Аслияб гьумералде

КIудиял мунагьал

КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.

 

Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим бахъарал гIадамал. Къуръаналда гьезда пасикъзабиян цIарги лъун буго. Хабал гIазабалъул лъабил бутIа мацI гьабиялдалъун букIуниланги абун буго. МацIихъанасул мурад букIуна жиндаса мацI гьабулев чи рихинги жинде мацI гьабулев чиясе живго лъикI вихьизе бокьиги. Жинде мацI гьабурав чи мацIихъанасда разилъизеги, гьесда тIад рекъезеги кинго бегьуларо.

Щайин абуни, тIоцебе дуе зарал гьабурав чи мацIихъан ккола, гьес диналъул вацасдаса дуда квешаб жо бицун букIинчIебани, мун ракI парахатго вукIинаан. Дуде мацI гьабулев чияс дуда нахъасанги мацI гьабула. Гьереси бицинги, гъибат гьабиги, рекIкI гьабиги, хиянат гьабиги, хIалхъублъиги, хIасадги, гIадамазда гьоркьоб тушманлъи ккезе бокьиги - гьел чорокол хасиятал чорхолъ ругев чияс гурого мацIихъанлъи гьабуларо.

МацI гьабун вачIарав чиясда аскIоб анлъго жо гьабизе ккола. ТIоцебесеб, гьесда божизе бегьуларо, кIиабилеб - мацI гьабугеян абизе ккола, лъабабилеб - Аллагьасе гIоло гьесда ццим бахъине ккола, ункъабилеб - дурго вацасдехун дулъ квешаб хивал бижизе бегьуларо, щуабилеб - мацIихъанасдаги божун, мун дурго вацасул гьес бицараб гIайиб цIехезе лъугьине бегьуларо, анлъабилеб - мацIихъанас дуе гьабураб мацI цогидазеги бицун, мунго мацIихъанлъун лъугьине бегьуларо.

Бугьтан лъей ккола гьечIеб жо чиясде гIунтIизаби. Судалда, доба-гьаниб дагIбадиялде ккарал бакIазда гьересияб нугIлъи гьаби - гьебги бугьтан ккола. Гъибаталъул бугебги, гьелдаса цIикIкIунги мунагь букIуна бугьтан лъолев чиясе. ХIадисалда буго: «Бусурбанчи суризавизелъун гьесда тIасан гьечIеб цо рагIи тIибитIизабуни, Аллагьас тIаде босулеб буго гьев жужахIалъул цIадав виинавизе (вухIизе, рахъу лъугьинабизе) ва гьев гьеб хIалалда гIазабалъулъ вукIине вуго халатаб заманалда», - ян. (ТIабарани)

Цоги хIадисалда буго: «Муъминчиясулъ гьечIеб жо абураб чи Аллагьас «радгъатул хабал» абураб жоялъулъ чIезавизе вуго жужахIалда», - ян. (ХIаким, Абудавуд, ТIабарани)

«Радгъатул хабал» абула жужахIалъул агьлуялъул чурхдуздаса чвахулебщинаб чороклъиялда.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...