Аслияб гьумералде

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда малъун буго Жиндир хIукму-къадар тIаде бачIиндал гьелда дандчIвазе кколеб къагIида. Балагь тIаде щвани - сабру гьабун, ресукълъи щведал - таваккал тIамун, ризкъи гIатIилъидал - шукру гьабун.

 

ГIакълу камилав чилъун рикIкIуна сундулъго маслахIат бихьулев чи. Гьединал чагIилъун нилъ гьечIони, нилъеца цIакъ бахъизе ккола гьединазулгун гьалмагълъи гьабун, гьеб нигIматалда кверщел гьабизе. Нилъер хирияв Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ТIадегIанав Аллагьасе цо чиясе лъикIлъи бокьидал, Аллагьас гьесие ризкъилъун кьола  лъикӀав вац, Аллагь кIочараб мехалъ гьесда ракӀалдещвезабулев, ракӀалдещведал, кумек гьабулев», - ян.

Цо заманалда вукӀун вуго жиндирго ишазулъ вазирасда нахъвилълъунев хан. Гьев вазирги вукIун вуго цIакъ хIикматав чи. Щиб кканиги лъикIалде бачун, маслахIат бугин абун хан гIодове виччазавулев чилъун. Цо пуланаб къоялъ ханасул килищ къотIун буго ва вазирасги абула: "Гьелъулъ маслахIат батула, мун къварилъуге", - абун. Ццим бахъарав ханас вазир туснахъалъув тIамула. Гьениве жив ккеялда жанибги маслахIат батулин вазирасги абула. Гьоркьоб уна заман, ракI гъоларого лъугьарав хан вахъуна чанаве, вазирги цадахъ гьечIого. Чан гьабулаго гIалхул гIадамазухъе ккола. Гьезул гIадат букIун буго кодове щварав чи цо хасаб ганчIие къурбанлъун хъолев. Хан хъвезе хIадуридал, цоясда бихьун буго гьесул килищ гьечIеблъи. Мукъсанаб къурбан жидер бетIергьанасе хъвезе бегьуларинги абун, виччан тун вуго. Гьанже вазирас абурабги бичIчIун, долъул пикруялда хан жанив тIамурав вазирасухъе уна. Туснахъалда парахат ватарав вазирасда бицуна ханас жиндиего ккарабщинаб ва абула: «Дирни килищ къотIиялъул маслахIат гьадинаб бугин, мун жанив ккеялъулъ маслахIатгIаги щиб бугеб», - илан. Цинги вазирас жаваб гьабула, дун туснахъалъуве ккун вукIинчIевани дуда цадахъ вукIунаанин ва камилаб къурбанлъун дунги хъвезе вукIанин дозилан.

Балагьеха, бусарбаби, ханасулги вазирасулги ккаралъухъ.

Жиндие бокьаралъул гIаксалда ккедал пуланав валияс абун буго доб букIанин жиндие бокьараб, гьаб бугин Аллагьасе бокьараб, Досда цIикIкIун лъалин абун.

Аллагьас ﷻ нилъее хъваралда разилъун чIезе кIвей ккола рекIее парахалъи, Гьесул ﷻ хIукму-шаргIалда божилъи ва унго-унгояб ракIчIей. БетIергьанас ﷻ тавпикъ кьеги кинаб хIалалде кканиги шаргIалъул нух кквезе гьабизе.

 

МухIаммад МуртазагIалиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...