Аслияб гьумералде

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

Иман ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъее кьураб кIудияб нигIмат. Гьелъухъ щукру гьабизе тIадабги буго. Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарал вализаби хIинкъулаан иман гьечIого рухI босиялдаса.

 

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «Инсанас Алжаналъул агьлуялъул гӀамалал гьарула цо-кӀиго гIункIрукьалъул манзилалъ гIагарлъизегIан. Гьелдаса хадуб къисматалда хъвараб гьесда тӀад бергьараб мехалъ, гьес байбихьула жужахӀалъул агьлуялъул гIамалал гьаризе ва гьениве ккезеги ккола», - ян. (Бухари, Муслим)

ГӀумруялъул хӀисаб гьабуни, квешаб ахир ккей буго бищун кӀудияб талихӀкъосин. Щивав чиясда лъала жиндирго рукIа-рахъин кинаб бугебали. Сонисеб хисизабизе кIоларо, амма жакъа ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб заман битIун хIалтIизабуни, гьеб букIина кIудияб нигIматги гIакълуялъул камиллъиги. Метералде тIамунги кинха телеб, метерисеб къо бачIине бугищ яги гьечIищали нилъеда лъаларелъул. 

Интернеталдасан гIемер рагIула лъикIаб гуреб куцалда гӀумру тIамуразул ахӀвал-хӀалалъул хӀакъалъулъ бицунеб. ТӀадегӀанав Аллагь ﷻ разилъичӀел гӀамалазде гьел машгъуллъун ругебгIан мехалъ, хвелги тӀаде щола. Цинги суал бачIуна кинал гӀиллабийин кколел квешаб ахир ккеялъе ва кинал мунагьалин мисаллъун рачине бегьулел иман гьечӀого гӀумруялдаса ватIалъиялъе?

Хирияб Къуръаналдаги Аварагасул ﷺ суннаталдаги гьел рехсана ва  цо-цоял гьанирги рехсела.

Бищунго аслияб гӀилла ккола мекъаб божилъи (гIакъида) букIин. Щайгурелъул, хӀакъикъияб нухда гьечIесе талихI щвезе рес гьечӀо. ГIалимзабаз бихьизабуна битIараб нух ва гьеб баян гьабуна Абул ХIасан АшгIарияс, гьесда хадур ана иргадулал гIалимзабиги. Гьез абуна Абул ХIасан АшгIарияс нилъее баян гьабураб жо агьлу-сунна валь-жамагIаталъул нух кколин.

ГIадамазда цеве Аллагьасул ﷻ лагълъун живго жинцаго вихьизавуниги, жанисан дандеккунгутIи бугони, гьебги ккола ахир мекъи ккеялъе гIиллалъун. Аллагьасда ﷻ цеве вукIине ккола къватIисаги жанисаги цо хIалалда.

Гьабулеб мунагьалъ рекIее асар гьабула. Цо мунагь гьабидал, ракӀалда тӀанкӀ лъола. Унго-унгояб тавбу гьебсагӀатго гьабичIони, гьеб тIанкI кIодолъула ва хIасилалда тӀолабго ракӀ беццлъизе рес букIуна.

Гьединлъидал мунагьал, хасго балъго гьарурал, квешаб ахир ккеялъе сабаблъун рукӀине бегьула.

Гьелъин щивав чиясул букIине кколеб битIараб гIакъида ва щивав чиги вукIине кколев къватIисаги жанисаги вацIцIадавлъун. Гьебги бажарула инсанас жиндаго тIад хIалтIи гьабулеб бугони.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...


Кинаб хъвелеб?

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...