Аслияб гьумералде

КантIизе ккараб хIал буго

КантIизе ккараб хIал буго

КантIизе ккараб хIал буго

Нилъеда бихьулеб гьаб заман буго киназго ахирзаманин абуниги, гIемерго гьабулеб гIамал-яшавалъул хал гьабулареб, мухIканго гьукъараб букIин лъалеб бугониги мунагьалде рачунел ишал рилълъанхъизарулел, кIалалъ бицунел, квераз гьабулел. Гьелда тIадеги, киналъулъго умумузул нух кIочон, исламияб дин рехун тун, бусурбабиго гурез гьабулелдаса мисал босун гIумру тIамулеб. Чияраб босун хьвадиялдаса кIудияб талихIкъейги щибха букIинеб?

Рехсей гьабила, ГIали-асхIабас бицаралъул, ахирзаманалъул бусурбабазулъ рукIине ругин аварагас ﷺ абурал гIамалазул хIакъалъулъ. Аварагас ﷺ абулеб буго: «Ахирзаманалда дир умматалдаса цо чагIи рахъина хъалиян бухIиялде, гIаракъи-чагъир гIадал мехтулел жал гьекъеялде, хъумуз хъвай, къали кьаби гIадал цогидалги хIарамал пишабаздеги рекIелгъей гьабулел, гьездехун жидер гъирашавкъги цIакъ букIина, рохелги гьездалъун гьабила, Аллагь ﷻ рехсеялдаса ракIалги гьезул гъапулъила. Жидер буголъиялдасагун лъималаздаса гьел чIухIараллъун рукIина. Дунялалъул нигIматаздаса лазат босун, хвезе рукIинги ахираталъул рукъги гьезда кIочон тела, ракIалдего щвеларо.

ЖамагIат гьабун как бай, рузманалде рачIин гьез тела. Аллагьасул ﷻ каламалдаса гьел хIинкъиларо, гIалимзабазул вагIзанасихIат къабул гьабиларо. ЧIахIиял мунагьал гьариялдаса цIуни ва гьездаса нахъе къай гьезулъ букIинаро, мунагьаздаса тавбуги гьезда кIочена. Дунял багъари, бакъ-моцI кквей гIадал Аллагьасул ﷻ къудрат букIиналде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасаги хIинкъиларо.

Эбел-инсуе рахIатбахъи гьабун, гIагарлъиялъулгун хурхен къотIун тун, мацI бугьтан, гъибат гьабун, мехтел гьекъей, хIарамаб боцIи кванай гIадаб гьабиялдалъунги гьезул ракIал беццлъун, риццалъун цIун рукIина. Мискинал, пакъирал гIадамалги гьез, гIодорегIаналлъун рихьун, санго гьариларо. ГIисиназ чIахIиязул хIурмат гьаби рехун тела, лъималаз эбел-инсул адаб гьабиларо. Иман, ислам, ритIухълъиялъул нух гьез тIалаб гьабиларо, батIулаб нух гIадатлъунги букIина.

Эбел-инсуцаги лъималазда иман-ислам малъун гьел битIараб нухде тIоритIиларо. Жидер боцIи-малалда барахщараллъун рукIина, дагьаб бугониги гьабураб садакъа кIодолъун бихьила. Гьединаб заман бачIараб мехалъ Аллагьасги ﷻ гьезул ракIазулъа иман, боцIудаса баркат бахъила. Зодоса рещтIунел рахIматалги дагьлъила, ракьалдаса баракат ина. Бусурбабазда гьоркьоб Аллагьасе ﷻ гIоло бугеб рокьи тIагIина. Руччабазул гьурмадаса нич-яхI тIагIина, гIадамазда гьоркьор питнабиги ккела, балагьалги гIемерлъила. Халкъазда жанир унтабиги раккила.

Васият гьечIого, мунагьаздаса тавбу кIочон, унтичIого, тохлъукьего кколеб хвел гIемерлъила. РухI бахъиялда аскIоб шагьадат битIизе кIвеларо, иманалдаса ратIалъун рухIги бахъила. Мункар-Накирасул суалалги гьезие цIакъго захIмалъила. Я, гьал бусурбаби, нуж Аллагьасде ﷻ русса! Нуж рукIунге къиямасеб къо кIочон тараллъун. Аллагь ﷻ разияллъун рукIине бокьун батани, кантIе, гъаплаталъул макьидаса рорчIа.

Аллагьасул ﷻ калам къабул гьабун, гIамал гьабун хьвадичIел гIадамал исламияб гуреб нухдасан уна дунялалдаса, хадур гьел пашманлъизе руго гьарун арал мунагьаздаса ва гIадада биччараб заманалдаса. Дунялалъул рокъоб данде гьабураб боцIималги, щибго жидее пайда гьечIеблъун, гьанибго хутIула. Къиямасеб къоялъ гьез абула: “Ниж МухIаммадил ﷺ умматалъул руго”, - абун, ам ма гьезие жаваб гьабула: “Нуж дир умматалъул гуро, нужее дир шафагIатги гьечIо”, - ян.

Гьанже пикру гьабе, диналъул агьлу, хIадисалда рехсарал гIамалазул гIемерисеб нилъелъ гIадатлъун бугеб куц! РачIа нилъ БетIергьанас ﷺ Къуръаналда бицен гьабун бугеб (магIна): «Аллагьасе ﷺ рокьула тавбу гьабулел ва чорокаб жоялдаса рикIкIад чIолел муъминзаби», - ян абуралда нахъги рилълъун, гьабуралдаса ракI бухIун, тавбуги гьабун, гьелде хадурккун руссунгутIизе къасдалда, хIакъикъиял бусурбаби кинниги хьвадизе гIамал гьабилин.

Аллагьас ﷺ кантIизареги ва тавпикъ кьеги щивасе хIакъаб нух ккун хьвадизе!

Амин!

ХIАЖИ ГIАЛИЕВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...