Аслияб гьумералде

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьас ﷻ жидее кумек гьабулел

Аллагьасул ﷻ расуласул ﷺ хIадис буго: «Бусурбанчи бусурбанчиясе вац ккола. Гьес киданиги вацасе зарал гьабуларо, хIажалъи ккедал кумек гьабичIогоги толаро», - ян. Нилъер диналда вацлъи абураб жо кIудияб нигIмат буго. Цоги хIадисалда буго, кIиго диналъул вац релълъарал ругин цоялъ цояб чурулеб кIиго квералда. Чиясул квераз гьабулеб гIемерисеб иш цоялъ цоялъе кумек гьабичIого тIубаларебго гIадин, диналъул вацалги цоцазе хIалае рахъараллъун рукIине ккола.

НугIман ибну Баширидасан бицун буго, бусурбаби релълъунин чиясул къаркъалаялда. БетIер ялъуни бер унтулеб мехалда гьеб кколин тIубараб къаркъалаго унтилъун (Муслим). Исламалъ ахIула вацлъи щулаго кквеялде, цогиязул мурадал тIуралеллъун рукIиналде.

Щивас цIунизе ккола вацлъи, цолъи, цоцазда гьоркьоб гьуинлъи. Гьеб тIубаларебгIан мехалъ нилъер динги букIуна цIубачIеблъун, аварагасул ﷺ умматги букIуна цолъизе кIолареб наязул руккел гIадин. Наязул руккел буго данделъизе кIвечIони жидер хадусеб хIалтIи гIадада хвараблъун. Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьасда ﷻ божулев чи релълъарав вуго диналъул вацасе щулалъиялъе ва цоялъ цояб кквезе къадалъ лъураб ганчIида», - ян (Муслим). Къадалъ лъураб гамачI гIадлуялда гьечIони, къед гIемер заманалъ бахъун чIоларо, бахъун чIаниги биххиялда хIинкъи букIуна. Вацлъиги щулалъараб гьечIони, щибго гуреб гIилла сабаблъун цоцадаса барщулел, гьоркьоб кьал бижулеблъун лъугьуна. Жеги абун буго аварагас ﷺ: «Нужер цонигиясул иман камилаблъун букIунаро жиндиего бокьулеб диналъул вацасеги бокьизегIан», - ин (Бухари).

Ибну ГIумаридасан бицун буго: «Аллагьасе ﷻ бищун рокьулел чагIи руго бищун пайдаял. Гьесие ﷻ бищун бокьулеб гIамалги – диналъул вацасул рекIелъе лъугьинабулеб рохел ялъуни захIмалъи ккедал гьесие гьабулеб кумек буго», - ян. Пикру гьабе, сапаралда унаго сверухъ чиго гьечIеб бакIалда машина хун нухда хутIараб мехалъ тIаде вачIарас дур хIажат тIубани, кигIан мун вохилев, чан жо гьарун дуца гьесие дугIа гьабилеб. Хадубги хIадисалда абулеб кинниги: «ХIажалъи ккараб мехалъ диналъул вацасе кумекалъе вачIин дие цIикIкIун бокьулеблъун буго моцIалъ мажгиталъув игIтикафалда вукIиналдаса», гьеб гIамал Аллагьасда ﷻ ва Гьесул ﷻ расуласда ﷺ аскIоб кIудияб иш буго.

Добго хIадисалда буго: «Диналъул вацасдехун ццим къулчIарасулги Аллагьас ﷻ мунагь-хатIаби рахчула», - ян. Гьалъулги пикру гьабизе ккела щивас, аскIов вугесда бадибе загьир гьабичIониги, машиналда унагоцин кигIан ццин бахъун нилъеца гьесда хадур рагIаби речIчIулел?!

«Диналъул вацасе кумек гьабиялъул нияталда къватIиве вахъарасул хIатIал Аллагьас ﷻ гьел хъущтIулеб къоялъ (Къиямасеб къоялъ СиратI бахунелъул) щула гьарула», - ян абулеб буго хадубги хIадисалда. Гьаб гIамал кколес тIадехун рехсараб кинабго жанибе бачуна.

«Квешаб тIабигIаталъги, лъикIал гIамалал къанцIаялъ гьоцIо хвезабулеб кинниги, хвезарула», - ян буго рехсараб хIадисалъул ахиралда (ТIабарани). Гьединлъидал, диналъул вацаздехун гIамал мекълъун рукIуналъ, цоцазулгун гьоркьоблъи хвезаби гуреб нилъерго гIамалалги загIип гьарула. Гьедин бугеб мехалда, гьарула щивасе диналъул вацазулъ гьуинлъи, цолъи, ракIал журай.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги.

АхIмад Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...