Аслияб гьумералде

Кинабго буго Аллагьасдасан

Кинабго буго Аллагьасдасан

Кинабго буго Аллагьасдасан

ТIадегIанав Аллагьасе рецц буго, капурзабазе гIазаблъунги муъминзабазе рахIматлъун ва хIалбихьилъун батIи-батIиял балагьал риччаялъухъ. Балагьазда сабру гьабиялъулъ бищун тIадегIанаб мисал бихьизабураб МухIаммад аварагасда ва гьесда нахърилълъараздаги лъеги бищун хирияб свалатгун салам.

Балагь ккола инсанасул черхалда яги гьесул хъизан-лъималазда, боцIуда тIаде бачIунеб захIмалъи ва къварилъи. ТIадегIанав Аллагьас гьединаб балагь ракьалде биччай гьабун буго, инсанасул гIумруялда жаниб гIадатияб жолъун. Балагь щоларев чи гьаб ракьалда вукIинчIо, я вукIине гьечIо. Гьелъ, балагьалъукье ккарав, дуда лъай, мун тIоцевесев ва ахирисев гуревлъи. Лъил эбел-эмен хвечIел, лъил лъимал хвечIел, щив унтичIев, лъил боцIи гьалаглъичIеб, лъица хвалил кьогIлъи чIамичIеб? Гьел руго, киназго абуниги, чIамарал балагьал.

Амма хIакъикъияб, нилъ жиндаса хIинкъизе кколеб балагь буго диналде ва гIакълуялде щолеб балагь. Гьеб щварав абадиялъго талихIкъаравги ккола. Аллагьас цIунаги гьелдаса. Балагьалги рикьун руго лъабиде. Цо буго къосараб къавм гьалаг гьабизе биччалеб, цогидаб - гIасилъиялда вугев инсан кантIиялъе биччалеб ва лъабабилеб - инсан Аллагьасде гIагарлъиялде ва даража борхиялде бачунеб.

Цере рукIарал чанго къавмал Аллагьас гьалаг гьаруна гьел Аллагьасде гIасилъидал ва халкъалда гьоркьоб зулму тIибитIидал. ТIупан тIун гъанкъарал НухI аварагасул къавмалъухъ балагье, пикру гьабе ЛутI аварагасул къавмалъул, ай зина ва вахIшилъи тIибитIидал кин гьезде балагь биччарабали. Хадусеб тайпа ккола гIасилъиялда вугев инсан кантIиялъе биччалеб балагь.

Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дица гьезие гьабизе буго гьитIинаб гIазаб, ай кIудияб гIазаб гьабичIого, хьул буго гьел тIадруссинин абун» (Саджат, 21). Тафсиралъул гIалимзабаз абулеб буго, мунагьалде ккарав чиясе, гIадлу гьабун тамихI гьабидал яги балагьалде ккезавидал, гьев гьеб мунагьалде тIадвуссунарин ва ахираталъул балагьаздаса хвасарлъулин абун.

Мунагьалде ккаразул чамал кантIарал, унтидал Аллагьасде чамав вуссарав, чан чияс авариялде ккедал мехтел тараб, чан чи херлъидал мажгиталде вуссарав. ГьитIинал балагьал риччайдал, гьел тавбуги гьабун, ахираталъул кIудияб гIазабалдаса хвасарлъана. Хадусеб тайпа буго, балагьалде ккеялдалъун жал Аллагьасе хиралъарал, Аллагьас жидер макъам тIадегIан гьабурал ва тIаса рищарал.

Бищун цIикIкIун балагь щолел аварагзаби, цинги гьезде гIагарал, цинги гьезде гIагаралин абун буго хIадисалда. Гьединлъидал цо балагьалъукье ккедал, ракIалда ккоге мун Аллагьасда рихарав чи вугин абун. Балагье, Ибрагьим аварагасухъ, чIаго цIадаве рехулев вукIана. Балагье, асхIабу ухдудазухъ, Къуръаналда жал рехсарал, чIаго цIадул гвандинире рарал.

Балагье, пиргIавнил лъади Асиятихъ ва гьезул хъулухъчIужу МашитIатихъ, гьалдолеб нахул хьагинире жал рехарал. Кинабго боцIимал лъугIарав, тIолалго лъимал хварав Аюб аварагасул дарсал кIочонге. Вацаз гъуялъув рехарав Юсуф аварагасул къиса ва бадиса канлъи инегIан гIодарав гьесул эмен ЯгIкъуб авараг ракIалде щва. Хъухъадироялъ бакьулъа хъухъарав Закария, ччугIица къулчIарав Юнус.

Жиндир бетIер къотIарав ЯхIя, пиргIавнил зулмуялде ккарав Муса, туснахъ гьавурав ГIиса, инсул росу-ракь тун къватIиве вачахъарав нилъер авараг МухIаммад. Гьаб дунялалъул рокъоб балагьалде ккечIел лъикIал гIадамалго ругищ?

КIочене бегьуларо, Аллагьас нилъ хIал бихьизе рижарал рукIин. Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Дица гьезул хIал бихьизе буго хIинкъизарун, ракъи тIаде биччан, гIадамал, боцIи, пихъ мукъсан гьабун. Гьелда сабру гьабурасе рохелги бице дуца!» (Ал-Бакъара, 155).

Гьединлъидал, хириял диналъул вацал ва яцал, балагь тIаде щведал гIедегIил гьабе Аллагьас хирияб Къуръаналда малъараб калима абизе – «Инна лиллагьи ва Инна илайгьи раджигIун», ай ниж киналго Аллагьасул руго ва ниж киналго Аллагьасде руссинеги руго. Ахиралдаги рехселин авариялда ккарав цояс бицараб.

«ГIолохъабигун цадахъ, гIаракъиги гьекъон, машиналда рачIунел рукIарал ниж, нухдаса свери босизе кIвечIого кIкIалахъе рортун ана. Гьеб лахIзаталда жаниб дица, вай Аллагьинги ахIичIого, «вай биладилан» ахIана.

Цинги дида бичIчIана гIумруялъ такрар гьарулел рукIарал рагIаби хвалда цебеги такрар гьаризехъин рукIин», - ян. Аллагьас нилъее кьеги балагьалде сабруги, зикруялда даимаб мацIги, Аллагьасдаса разияб ракIги.

ХIАБИБ-ХIАЖИ ГIИСАЕВ, ХАРАЧIИ РОСДАЛ ИМАМ.

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


«Щибаб рокъобе нигIматал»

Гьединаб ахIиялда гъоркь, «Инсан» фондалъул Болъихъ районалда ругел волонтёразул централъ, тIобитIана акция. Акция тIобитIулебгIан заманалда жаниб «Инсан» фондалъул приложениялдасан лъазабун букIана 180 000 гъурущ бакIарулеб бугилан абун. Къокъабго заманалда жаниб гьеб бакIарана ва 300 килограмм...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

(Байбихьи цебесеб номералда)   ГIалимзабазул советалъ эбел-инсуе лъикIаблъун бихьизабулеб буго:   Лъималазулгун гьоркьоблъи бугеб агьлуялде, гьезул информациялъулаб сверухълъиялде, щибаб къойил гьезда хадуб хъаравуллъи кквей ва кӀвар цӀикӀкӀинаби. Хъизамалда жаниб цоцаде...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...