МагIишаталъе битIараб ният

Гьабулеб иш нилъер нияталда рекъон букIуна. Гьаб дунялалда магIишат гьабичIогоги нилъ тIураларо. Кваназеги гьекъезеги кколелъулха. Гьединлъидал нилъер бербалагьи, битIараб ният Аллагьасги ﷻ аварагасги ﷺ баян гьабураб куцалда букIине ккола. Нилъеда ракIалде ккола гIемер кваназе кколин, гурони рухI букIунарин, хIалакъ вукIунин, цогидаз хIакъир гьавилин ва гь. ц.

ХIакъикъаталдаги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго гIемераб квен кваназе кколаревлъун. Гьелъин аварагас ﷺ абураб, нужеца кваналаго кванирукъ лъабиде бикьеян, ай цо бутIа квание, цогидаб - лъей ва лъабабилеб - гьаваялъе теян. ГIемер кванаялъ нилъер чорхое ва рухIияб рахъалъе зарал гьабула. Дагьалда гIей гьаби буго цIакъ беццараб пиша. Гьединго гьабулеб магIишаталъеги буго битIараб ният ва къасд, цо-цо кодоса жоги биччазе бегьула, гьединго, кутакаб хIажалъи ккун гурони какун буго щиб букIаниги гьаризе. Гьал насихIатал нилъеца нухлъун ккуни, баракат букIана. Щайгурелъул гьел насихIатал нилъее рихьизаруна ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ Гьесул аварагасги ﷺ.

Абубакар Сиддикъица абун буго, жинца гIажаиблъи гьабулин (разиго вукIунарин) хъизамалда, жидеца цо нухалъ садакъа кьун чIолезда. Абубакар-асхIабасе абизе бокьараб буго, цо нухалъ кьун течIого гьоркьо-гьоркьоб садакьа кьейилан. Имам Гъазалияс жиндирго «Мизанул гIамал» абураб тIехьалда хъвалеб буго, сахаватлъи кин бачIинабизе бегьулебали. ТIоцебе, гIемер кьечIого, гьоркьо-гьоркьоб нус-нус гъурущ кьун ругьун гьавуни, гьев гьелде ругьунлъула, хадуб гьев вачIуна 300-500 гъурущ кьеялде. Дагьаб хадуб гьелде ругьунлъун ккола, живги сахаватав чилъун лъугьуна. Аварагги ﷺ кутакалда сахаватав чи вукIана.

Ункъабилев халипа ГIали-асхIабас абуна: «Аллагьас ﷻ кьураб ризкъиялда разилъарав чи, кодоса араб боцIи-малалдаса пашманлъуларо», - ян. Гьединго ГIали-асхIабас абуна: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб жоялда разилъани, черхалъеги ракIалъеги рахIат щола», - ян. ХIакъикъаталдаги нилъерго къуваталда мугъчIван цо жоялда хадув лъугьин ккола нилъго сваказари. Аллагьасе ﷻ вокьула таваккалги тIамун, Гьесда божун пиша гьабулев чи. Гьединав лагъасе Гьес ﷻ кумекги гьабула.

Цо-цо гIалимзабаз абуна, бечедав чи кколин Аллагьасдалъун ﷻ жинца гIей гьабурав чи, пакъирав кколин гIадамазде хIажалъарав. Гьединго абуна, Аллагьас ﷻ кьураб ризкъиялда разилъарав чиясда баракат лъолинги. Лъабго пиша бугин абула гIалимзабаз жиндилъ хвасарлъи бугеб: жанисанги къватIисанги ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ хIинкъи, мискинлъиялдаги бечелъиялдаги цого хIалалда вукIин, гIадлу букIин, ай ццим бахъиндал ва разиго вугеб мехалъ. Жеги абула, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ щуго жо щуго жоялда жаниб лъунин: тIадегIанлъи - тIагIаталъулъ, гIодобегIанлъи - мунагьалъулъ, гьайбатлъи - къаси вахъун тIагIат гьабиялъулъ, хIикмат - чIехь цIезабунгутIиялъулъ, бечелъи - бугеб жоялда гIей гьабиялъулъ.

Цо-цо гIалимзабаз абуна, гIураб жоялдаса тIаде цIикIкIун тIалаб гьаби исрап кколин. Масала, чиясе гIолеб бугони цо суркIа кванил, амма гьес кIиго кванани, исраплъи ва чохьое зулму гьаби ккола. Цо валияс абуна: «Я, Адамил лъимер. Ризкъи щвеларин абун хIинкъуге, Аллагьасул ﷻ хазина абадияб буго. Аллагь ﷻ гуресулгун ракIгъей гьабуге, нагагьлъун цогидасулгун ракIгъей гьабуни, кинабго хайир уна», - ян.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьуралда разиго вугони, черхалъеги рекIееги рахIат щола. Метерисеб ризкъи дуца ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ тIалаб гьабуге, Аллагьас ﷻ метерисеб гIибадат тIалаб гьабулареб гIадин. Аллагьасда ﷻ кIочон толаро мунагь гьабуралцин, Гьесие мутIигIлъарал кин Гьесда кIочон толел?

Аллагь ﷻ кинабго жоялда хIал кIолев вуго, кинабго бихьулевги вуго. Исламалъ цIакъ какун буго гьардон магIишат гьабулел чагIи. Имам ШурайхIица абуна: «ХIажатаб жо гьарани, лагълъуде ккола», - ян. ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъула чияс Гьесда гьарараб мехалда. ГIадамазда гьаричIеб мехалда гьездехун гIагар вукIуна», - ян.

ГIабдуллагь ибн Мубаракица абуна: «Садакъа гьабун живго гIадамазде хIажалъизавиялдаса лъикIаб буго, бугеб жоялда гIей гьаби (гIадамазде хIажалъичIого вукIине)». Жиндирго лагъасе ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ лъикIлъи бокьидал, гIибадат бокьизабула ва бугеб жоялдаги гIей гьабула, диналда жаниб бичIчIи кьун, якъинги щула гьабула. Квешлъи бокьарасе боцIи-мал бокьизабула, тIуванго дунялалъулъ тIерхьуна, Аллагьас ﷻ гьев живго жиндего рехун тола. Гьединав чияс пасалъи гьабула гьаб дунялалда ва гIадамазе зулмуги гьабула. Аллагьас ﷻ цIунаги гьелдаса.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ