Аслияб гьумералде

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

Иман ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъее кьураб кIудияб нигIмат. Гьелъухъ щукру гьабизе тIадабги буго. Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарал вализаби хIинкъулаан иман гьечIого рухI босиялдаса.

 

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «Инсанас Алжаналъул агьлуялъул гӀамалал гьарула цо-кӀиго гIункIрукьалъул манзилалъ гIагарлъизегIан. Гьелдаса хадуб къисматалда хъвараб гьесда тӀад бергьараб мехалъ, гьес байбихьула жужахӀалъул агьлуялъул гIамалал гьаризе ва гьениве ккезеги ккола», - ян. (Бухари, Муслим)

ГӀумруялъул хӀисаб гьабуни, квешаб ахир ккей буго бищун кӀудияб талихӀкъосин. Щивав чиясда лъала жиндирго рукIа-рахъин кинаб бугебали. Сонисеб хисизабизе кIоларо, амма жакъа ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб заман битIун хIалтIизабуни, гьеб букIина кIудияб нигIматги гIакълуялъул камиллъиги. Метералде тIамунги кинха телеб, метерисеб къо бачIине бугищ яги гьечIищали нилъеда лъаларелъул. 

Интернеталдасан гIемер рагIула лъикIаб гуреб куцалда гӀумру тIамуразул ахӀвал-хӀалалъул хӀакъалъулъ бицунеб. ТӀадегӀанав Аллагь ﷻ разилъичӀел гӀамалазде гьел машгъуллъун ругебгIан мехалъ, хвелги тӀаде щола. Цинги суал бачIуна кинал гӀиллабийин кколел квешаб ахир ккеялъе ва кинал мунагьалин мисаллъун рачине бегьулел иман гьечӀого гӀумруялдаса ватIалъиялъе?

Хирияб Къуръаналдаги Аварагасул ﷺ суннаталдаги гьел рехсана ва  цо-цоял гьанирги рехсела.

Бищунго аслияб гӀилла ккола мекъаб божилъи (гIакъида) букIин. Щайгурелъул, хӀакъикъияб нухда гьечIесе талихI щвезе рес гьечӀо. ГIалимзабаз бихьизабуна битIараб нух ва гьеб баян гьабуна Абул ХIасан АшгIарияс, гьесда хадур ана иргадулал гIалимзабиги. Гьез абуна Абул ХIасан АшгIарияс нилъее баян гьабураб жо агьлу-сунна валь-жамагIаталъул нух кколин.

ГIадамазда цеве Аллагьасул ﷻ лагълъун живго жинцаго вихьизавуниги, жанисан дандеккунгутIи бугони, гьебги ккола ахир мекъи ккеялъе гIиллалъун. Аллагьасда ﷻ цеве вукIине ккола къватIисаги жанисаги цо хIалалда.

Гьабулеб мунагьалъ рекIее асар гьабула. Цо мунагь гьабидал, ракӀалда тӀанкӀ лъола. Унго-унгояб тавбу гьебсагӀатго гьабичIони, гьеб тIанкI кIодолъула ва хIасилалда тӀолабго ракӀ беццлъизе рес букIуна.

Гьединлъидал мунагьал, хасго балъго гьарурал, квешаб ахир ккеялъе сабаблъун рукӀине бегьула.

Гьелъин щивав чиясул букIине кколеб битIараб гIакъида ва щивав чиги вукIине кколев къватIисаги жанисаги вацIцIадавлъун. Гьебги бажарула инсанас жиндаго тIад хIалтIи гьабулеб бугони.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


«Аварагасул ﷺ ирс» фильмалъул цебелъей

Инхо росулъа шайих ГӀабдулхӀамид-афандиясул гӀумруялъе ва рухӀияб ирсалъе сайгъат гьабураб «Аварагасул ирс» абураб фильмалъул цебелъеялда гӀахьаллъана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиги. Гьеб тадбир тIобитIана «Россия – дир тарих» абураб тарихияб...


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...