Аслияб гьумералде

Авараг ﷺ цогидазе рахIматлъун вукIанищ?

Авараг ﷺ цогидазе рахIматлъун вукIанищ?

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго: «Дица мун кинабго гIаламалъе рахIматлъун витIана» - ян, ай гIадамазе рахIматлъун витIун танилан абичIо ТIадегIанав Аллагьас.

 

Хирияс халкъалда малъана тIолго рухIчIаголъабазда гурхIизе кколеблъи, гьезие гIакъуба-гIазаб кьезе бегьулареблъи. Гьев жиназухъеги расуллъун витIана, Аллагьас гьелги гьесул баракаталдалъун битIараб нухде тIоритIана. Гьесул баракаталдалъун капурзаби цадахъго тIагIинарулел балагьал халкъалде тIамичIо.

МахIшаралда тIолго халкъалъул къварилъи борхиги гьесул шапагIаталдалъун букIине буго. Гьесул шапагIаталдалъун жужахIалда цо-цо капурзабазе гIазаб бигьа гьабизе буго. Аварагзабазул, малаикзабазул даража-тIокIлъиги, Алжаналъул нигIматал цIикIкIинги гьесул баракаталдалъун букIуна. Къокъго абуни, хирияб Къуръаналъ ишара гьабухъе, МухIаммад Авараг ﷺ ккола дунял-ахираталда тIолго гIадамазеги, жиназеги, малаикзабазеги, рухI гьечIел жалазеги рахIматлъун витIарав.

 

АсхIабзаби рокьи

Аварагасе ﷺ жиндирго асхIабзаби рокьулаан, гьес гьезул хиралъаби рицунаан. Гьел унтани гьезухъе ваккизе унаан, шагьаралъул цояб рагIалда ругониги хвараб мехалъ гьел хабалъ рукъиялъулъ гIахьаллъи гьабулаан. Гьезие рокьуларел цIараздалъун гьезде ахIулароан, берцинал гурел цIарал ругони, гьел хисулаан. РакI-ракIалъ хIакъаб Аллагьасул нухде гьел ахIулаан, цIакъго унтун гьел рихьараб мехалъ, гьезда гурхIун бадиса магIу чвахулаан.

Авараг ﷺ киназдехунго лъикI вукIиналъ щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин абун. Мискин-пакъирасе садакъа кьолаан, живго вакъун чIунги гьезул ракъарал кваназарулаан, кигIан загIипав, гIажизав чияс ахIаниги, чIухIичIого унаан.

АсхIабзабазул лъимал реэдулаан, гьезие тIоцебе салам кьолаан. Цо нухалъ сапаралда рукIаго асхIабзабазул хIукму ккана гIиялъажо хъвезе. Гьезул цояс абуна жинца гьеб хъвелин цогияс абуна жинца ччукIилин. Аварагас ﷺ абуна жинца цIул бакIарилин, цIаги бакун гьан белъине. АсхIабзабаз абидал жидецаго бакIарилин цIулин абун, гьес жаваб гьабуна: «Аллагьасе вокьуларо цогидазда цеве живго кIодо гьавулев чи», - ян. АсхIабзабаздаса ватIа кIанцIун вукIунароан гьев, сундулъго гьезие кумекги гьабулаан.

Аварагасухъе хIабашиязул хан Нажашил илчизаби рачIиндал, Хирияс жинцаго хъулухъ гьабулеб букIана гьезие. АсхIабзабаз жидеца кваназеги гьарилин, хъулухъги гьабилин абидал, гьес абуна: «Гьез дир асхIабзаби кIодо гьаруна, гьединлъидал, дие бокьун буго гьел дицаго кIодоги гьаризе, гьезие хъулухъги гьабизе», - ян.

 

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...