

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьасул ﷻ расуласул ﷺ хIадис буго: «Бусурбанчи бусурбанчиясе вац ккола. Гьес киданиги вацасе зарал гьабуларо, хIажалъи ккедал кумек гьабичIогоги толаро», - ян. Нилъер диналда вацлъи абураб жо кIудияб нигIмат буго. Цоги хIадисалда буго, кIиго диналъул вац релълъарал ругин цоялъ цояб чурулеб кIиго квералда. Чиясул квераз гьабулеб гIемерисеб иш цоялъ цоялъе кумек гьабичIого тIубаларебго гIадин, диналъул вацалги цоцазе хIалае рахъараллъун рукIине ккола.

НугIман ибну Баширидасан бицун буго, бусурбаби релълъунин чиясул къаркъалаялда. БетIер ялъуни бер унтулеб мехалда гьеб кколин тIубараб къаркъалаго унтилъун (Муслим). Исламалъ ахIула вацлъи щулаго кквеялде, цогиязул мурадал тIуралеллъун рукIиналде.

Щивас цIунизе ккола вацлъи, цолъи, цоцазда гьоркьоб гьуинлъи. Гьеб тIубаларебгIан мехалъ нилъер динги букIуна цIубачIеблъун, аварагасул ﷺ умматги букIуна цолъизе кIолареб наязул руккел гIадин. Наязул руккел буго данделъизе кIвечIони жидер хадусеб хIалтIи гIадада хвараблъун. Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьасда ﷻ божулев чи релълъарав вуго диналъул вацасе щулалъиялъе ва цоялъ цояб кквезе къадалъ лъураб ганчIида», - ян (Муслим). Къадалъ лъураб гамачI гIадлуялда гьечIони, къед гIемер заманалъ бахъун чIоларо, бахъун чIаниги биххиялда хIинкъи букIуна. Вацлъиги щулалъараб гьечIони, щибго гуреб гIилла сабаблъун цоцадаса барщулел, гьоркьоб кьал бижулеблъун лъугьуна. Жеги абун буго аварагас ﷺ: «Нужер цонигиясул иман камилаблъун букIунаро жиндиего бокьулеб диналъул вацасеги бокьизегIан», - ин (Бухари).

Ибну ГIумаридасан бицун буго: «Аллагьасе ﷻ бищун рокьулел чагIи руго бищун пайдаял. Гьесие ﷻ бищун бокьулеб гIамалги – диналъул вацасул рекIелъе лъугьинабулеб рохел ялъуни захIмалъи ккедал гьесие гьабулеб кумек буго», - ян. Пикру гьабе, сапаралда унаго сверухъ чиго гьечIеб бакIалда машина хун нухда хутIараб мехалъ тIаде вачIарас дур хIажат тIубани, кигIан мун вохилев, чан жо гьарун дуца гьесие дугIа гьабилеб. Хадубги хIадисалда абулеб кинниги: «ХIажалъи ккараб мехалъ диналъул вацасе кумекалъе вачIин дие цIикIкIун бокьулеблъун буго моцIалъ мажгиталъув игIтикафалда вукIиналдаса», гьеб гIамал Аллагьасда ﷻ ва Гьесул ﷻ расуласда ﷺ аскIоб кIудияб иш буго.

Добго хIадисалда буго: «Диналъул вацасдехун ццим къулчIарасулги Аллагьас ﷻ мунагь-хатIаби рахчула», - ян. Гьалъулги пикру гьабизе ккела щивас, аскIов вугесда бадибе загьир гьабичIониги, машиналда унагоцин кигIан ццин бахъун нилъеца гьесда хадур рагIаби речIчIулел?!

«Диналъул вацасе кумек гьабиялъул нияталда къватIиве вахъарасул хIатIал Аллагьас ﷻ гьел хъущтIулеб къоялъ (Къиямасеб къоялъ СиратI бахунелъул) щула гьарула», - ян абулеб буго хадубги хIадисалда. Гьаб гIамал кколес тIадехун рехсараб кинабго жанибе бачуна.

«Квешаб тIабигIаталъги, лъикIал гIамалал къанцIаялъ гьоцIо хвезабулеб кинниги, хвезарула», - ян буго рехсараб хIадисалъул ахиралда (ТIабарани). Гьединлъидал, диналъул вацаздехун гIамал мекълъун рукIуналъ, цоцазулгун гьоркьоблъи хвезаби гуреб нилъерго гIамалалги загIип гьарула. Гьедин бугеб мехалда, гьарула щивасе диналъул вацазулъ гьуинлъи, цолъи, ракIал журай.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги.

АхIмад Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...