Аслияб гьумералде

Цересел умматазул унти

Цересел умматазул унти

Пуланав бусурманчиясе Аллагьас ﷻ кинаб бугониги нигIмат кьун батани, масала, берцинлъи, бечелъи, хъулухъ, гIелму, гьунар ва гьеб диналъул вацасулъ бихьун хадуб захIмалъани, гьесда тIаса ине гьеб бокьани, яги гьеб гьесда тIаса иналдалъун воххани, гьеб жо ккола чIегIераб ва хIарамаб хIасад. Амма диналъул вацасе щвараб нигIмат гьесиеги хутIун, гьелда релълъараб дуеги щвезе бокьани, гьеб хIалалаб нигIматги батани, гьеб щвезе бокьи хIалалаб буго.

 

Гьеб нигIмат диналда хурхараб ахираталъулаб батани, гьеб дуе бокьиги суннатаб яги тIадаб буго.

ХIасад какун буго Къуръан-хIадисалдаги. Хирияб Къуръаналда рехсон буго хIасад сабаблъун цересел умматазда гьоркьоб ккараб рикьиялъул. Капурзабаз МухIаммад ﷺ аварагасдехун хIасад гьаби сабаблъун гьел капурлъиялда хутIана. Адам аварагасдехун хIасад гьабиялдалъун илбис къосана. Къабилица жиндирго вац Гьабил, хIасад сабаблъун, чIвана ва гь.ц.

ХIадисалда буго: «ХIасадалъ инсанасул лъикIаб гIамал кванала, цIаялъ цIул кваналеб гIадин», - .

ХIасадги иманги лагъасул рекIелъ данделъуларо.

ХIасад гьабун хадуб лъикIлъи тIаса уна.

Бищун умматалъе хIинкъи бугеб жоги цоцаде хIасад гьаби ккола. ХIасад ккола цересел умматазулго букIараб унти. ХIасад рекIелъ гьечIел чагIи алжаналъул гIадамал ккола. ХIасадалъ гьалаглъарав чиясе хвасарлъи букIунаринги буго, иблисалъе букIунаребго гIадин. Гьебги хIасадалъ гьалаг гьабуралъулха.

ХIасадчиясдаса хIакъирав чиги вукIунаро. Гьев дунялалдаги гIазабалъукь вукIуна. Гьесда Аллагьас ﷻ нигIмат кьурал чагIи щибаб къоялъ рихьулелъулха. Гьел рихьанщинахъе гьесие захIмалъула. Ахираталъул гIазабги гьесие цIакъ цIикIкIараб, унтараб ва кьогIаб букIуна. Щай абуни, гьев ккола Аллагьас ﷻ хъвараб жоялда разилъуларев чи. Аллагьасул ﷻ хIикматалдаги хIукму-къадаралдаги данде чIарав чи.

ХIасад бижиялъе гIемерал сабабал руго. Масала, тушманлъи, рокьукълъи, живго тIадегIанавлъун вукIине бокьи. Гьединав чиясе жиндасаго тIадегIанавлъун цогидав вихьизе бокьуларо. Гьединго гьел сабабаздасан ккола чIухIи, цогидал гIадамал гIиссинго рихьи. Гьел сабабаздасан ккола живго жиндаго цIакъавилан ккей, жиндиего цIар, машгьурлъи, бечелъи бокьи.

ХIасад бугесе цогидав бечелъизе, машгьурлъизе бокьуларо. ХIасадалъул унтиялъе дару ккола гьелъул пикру гьаби, гьеб какун рачIарал аяталгун хIадисал цIали, гьелъул жиндиего дунялалда гIакъубаги ахираталда гIазабги букIин бичIчIи.

ХIасад тIаса уна дунялалъул рахIаталъулги ахираталъул нигIматазулги пикру гьабиялдалъун. ХIасад тIаса уна гьелъ тIалаб гьабулеб жоялъул гIаксалда хIалтIани. Масала, хIасадалъ ахIани пуланав чи какизе, гьев веццун, гьесие квешлъи гьабизе ахIани, лъикIлъи гьабун. Цо вацасул нигIмат бихьани, Аллагьасда ﷻ гьарила: «Я БетIергьан Аллагь ﷻ, Дуца гьеб нигIмат гьесие тIадеги цIикIкIинабе», - ян.

Гьедин дугIа гьабуни хIасадги нахъе уна, шайтIанги загIиплъула, Аллагьги ﷻ разилъула, дуеги гьеб нигIмат щвагиян малаикзабаз дугIаги гьабула, гьезул дугIа къабуллъулелъул.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги гьелдаса рацIцIалъизе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...