Аслияб гьумералде

Кинабго буго Аллагьасдасан

Кинабго буго Аллагьасдасан

Кинабго буго Аллагьасдасан

ТIадегIанав Аллагьасе рецц буго, капурзабазе гIазаблъунги муъминзабазе рахIматлъун ва хIалбихьилъун батIи-батIиял балагьал риччаялъухъ. Балагьазда сабру гьабиялъулъ бищун тIадегIанаб мисал бихьизабураб МухIаммад аварагасда ва гьесда нахърилълъараздаги лъеги бищун хирияб свалатгун салам.

Балагь ккола инсанасул черхалда яги гьесул хъизан-лъималазда, боцIуда тIаде бачIунеб захIмалъи ва къварилъи. ТIадегIанав Аллагьас гьединаб балагь ракьалде биччай гьабун буго, инсанасул гIумруялда жаниб гIадатияб жолъун. Балагь щоларев чи гьаб ракьалда вукIинчIо, я вукIине гьечIо. Гьелъ, балагьалъукье ккарав, дуда лъай, мун тIоцевесев ва ахирисев гуревлъи. Лъил эбел-эмен хвечIел, лъил лъимал хвечIел, щив унтичIев, лъил боцIи гьалаглъичIеб, лъица хвалил кьогIлъи чIамичIеб? Гьел руго, киназго абуниги, чIамарал балагьал.

Амма хIакъикъияб, нилъ жиндаса хIинкъизе кколеб балагь буго диналде ва гIакълуялде щолеб балагь. Гьеб щварав абадиялъго талихIкъаравги ккола. Аллагьас цIунаги гьелдаса. Балагьалги рикьун руго лъабиде. Цо буго къосараб къавм гьалаг гьабизе биччалеб, цогидаб - гIасилъиялда вугев инсан кантIиялъе биччалеб ва лъабабилеб - инсан Аллагьасде гIагарлъиялде ва даража борхиялде бачунеб.

Цере рукIарал чанго къавмал Аллагьас гьалаг гьаруна гьел Аллагьасде гIасилъидал ва халкъалда гьоркьоб зулму тIибитIидал. ТIупан тIун гъанкъарал НухI аварагасул къавмалъухъ балагье, пикру гьабе ЛутI аварагасул къавмалъул, ай зина ва вахIшилъи тIибитIидал кин гьезде балагь биччарабали. Хадусеб тайпа ккола гIасилъиялда вугев инсан кантIиялъе биччалеб балагь.

Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дица гьезие гьабизе буго гьитIинаб гIазаб, ай кIудияб гIазаб гьабичIого, хьул буго гьел тIадруссинин абун» (Саджат, 21). Тафсиралъул гIалимзабаз абулеб буго, мунагьалде ккарав чиясе, гIадлу гьабун тамихI гьабидал яги балагьалде ккезавидал, гьев гьеб мунагьалде тIадвуссунарин ва ахираталъул балагьаздаса хвасарлъулин абун.

Мунагьалде ккаразул чамал кантIарал, унтидал Аллагьасде чамав вуссарав, чан чияс авариялде ккедал мехтел тараб, чан чи херлъидал мажгиталде вуссарав. ГьитIинал балагьал риччайдал, гьел тавбуги гьабун, ахираталъул кIудияб гIазабалдаса хвасарлъана. Хадусеб тайпа буго, балагьалде ккеялдалъун жал Аллагьасе хиралъарал, Аллагьас жидер макъам тIадегIан гьабурал ва тIаса рищарал.

Бищун цIикIкIун балагь щолел аварагзаби, цинги гьезде гIагарал, цинги гьезде гIагаралин абун буго хIадисалда. Гьединлъидал цо балагьалъукье ккедал, ракIалда ккоге мун Аллагьасда рихарав чи вугин абун. Балагье, Ибрагьим аварагасухъ, чIаго цIадаве рехулев вукIана. Балагье, асхIабу ухдудазухъ, Къуръаналда жал рехсарал, чIаго цIадул гвандинире рарал.

Балагье, пиргIавнил лъади Асиятихъ ва гьезул хъулухъчIужу МашитIатихъ, гьалдолеб нахул хьагинире жал рехарал. Кинабго боцIимал лъугIарав, тIолалго лъимал хварав Аюб аварагасул дарсал кIочонге. Вацаз гъуялъув рехарав Юсуф аварагасул къиса ва бадиса канлъи инегIан гIодарав гьесул эмен ЯгIкъуб авараг ракIалде щва. Хъухъадироялъ бакьулъа хъухъарав Закария, ччугIица къулчIарав Юнус.

Жиндир бетIер къотIарав ЯхIя, пиргIавнил зулмуялде ккарав Муса, туснахъ гьавурав ГIиса, инсул росу-ракь тун къватIиве вачахъарав нилъер авараг МухIаммад. Гьаб дунялалъул рокъоб балагьалде ккечIел лъикIал гIадамалго ругищ?

КIочене бегьуларо, Аллагьас нилъ хIал бихьизе рижарал рукIин. Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Дица гьезул хIал бихьизе буго хIинкъизарун, ракъи тIаде биччан, гIадамал, боцIи, пихъ мукъсан гьабун. Гьелда сабру гьабурасе рохелги бице дуца!» (Ал-Бакъара, 155).

Гьединлъидал, хириял диналъул вацал ва яцал, балагь тIаде щведал гIедегIил гьабе Аллагьас хирияб Къуръаналда малъараб калима абизе – «Инна лиллагьи ва Инна илайгьи раджигIун», ай ниж киналго Аллагьасул руго ва ниж киналго Аллагьасде руссинеги руго. Ахиралдаги рехселин авариялда ккарав цояс бицараб.

«ГIолохъабигун цадахъ, гIаракъиги гьекъон, машиналда рачIунел рукIарал ниж, нухдаса свери босизе кIвечIого кIкIалахъе рортун ана. Гьеб лахIзаталда жаниб дица, вай Аллагьинги ахIичIого, «вай биладилан» ахIана.

Цинги дида бичIчIана гIумруялъ такрар гьарулел рукIарал рагIаби хвалда цебеги такрар гьаризехъин рукIин», - ян. Аллагьас нилъее кьеги балагьалде сабруги, зикруялда даимаб мацIги, Аллагьасдаса разияб ракIги.

ХIАБИБ-ХIАЖИ ГIИСАЕВ, ХАРАЧIИ РОСДАЛ ИМАМ.

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Минскалда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб форум

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....