Аслияб гьумералде

Мунги ворчIуларо…

Мунги ворчIуларо…

Мунги ворчIуларо…

Дунялалда гьабураб гIумруялда рекъараб букIине буго нилъее щолеб ахират. ХIакъикъияв бусурбанчияс гьелда иманги лъола, гьелде хIадурлъиги гьабула.

Руго беразда бихьун гурони божуларин абулелги. Амма «доре» щведал лъазе буго щивасда хIакъикъат. Гьеб кинабго букIин нилъеда кин лъалеб, бераздаги бихьулареб мехалда? Гьайгьай, Къуръан-хIадисаздасан. Къуръан-хIадисалда битIараб гурого букIунаро, Аллагьги сундаго хIалкIолев вуго, Гьесие бокьухъе нигIматги гIазабги кьезе Гьесул хIалкIолъиги буго.

Гьединго, бихьуларебщинаб жо гьечIеблъун букIунаро. КIиабизе, нилъее бералги гIундулги кьун руго дунялияб бихьизеги рагIизеги. Хабалъ бугеб ккола ахираталъул жо ва дунялияб бихьизегун рагIизе кьурал бералги гIундулги ахираталда бугелда хурхунаро ва гьезда гьениб бугеб бихьуларо ва рагIуларо. Лъабабизе, кьижун вугев чиясда макьилъ гIемераб жо бихьула: нигIмат кваналев, борхьица хIанчIулеб, гIодулев, вохулев. Амма кьижарасда тIаде балагьун вугев чиясда щибго бихьуларо, рагIуларо, яги лъаларо. Гьесда бихьичIониги, кьижарасда бихьулеб бугогури нигIматги гIазабги. Гьеб мисалалъ бичIчIизабула бихьичIолъиялъ гьечIолъи тIад гьабуларин абураб гIакълияб къагIида.

Хоб данде къала кIиябго рагIал цоцалъ тункизегIан. Цинги лъикIал гIадамазе гIатIилъула, капурзабазе гIатIилъуларо. Гьебги киназего дандекъала - гIисиназеги чIахIиязеги, лъикIазеги квешазеги. Аварагзабазеги, ГIали-асхIабасул эбел, Асадил яс ФатIиматиеги, хвалил унтуда вукIаго 200 нухалъ Къулгьу цIаларав чиясеги хутIун.

Лагъ хабалъ лъедал, кIиго малаикги (Мункаргун Накир) вачIун, гьикъула дуца щиб абулеб гьав чиясул (МухIаммад аварагасул) хIакъалъулъ абун. Муъминчи вугони, гьес абула гьев Аллагьасул лагъги Гьесул расулги кколин абун. Цинги гьесда абула, мун балагьейин жужахIалда букIараб дур бакIалъухъ, Аллагьас гьелъул бакIалда Алжаналъуб дуе гьаб бакI хисанин абун. Гьесда кIиябго бакI бихьула. Мунапикъав, капурав чи вугони, гьес абула:

- Дида лъаларо, гIадамаз цо жо абулеб букIана, - ян.

Гьеб мехалда гьесда абула дуда лъачIин абун. Цинги гьесда маххул гьецIокъ кьабула, жиназдаги инсаздаги хутIун цогидазда гьебги рагIула (Бухари, Муслим). Цоги хIадисалда буго, гьесда гьикъулила дур БетIергьан щив, дур дин щиб, нужехъе витIарав чи щив абун. Муъминчияс жаваб кьолила дир БетIергьан Аллагь вугин, дир дин ислам бугин, нижехъе витIарав чиги Аллагьасул Расул вугин абун. Капурчияс лъабабго суалалъе лъаларин жаваб кьола.

Сур Исрапил малаикас пула. Гьебги кIиго нухалъ. ТIоцебе пураб мехалъ зоб-ракьалда ругелщинал жал хола, ЖабрагIил, МикагIил, Исрапил, ГIизраил - ункъавго малаик хутIун.

Гьел тIоцебесеб сур пун хадур хола. Гьединго шугьадаазул рухIалги, ГIарш баччулел малаикзабиги, Алжан-жужахI цIунулел малаикзабиги хутIун. Гьединго тIоцебе сур пураб мехалъ кинабго жо паналъизе буго, ГIарш, Курс, ЛавхI, Къалам, Алжан-жужахI, рухIал хутIун. ТIоцебесеб сур пун кIикъого сон ун хадуб кIиабизеги сур пузе буго. Гьеб мехалда хварал гIадамал чIаголъизеги руго.

АрслангIали ГIумаров

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...