Аслияб гьумералде

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда малъун буго Жиндир хIукму-къадар тIаде бачIиндал гьелда дандчIвазе кколеб къагIида. Балагь тIаде щвани - сабру гьабун, ресукълъи щведал - таваккал тIамун, ризкъи гIатIилъидал - шукру гьабун.

 

ГIакълу камилав чилъун рикIкIуна сундулъго маслахIат бихьулев чи. Гьединал чагIилъун нилъ гьечIони, нилъеца цIакъ бахъизе ккола гьединазулгун гьалмагълъи гьабун, гьеб нигIматалда кверщел гьабизе. Нилъер хирияв Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ТIадегIанав Аллагьасе цо чиясе лъикIлъи бокьидал, Аллагьас гьесие ризкъилъун кьола  лъикӀав вац, Аллагь кIочараб мехалъ гьесда ракӀалдещвезабулев, ракӀалдещведал, кумек гьабулев», - ян.

Цо заманалда вукӀун вуго жиндирго ишазулъ вазирасда нахъвилълъунев хан. Гьев вазирги вукIун вуго цIакъ хIикматав чи. Щиб кканиги лъикIалде бачун, маслахIат бугин абун хан гIодове виччазавулев чилъун. Цо пуланаб къоялъ ханасул килищ къотIун буго ва вазирасги абула: "Гьелъулъ маслахIат батула, мун къварилъуге", - абун. Ццим бахъарав ханас вазир туснахъалъув тIамула. Гьениве жив ккеялда жанибги маслахIат батулин вазирасги абула. Гьоркьоб уна заман, ракI гъоларого лъугьарав хан вахъуна чанаве, вазирги цадахъ гьечIого. Чан гьабулаго гIалхул гIадамазухъе ккола. Гьезул гIадат букIун буго кодове щварав чи цо хасаб ганчIие къурбанлъун хъолев. Хан хъвезе хIадуридал, цоясда бихьун буго гьесул килищ гьечIеблъи. Мукъсанаб къурбан жидер бетIергьанасе хъвезе бегьуларинги абун, виччан тун вуго. Гьанже вазирас абурабги бичIчIун, долъул пикруялда хан жанив тIамурав вазирасухъе уна. Туснахъалда парахат ватарав вазирасда бицуна ханас жиндиего ккарабщинаб ва абула: «Дирни килищ къотIиялъул маслахIат гьадинаб бугин, мун жанив ккеялъулъ маслахIатгIаги щиб бугеб», - илан. Цинги вазирас жаваб гьабула, дун туснахъалъуве ккун вукIинчIевани дуда цадахъ вукIунаанин ва камилаб къурбанлъун дунги хъвезе вукIанин дозилан.

Балагьеха, бусарбаби, ханасулги вазирасулги ккаралъухъ.

Жиндие бокьаралъул гIаксалда ккедал пуланав валияс абун буго доб букIанин жиндие бокьараб, гьаб бугин Аллагьасе бокьараб, Досда цIикIкIун лъалин абун.

Аллагьас ﷻ нилъее хъваралда разилъун чIезе кIвей ккола рекIее парахалъи, Гьесул ﷻ хIукму-шаргIалда божилъи ва унго-унгояб ракIчIей. БетIергьанас ﷻ тавпикъ кьеги кинаб хIалалде кканиги шаргIалъул нух кквезе гьабизе.

 

МухIаммад МуртазагIалиев

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...