Аслияб гьумералде

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

Сундулъго маслахIат бихьи

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда малъун буго Жиндир хIукму-къадар тIаде бачIиндал гьелда дандчIвазе кколеб къагIида. Балагь тIаде щвани - сабру гьабун, ресукълъи щведал - таваккал тIамун, ризкъи гIатIилъидал - шукру гьабун.

 

ГIакълу камилав чилъун рикIкIуна сундулъго маслахIат бихьулев чи. Гьединал чагIилъун нилъ гьечIони, нилъеца цIакъ бахъизе ккола гьединазулгун гьалмагълъи гьабун, гьеб нигIматалда кверщел гьабизе. Нилъер хирияв Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ТIадегIанав Аллагьасе цо чиясе лъикIлъи бокьидал, Аллагьас гьесие ризкъилъун кьола  лъикӀав вац, Аллагь кIочараб мехалъ гьесда ракӀалдещвезабулев, ракӀалдещведал, кумек гьабулев», - ян.

Цо заманалда вукӀун вуго жиндирго ишазулъ вазирасда нахъвилълъунев хан. Гьев вазирги вукIун вуго цIакъ хIикматав чи. Щиб кканиги лъикIалде бачун, маслахIат бугин абун хан гIодове виччазавулев чилъун. Цо пуланаб къоялъ ханасул килищ къотIун буго ва вазирасги абула: "Гьелъулъ маслахIат батула, мун къварилъуге", - абун. Ццим бахъарав ханас вазир туснахъалъув тIамула. Гьениве жив ккеялда жанибги маслахIат батулин вазирасги абула. Гьоркьоб уна заман, ракI гъоларого лъугьарав хан вахъуна чанаве, вазирги цадахъ гьечIого. Чан гьабулаго гIалхул гIадамазухъе ккола. Гьезул гIадат букIун буго кодове щварав чи цо хасаб ганчIие къурбанлъун хъолев. Хан хъвезе хIадуридал, цоясда бихьун буго гьесул килищ гьечIеблъи. Мукъсанаб къурбан жидер бетIергьанасе хъвезе бегьуларинги абун, виччан тун вуго. Гьанже вазирас абурабги бичIчIун, долъул пикруялда хан жанив тIамурав вазирасухъе уна. Туснахъалда парахат ватарав вазирасда бицуна ханас жиндиего ккарабщинаб ва абула: «Дирни килищ къотIиялъул маслахIат гьадинаб бугин, мун жанив ккеялъулъ маслахIатгIаги щиб бугеб», - илан. Цинги вазирас жаваб гьабула, дун туснахъалъуве ккун вукIинчIевани дуда цадахъ вукIунаанин ва камилаб къурбанлъун дунги хъвезе вукIанин дозилан.

Балагьеха, бусарбаби, ханасулги вазирасулги ккаралъухъ.

Жиндие бокьаралъул гIаксалда ккедал пуланав валияс абун буго доб букIанин жиндие бокьараб, гьаб бугин Аллагьасе бокьараб, Досда цIикIкIун лъалин абун.

Аллагьас ﷻ нилъее хъваралда разилъун чIезе кIвей ккола рекIее парахалъи, Гьесул ﷻ хIукму-шаргIалда божилъи ва унго-унгояб ракIчIей. БетIергьанас ﷻ тавпикъ кьеги кинаб хIалалде кканиги шаргIалъул нух кквезе гьабизе.

 

МухIаммад МуртазагIалиев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...