Гьудуллъун щив кквелев?
Гьудуллъун щив кквелев?
Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца гIадамазе лъикIалдалъун амруги гьабе, квешалдаса нахъги чIвай. Гьедин гьабичIони, Аллагьас ﷻ нужеда тIаде квешал гIадамал тIамила ва нужер дугIаги къабул гьабиларо».
Нилъеца, батIалъи гьечIо, росдал имам-будунас, чIахIиял-гIисиназ, киназго гIадамал ахIизе ккола лъикIлъиялде. Квешал пишаби гьарулел гIадамал маслахIат бихьун квешлъиялдаса гьукъизеги ккола. Нилъеда тIад ругел чагIиги (хIакимзаби), гьелги нилъеда релълъарал рукIуна. Квешал чагIаздасан – квешлъи, лъикIал чагIаздасан – лъикIлъийин абухъе, гьудуллъи лъилгунха гьабилеб?
Цо шагIирас абун буго:
«Дуца гьав щивилан суал борхуге,
Гьесул гьудуласул хал лъикIго гьабе.
Гьудул гьудуласда релълъун вукIуна,
Цоясул хал гьабун, дов цояв лъала».
ТIадегIанав Аллагьас хирияв Авараг ﷺ веццун Къуръаналъул аяталда абулеб буго: «ХIакълъунго, мун цIакъ тIадегIанаб, берцинаб тIабигIаталда вижарав вуго, ай берцинал, лъикIал тIабигIаталда тIад вуго мун». Гьел тIабигIатаздасан руго Аллагьасукьа ﷻ хIинкъи, хIуснул хулукъ, ай тIабигIат берцинлъи. ХIадисалда абулеб буго: «ГIемерисел гIадамал алжаналде лъугьинарула Аллагьасукьа ﷻ хIинкъиялъги тIабигIат берцинлъиялъги». Цойги хIадисалда буго: «Дун витIун вуго нужехъе берцинал тIабигIатал камил гьаризе». Абугьурайрат-асхIабасда Аварагас ﷺ абулеб буго: «Я, Абугьурайрат, дуца тIадчIей гьабе тIабигIат берцинлъиялда». Щиб гьеб кколебилан гьес гьикъидал, Аварагас ﷺ жаваб кьола: «Дудаса къотIун, ватIалъун чIарасулгун хурхен-гьоркьоблъи гьаби, дуда зулму гьабурав тIаса лъугьун тей, дуе хIажатаб жо кьечIого мун махIрум гьавурасе дуца жо кьей», - абун.
Гьанже ралагье, диналъул вацал, нилъелъ бугищ тIабигIат берцинлъи. Нилъергун цо дагIба-рагIи ккун ратIалъани цогиял, нилъеца щиб гьабулеб? Цоцазе гьабулеб лъикIлъи, цоцазда гьоркьоб гьогьен ккани, рогьоде базе рекеруларищ?
Бичасул Аварагасда ﷺ асхIабзабаз цIехараб мехалда, цояс гьабураб лъикIлъи цогиясда лъалеб гьечIин, Аварагас ﷺ абуна гьабураб лъикIлъи лъачIолъи кутакалда квеш бугин.
ЖагIфару Садикъица абуна дуца гьудуллъи гьабугейила щуго чиясулгун: 1) гьересихъанасулгун; гьес мун гуккиялда хIинкъи буго. 2) АхIмакъ гIадав чиясулгун; гьесдаса дуе щибго пайда щоларо. 3) Бахиласулгун; гьес дуе кьоларо бищунго дуе хIажатаб жо. 4) ЦIуяв, хIинкъулев чиясулгун; гьес мун къварилъиялде ккедал рехун тола. 5) Пасикъав чиясулгун (гIемерал мунагьал гьарулев); гьес мун вичула жого гуреб жо сабаблъун.
Жунайдул Багъдадияс абулеб буго: «Дидехун тIабигIат берцинав, амма фасикъав чияс гьалмагълъи гьабизе бокьилаан дие, цIаларав, рияъ-сумгIат гъорлъ бугев тIабигIат квешав чияс гьалмагълъи гьабиялдаса».
ХIасан-устарас «Талхисул магIарифалда» хъвалеб буго: «Я дир вас, дица дуде васият гьабулеб буго мун тIарикъаталда гьечIел пасалъи-къосеналъул агьлугун жува-гъуваялдаса рикIкIалъе, гьезул чорокал хIалал дуде рахинчIого рукIине.
Исламалъул церехъабаз нилъ ахIулел руго гьалмагъ лъикIав кквеялде. Гьединлъидал, хIаракат бахъизе ккола гьалмагълъун кколев чи гIамал берцинав кквезе.
