ТIехь цIали тоге

Жакъа гIадамал машгъуллъун руго телевизоралде, телефоназде, компьютеразде. Амма тIахьал цIалиялъе заман кьолеб гьечIо, гьезул кIварги гьабулеб гьечIо.

ХIафиз ибн ХIажарица хIадисазул «СахIихI аль-Бухари» тIехь цIалана 40 сагIаталда жаниб (салул сагIат). Имам Муслимица хIадисазул тIехь лъугIизабуна кIиго-лъабго къоялда жаниб. Кинаб цебетIей букIине нилъер, кIул рехун тедал? КIул гьечIони кавуги рагьизе кIоларелъул.

Рехсела тIехь цIалиялдаса бугеб 8 пайда

1. Пикру цебетIезабула.

ТIехь цIалулеб мехалъ нилъеца гIемер пикру гьабула хъвараб жо бичIчIизелъун.

2. Ццим бахъин, ургъел дагь гьабула.

Жакъа кинавго чи вуго ургъалилъ къан, ццидалъ. ТIехьалъ ва хъвай-хъвагIаялъул къагIиядалъ кумек гьабула чиясе ургъел ва ццим нахъе босизе. Хасго кумек гьабула вегилалде цебе щиб букIаниги цIалани.

3. РагIабазул рикIкIен цIикIкIинабула.

Нилъеца кинаб букIаниги тIехь цIалидал, нилъеда дандчIвала лъаларелги рагIаби. Гьеб мехалда раккула словаралде. Цо-цо пирку гьабуни ва бицунеб жоялъул халгьабуни, лъазе рес букIуна доб рагIиялъ кинаб магIна кьолебали. ТIехь цIалиялъ рагIабазул рикIкIен цIикIкIинаби гуребги, хъвалеб къагIидаги мухIкан гьабула.

4. Альцгеймерил унтиялдаса цIунула.

ГIалимзабаз гьабураб цIехрехалъ чIезабуна цIалдеялъ чи гIадал нахулъ унти ккеялдаса цIунулевлъи. ТIехь цIалулеб мехалда гIадалнах хIалтIулелъул, гьелъ унтиги ккезе биччалеб гьечIо.

5. Бажари бачIинабула.

ТIахьал цIалиялъ нилъелъ бажари цIикIкIуна, кIалъай берцинаб, рагIа-ракьанде щвараб букIуна.

6. ЦIиял пикраби гьаризе кIола.

Цо-цоязда кIола цадахъ чанго пикру загьир гьабизе. Кисаха гьез гьеб босулеб? Гьайгьай, тIахьаздаса.

7. Макьу лъикIаб щола.

Кьижилалде цебе тIехь цIали гIадатлъун билълъанхъизабуни, гьелде нилъ ругьунлъула. Гьеб букIуна кьижизе заман щванин абун лъазабулеб сигнал. Гьедин гьабуни лъикIаб куцалда кьижизеги кIола, радал рахъиндал тирхакIичиялдаги ратула.

8. ГIадалнах лъикI хIалтIизабула.

ТIехь цIалулелъул цебечIола гIемераб жо: лъугьа-бахъин, авлахъ, рукъзал, ретIел, гIадамал ва сверухъ бугебщинаб. ТIехьалда жаниб бугеб бичIчIизе ккани къваригIуна гIемераб жо. ЦIалдеялъ абуни нилъер ракIалда жо чIей цIикIкIинабула ва бичIчIи хIалтIизабула.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги. Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...