Аслияб гьумералде

Мунги ворчIуларо…

Мунги ворчIуларо…

Мунги ворчIуларо…

Дунялалда гьабураб гIумруялда рекъараб букIине буго нилъее щолеб ахират. ХIакъикъияв бусурбанчияс гьелда иманги лъола, гьелде хIадурлъиги гьабула.

Руго беразда бихьун гурони божуларин абулелги. Амма «доре» щведал лъазе буго щивасда хIакъикъат. Гьеб кинабго букIин нилъеда кин лъалеб, бераздаги бихьулареб мехалда? Гьайгьай, Къуръан-хIадисаздасан. Къуръан-хIадисалда битIараб гурого букIунаро, Аллагьги сундаго хIалкIолев вуго, Гьесие бокьухъе нигIматги гIазабги кьезе Гьесул хIалкIолъиги буго.

Гьединго, бихьуларебщинаб жо гьечIеблъун букIунаро. КIиабизе, нилъее бералги гIундулги кьун руго дунялияб бихьизеги рагIизеги. Хабалъ бугеб ккола ахираталъул жо ва дунялияб бихьизегун рагIизе кьурал бералги гIундулги ахираталда бугелда хурхунаро ва гьезда гьениб бугеб бихьуларо ва рагIуларо. Лъабабизе, кьижун вугев чиясда макьилъ гIемераб жо бихьула: нигIмат кваналев, борхьица хIанчIулеб, гIодулев, вохулев. Амма кьижарасда тIаде балагьун вугев чиясда щибго бихьуларо, рагIуларо, яги лъаларо. Гьесда бихьичIониги, кьижарасда бихьулеб бугогури нигIматги гIазабги. Гьеб мисалалъ бичIчIизабула бихьичIолъиялъ гьечIолъи тIад гьабуларин абураб гIакълияб къагIида.

Хоб данде къала кIиябго рагIал цоцалъ тункизегIан. Цинги лъикIал гIадамазе гIатIилъула, капурзабазе гIатIилъуларо. Гьебги киназего дандекъала - гIисиназеги чIахIиязеги, лъикIазеги квешазеги. Аварагзабазеги, ГIали-асхIабасул эбел, Асадил яс ФатIиматиеги, хвалил унтуда вукIаго 200 нухалъ Къулгьу цIаларав чиясеги хутIун.

Лагъ хабалъ лъедал, кIиго малаикги (Мункаргун Накир) вачIун, гьикъула дуца щиб абулеб гьав чиясул (МухIаммад аварагасул) хIакъалъулъ абун. Муъминчи вугони, гьес абула гьев Аллагьасул лагъги Гьесул расулги кколин абун. Цинги гьесда абула, мун балагьейин жужахIалда букIараб дур бакIалъухъ, Аллагьас гьелъул бакIалда Алжаналъуб дуе гьаб бакI хисанин абун. Гьесда кIиябго бакI бихьула. Мунапикъав, капурав чи вугони, гьес абула:

- Дида лъаларо, гIадамаз цо жо абулеб букIана, - ян.

Гьеб мехалда гьесда абула дуда лъачIин абун. Цинги гьесда маххул гьецIокъ кьабула, жиназдаги инсаздаги хутIун цогидазда гьебги рагIула (Бухари, Муслим). Цоги хIадисалда буго, гьесда гьикъулила дур БетIергьан щив, дур дин щиб, нужехъе витIарав чи щив абун. Муъминчияс жаваб кьолила дир БетIергьан Аллагь вугин, дир дин ислам бугин, нижехъе витIарав чиги Аллагьасул Расул вугин абун. Капурчияс лъабабго суалалъе лъаларин жаваб кьола.

Сур Исрапил малаикас пула. Гьебги кIиго нухалъ. ТIоцебе пураб мехалъ зоб-ракьалда ругелщинал жал хола, ЖабрагIил, МикагIил, Исрапил, ГIизраил - ункъавго малаик хутIун.

Гьел тIоцебесеб сур пун хадур хола. Гьединго шугьадаазул рухIалги, ГIарш баччулел малаикзабиги, Алжан-жужахI цIунулел малаикзабиги хутIун. Гьединго тIоцебе сур пураб мехалъ кинабго жо паналъизе буго, ГIарш, Курс, ЛавхI, Къалам, Алжан-жужахI, рухIал хутIун. ТIоцебесеб сур пун кIикъого сон ун хадуб кIиабизеги сур пузе буго. Гьеб мехалда хварал гIадамал чIаголъизеги руго.

АрслангIали ГIумаров

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...