Аслияб гьумералде

Сагьвиллъиялъул суждаялъе рихьизарурал сабабал

Сагьвиллъиялъул суждаялъе рихьизарурал сабабал

Сагьвиллъиялъул суждаялъе рихьизарурал сабабал

Сагьвиллъиялъул суждаялъе кIиго гIаммаб сабаб буго. ТIоцебесеб - какилъ жиб гьабизе тIалаб гьабулеб жо гьабичIого тей яги гьеб теялъулъ щаклъи ккей. Какилъ жиб гьабизе тIалаб гьабулеб жо рукну букIуна яги какилъ кIвар цIикIкIараб суннатаб жо букIуна, гьелдаги абула фикъгьиялъул гIалимзабаз БагIаз абун.

Нагагь какилъ рукну тани, цин гьеб рукну нахърегIизабизе тIалъула ва гьеб нахърегIизабулаго гьарурал тIокIал гIамалазе гIоло сагьвиллъиялъул сужда гьабизеги суннатлъулин абула гIалимзабаз. Тараб жо рукну бугеб мехалда, гьеб нахърегIизабидал сужда гьабизе суннатлъуларел бакIал руго тараб рукну ният яги как бухьиналъул «Аллагьу акбар» батани, гьеб кIиялдасаго цонигияб тараблъи ракIалде щвараб мехалъ как цIидасан бала ва суждаги гьабуларо. Гьединго тараб рукну салам бугони ва гьебги гьесда живго вугеб бакIалдаса вахъинчIого ва гьоркьоб гIемер заманги инчIого ракIалде щвани, гьес салам кьела ва суждаги гьабиларо. Гьоркьоб цIикIкIун заман индал гурони ракIалде щвечIони, гьес цIидасан как бала.

Какилъ БагIазал ккола: щибаб къоялъ рогьалил какдаги Рамазан моцIалъул кIиабилеб бащалъиялъулъги цIализе бихьизабураб - 1) «Къунут» (Магьдина) цIали; 2) гьелда хадуб Аварагасде ﷺ, гьесул агьлуялде ва асхIабзабазде свалат-салам битIи; 3) гьеб кIиялъего вахъунчIей; 4) кIигоялдаса цIикIкIарал ракагIатазул каказулъ цебесеб АттахIияту цIали; 5) гьелда хадуб хирияв Аварагасде ﷺ свалат битIи; 6) ахирисеб АттахIиятуялъулъ агьлуялде свалат битIи; 7) гьезие гIодов чIей.

Гьал рехсарал багIазазул цонигияб тани, бокьун яги сагьвиллъун букIа, тIубанго букIа яги гьелъулъ бищун дагьаб цIализе бихьизабуралъул гьитIинаб бугониги бутIа букIа, гьеб тарав чиясе сагьвиллъиялъул сужда гьабизе суннатлъула. ВахъунчIей течIого батIаго Магьдина тейги гIодов вукIиналдаса батIаго АттахIияту цIаличIого тейги абураб жо бичIчIула, вахъунги чIун Магьдина цIаличIого чIей ва гIодовги чIун АттахIияту цIаличIого чIей букIин. Магьдинаялъе вахъун чIейги АттахIиятуялъе гIодов чIейги жибго батIа тей абураб жо кин бичIчIулебин абуни, гьелъие гьадинаб баян буго. Масала, Магьдина цIализе лъаларев чиясе гьеб цIалулеб къадаралъ вахъун чIезе суннатаб буго ва гьединго АттахIияту цIализе лъаларев чиясе, тIоцебесеб АттахIияту цIалулеб бакIалда, гьеб цIалулебгIан заманалъ гIодов чIейги суннатаб буго ва гьеб кIиялъулго цонигияб гьабичIого тани, гьелъие гIоло сагьвиллъиялъул сужда гьабизе суннатлъула.

Гьал рехсарал багIазал гурел нахъиял какил суннатал жалаздасан цонигияб теялъе гIоло сагьвиллъиялъул сужда гьабизе суннатлъуларо ва гьеб бегьуларо.

АхIмад-хIажи ГIисаев, исламиял гIелмабазул доктор

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIажизабазул масъалабазул бицана

Россиялъул хӀажизабазе хӀеж ва гӀумра гӀуцӀиялъул суал гьоркьоб лъураб Россиялъул Федерациялъул Генералияб консуллъиялда (СагӀудиязул ГӀарабия) Жиддаялда тӀобитӀана данделъи. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель ИсмагӀилов Мурад; Рамазан Ибрагьимов – Дрялъул...


Суратул «Кавсаралъул» тарихазулаб дандеккей

Къуръаналда бищун къокъаб сура ккола суратул «Кавсар». Гьелда жаниб буго анцIго рагӀи. «Кавсар» сураталъул тӀоцебесеб аят 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. КӀиабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Лъабабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Алиф хӀарп бищун гӀемер...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарав вац

Цебе заманалда цо бечедав чиясул вукIун вуго лъабго вас. Херлъидал инсул хIукму ккун буго жиндирго бечелъи лъималазда гьоркьоб бикьизе ва гьезда гьоркьоса цоявги вихьизавун, гьесухъ цогидалги гIенеккизе.   КIудияв васас инсуда абун буго, жив кIудияв вугелъул, бетIерлъи жинца гьабилин абун. Инсуца...


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...