Аслияб гьумералде

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялдаса хадусеб

Маккаялда хадуб бищун хирияб ракьлъун ккола Мадина. ГIумар-асхIабас ва цогидал асхIабзабаз абулеб буго: «Мадинаялъул ракь Маккаялдаса хирияб буго», - ян. Амма живго хирияв авараг ﷺ вукъун вугеб бакI, бищун хирияб ракьлъун букIиналда киналго гIалимзаби тIад рекъон руго.

 

Мадинаялда абула: «Аль-Мадинату Ннабавият», - ан, ай аварагасул ﷺ шагьарилан. Гьединго абула: «Дарул гьижра», - ян, ай свалат-салам лъеяв аварагги гьесул асхIабзабиги гьижра гьабун араб рукъилан. Гьеб шагьаралдаса тIибитIана дунялалъул киналниги ракьазде ислам. Аварагасул ﷺ мажгиталда бараб как азарго нухалъ кири цIикIкIараб букIуна, цогидал мажгитазда баралдаса, Масжидул ХIарамалда хутIун.

Имам Нававияс абулеб буго: «Паризаял каказда релълъун руго, хиралъи щвеялъулъ суннатал какалги», - ян. Абу-Умаматидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «Щив чи вугониги рацIцIалъиги гьабун дир мажгиталде как базе вачIун, гьесие хIеж гьабурабгIан кIудияб кири буго», - ян. АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги дир мажгиталда кIикъого как бан, ТIадегIанав Аллагьас гьев жужахIалъул цIаялдасаги нифакъалдасаги хвасар гьавула», - ян.

Гьижра гьабун рачIарал мугьажиразе бокьулеб букIинчIо Мадина гуреб бакIалда хвезе. Гьез кидаго ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гьарулеб букIана хирияб Мадинаялда хвезе гьареян. Жинда Аллагь ﷻ разилъаяв ГIумар-асхIабас гьарулеб букIана: «Я, ТIадегIанав Аллагь! Дуца дие дурго нухда шагьидлъиялъул хвелги кье, дир рухI бахъиги дуй вокьулев Аварагасул ﷺ шагьаралда, Мадинаялда ккезе гьабе», - ян. Ибну ГIумарица бицараб хIадисалда абулеб буго: «Нуж хвезе Мадинаялде ракIаре, гьенир хварал муъминзабазе дир шафагIат щвезе буго», - ян. Анасица бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги Аллагьасе гIоло ракIбацIцIадго Мадинаялде дихъе зиярат гьабун, гьев чиясе дица къиямасеб къоялъ нугIлъиги шафагIатги гьабула», - абун. ЖагIфарил вас ГIабдуллагьица бицана: «Дида рагIана Аллагьасул расулас абулеб: «Дир умматалъул тIоцебе дица шафагIат гьабулел Мадинаялъул агьлу руго, хадуб Маккаялъул, хадуб ТIаифалъул», - ян.

ГIалимзабаз абулеб буго: «Жинда свалат-салам аварагасул хабаде зиярат гьабиялъ хIеж камил гьабула», - ян.

 

АхIмад МухIумаев

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Минскалда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб форум

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...