Суратул «Кавсаралъул» тарихазулаб дандеккей
Къуръаналда бищун къокъаб сура ккола суратул «Кавсар». Гьелда жаниб буго анцIго рагӀи. «Кавсар» сураталъул тӀоцебесеб аят 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. КӀиабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Лъабабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Алиф хӀарп бищун гӀемер такрарлъулеб буго гьаб сураталда – 10 нухалда. Гьаб сураталда жаниб цо-цо гурони гьечӀел хӀарпал 10-ялде рахуна.
Гьаб сураталда ТӀадегӀанас Авараг ﷺ кантIизавулев вуго хьул къотӀизе биччагеян ва лъазабулеб буго гьев рихаразе кӀудияб зарал ккезе букӀин, жалго къваридаб ахӀвал-хӀалалде ккезе рукӀин.
Гьаб сураталъул щибаб аят лъугӀула «Р» хӀарпалдалъун, гьединго, гьеб ккола алипалда 10-абилебги.
Къуръаналда буго «Р» хӀарпал-далъун лъугӀулеб 10 сурат, гьезул ахирисеб ккола «Ал-Кавсар» сурат.
Гьеб сураталда жаниб буго рикӀкӀеналде бугеб ишара, гьебги буго ЗулхӀижаялъул 10 къо - Къурбан хъвеялъул къо.
Гьеб кинабго буго бищун къокъаб, лъабго мухъалдаса гӀуцӀараб сураталда.
Щибха бугеб кӀудиял суратазда?
Къуръаналъул аятазда релълъараб жо гӀуцӀизе гӀадамазул рес гьечӀолъи Аллагьас тасдикъ гьабулаго, абуна: «Нижер лагъ МухӀаммад аварагасде рещтӀараб Къуръаналъул хӀакъикъаталда нужер щаклъи ккани, ай пасихӀлъиялъул, насихӀаталъул, гӀелмуялъул ва нух бихьизабиялъул рахъалъ, Къуръаналъул бокьараб сураталда релълъараб цо суратгIаги нужецаги ургъе...», - ян. (23 аят, сура «Ал-Бакъара»)
«Кавсар» сураталъул тӀоце-беселда, Халикъас жиндирго Аварагасде ﷺ хитӀаб гьабулелда, бицунеб буго дунялалдаги ахираталдаги гӀемерал баракатал кьезе рукӀиналъул хӀакъалъулъ.
МухӀканго абуни, бицунеб буго Алжаналъул ахаздасан чвахулеб Кавсар гӀоралъул хIакъалъулъ. АсхIабзабазул цояс ГӀаишатида гьеб гӀурул хӀакъалъулъ гьикъидал, гьелъ абуна: «Гьеб кьун буго гӀаламазул рахӀматалъун кколев МухӀаммад аварагасе ﷺ. Гьелъул рагӀалда руго багьаяб маргъалалъул, ай жемчугалъул гьарурал чадирал, гъадрал, гьезул къадарги зобалазда ругел цӀвабзазул къадаралде данде ккола», - ян.
Кавсар гӀурул цояб рагIалда букӀине бугила ТӀадегӀанав Аллагьасул Расуласул ﷺ хӀавуз, гьелда сверухъ данделъула гьесул тӀолабго умматалъул вакилзаби. (Бухари).
«Кавсар» сураталда Халикъас ахӀулел руго ракӀбацӀцӀадаб гӀибадат-гӀамалалде ва дугӀаялде, Къурбаналъул гӀидалъ къурбан хъвеялде, жиндие кьурал нигӀматазухъ БетӀергьанасе реццги гьабун.
Ахирисеб аяталда Халикъас Аварагасда ﷺ абулеб буго: «Мун рихарал, мун лъимер гьечӀев чи вугин абулел жалго лъимал гьечӀеллъун лъугьина», - ян. Гьелъул хӀакъикъат ккола Авараг рихараз гьев хӀакъир гьавулев вукӀин, гьесул киналго васал лъимерлъиялдаго дунялалдаса ун рукӀин ракӀалде щвезабулеб букӀин, гьелдалъун гьев цӀидасан гьеб пашманлъи хӀехьезе тIамизе хӀаракат бахъулеб букӀин. Гьез Аллагьасул Расуласда ﷺ абуна, мун хведал дур наслу тӀагӀине бугин ва дур малъа-хъваял киназдаго кӀочонги тезе ругин. Гьедин исламги лъугӀизе бугин.
