Аслияб гьумералде

Цересел умматазул унти

Цересел умматазул унти

Пуланав бусурманчиясе Аллагьас ﷻ кинаб бугониги нигIмат кьун батани, масала, берцинлъи, бечелъи, хъулухъ, гIелму, гьунар ва гьеб диналъул вацасулъ бихьун хадуб захIмалъани, гьесда тIаса ине гьеб бокьани, яги гьеб гьесда тIаса иналдалъун воххани, гьеб жо ккола чIегIераб ва хIарамаб хIасад. Амма диналъул вацасе щвараб нигIмат гьесиеги хутIун, гьелда релълъараб дуеги щвезе бокьани, гьеб хIалалаб нигIматги батани, гьеб щвезе бокьи хIалалаб буго.

 

Гьеб нигIмат диналда хурхараб ахираталъулаб батани, гьеб дуе бокьиги суннатаб яги тIадаб буго.

ХIасад какун буго Къуръан-хIадисалдаги. Хирияб Къуръаналда рехсон буго хIасад сабаблъун цересел умматазда гьоркьоб ккараб рикьиялъул. Капурзабаз МухIаммад ﷺ аварагасдехун хIасад гьаби сабаблъун гьел капурлъиялда хутIана. Адам аварагасдехун хIасад гьабиялдалъун илбис къосана. Къабилица жиндирго вац Гьабил, хIасад сабаблъун, чIвана ва гь.ц.

ХIадисалда буго: «ХIасадалъ инсанасул лъикIаб гIамал кванала, цIаялъ цIул кваналеб гIадин», - .

ХIасадги иманги лагъасул рекIелъ данделъуларо.

ХIасад гьабун хадуб лъикIлъи тIаса уна.

Бищун умматалъе хIинкъи бугеб жоги цоцаде хIасад гьаби ккола. ХIасад ккола цересел умматазулго букIараб унти. ХIасад рекIелъ гьечIел чагIи алжаналъул гIадамал ккола. ХIасадалъ гьалаглъарав чиясе хвасарлъи букIунаринги буго, иблисалъе букIунаребго гIадин. Гьебги хIасадалъ гьалаг гьабуралъулха.

ХIасадчиясдаса хIакъирав чиги вукIунаро. Гьев дунялалдаги гIазабалъукь вукIуна. Гьесда Аллагьас ﷻ нигIмат кьурал чагIи щибаб къоялъ рихьулелъулха. Гьел рихьанщинахъе гьесие захIмалъула. Ахираталъул гIазабги гьесие цIакъ цIикIкIараб, унтараб ва кьогIаб букIуна. Щай абуни, гьев ккола Аллагьас ﷻ хъвараб жоялда разилъуларев чи. Аллагьасул ﷻ хIикматалдаги хIукму-къадаралдаги данде чIарав чи.

ХIасад бижиялъе гIемерал сабабал руго. Масала, тушманлъи, рокьукълъи, живго тIадегIанавлъун вукIине бокьи. Гьединав чиясе жиндасаго тIадегIанавлъун цогидав вихьизе бокьуларо. Гьединго гьел сабабаздасан ккола чIухIи, цогидал гIадамал гIиссинго рихьи. Гьел сабабаздасан ккола живго жиндаго цIакъавилан ккей, жиндиего цIар, машгьурлъи, бечелъи бокьи.

ХIасад бугесе цогидав бечелъизе, машгьурлъизе бокьуларо. ХIасадалъул унтиялъе дару ккола гьелъул пикру гьаби, гьеб какун рачIарал аяталгун хIадисал цIали, гьелъул жиндиего дунялалда гIакъубаги ахираталда гIазабги букIин бичIчIи.

ХIасад тIаса уна дунялалъул рахIаталъулги ахираталъул нигIматазулги пикру гьабиялдалъун. ХIасад тIаса уна гьелъ тIалаб гьабулеб жоялъул гIаксалда хIалтIани. Масала, хIасадалъ ахIани пуланав чи какизе, гьев веццун, гьесие квешлъи гьабизе ахIани, лъикIлъи гьабун. Цо вацасул нигIмат бихьани, Аллагьасда ﷻ гьарила: «Я БетIергьан Аллагь ﷻ, Дуца гьеб нигIмат гьесие тIадеги цIикIкIинабе», - ян.

Гьедин дугIа гьабуни хIасадги нахъе уна, шайтIанги загIиплъула, Аллагьги ﷻ разилъула, дуеги гьеб нигIмат щвагиян малаикзабаз дугIаги гьабула, гьезул дугIа къабуллъулелъул.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги гьелдаса рацIцIалъизе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...