Аслияб гьумералде

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялда хадуб бищун хирияб ракьлъун ккола Мадина. ГIумар-асхIабас ва цогидал асхIабзабаз абулеб буго: «Мадинаялъул ракь Маккаялдаса хирияб буго», - ян. Амма живго хирияв авараг вукъун вугеб бакI, бищун хирияб ракьлъун букIиналда киналго гIалимзаби тIад рекъон руго.

 

Мадинаялда абула: «Аль-Мадинату Ннабавият», - ан, ай аварагасул ﷺ шагьарилан. Гьединго абула: «Дарул гьижра», - ян, ай свалат-салам лъеяв аварагги гьесул асхIабзабиги гьижра гьабун араб рукъилан. Гьеб шагьаралдаса тIибитIана дунялалъул киналниги ракьазде ислам. Аварагасул ﷺ мажгиталда бараб как азарго нухалъ кири цIикIкIараб букIуна, цогидал мажгитазда баралдаса, Масжидул ХIарамалда хутIун.

Имам Нававияс абулеб буго: «Паризаял каказда релълъун руго, хиралъи щвеялъулъ суннатал какалги», - ян. Абу-Умаматидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «Щив чи вугониги рацIцIалъиги гьабун дир мажгиталде как базе вачIун, гьесие хIеж гьабурабгIан кIудияб кири буго», - ян. АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги дир мажгиталда кIикъого как бан, ТIадегIанав Аллагьас гьев жужахIалъул цIаялдасаги нифакъалдасаги хвасар гьавула», - ян.

Гьижра гьабун рачIарал мугьажиразе бокьулеб букIинчIо Мадина гуреб бакIалда хвезе. Гьез кидаго ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гьарулеб букIана хирияб Мадинаялда хвезе гьареян. Жинда Аллагь ﷻ разилъаяв ГIумар-асхIабас гьарулеб букIана: «Я, ТIадегIанав Аллагь! Дуца дие дурго нухда шагьидлъиялъул хвелги кье, дир рухI бахъиги дуй вокьулев Аварагасул ﷺ шагьаралда, Мадинаялда ккезе гьабе», - ян. Ибну ГIумарица бицараб хIадисалда абулеб буго: «Нуж хвезе Мадинаялде ракIаре, гьенир хварал муъминзабазе дир шафагIат щвезе буго», - ян. Анасица бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги Аллагьасе гIоло ракIбацIцIадго Мадинаялде дихъе зиярат гьабун, гьев чиясе дица къиямасеб къоялъ нугIлъиги шафагIатги гьабула», - абун. ЖагIфарил вас ГIабдуллагьица бицана: «Дида рагIана Аллагьасул расулас абулеб: «Дир умматалъул тIоцебе дица шафагIат гьабулел Мадинаялъул агьлу руго, хадуб Маккаялъул, хадуб ТIаифалъул», - ян.

ГIалимзабаз абулеб буго: «Жинда свалат-салам аварагасул хабаде зиярат гьабиялъ хIеж камил гьабула», - ян.

 

АхIмад МухIумаев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...