Аслияб гьумералде

Гьобол цеве гьави

Гьобол цеве гьави

Гьаб къиса буго кIиго асхIабасул хIакъалъулъ, гьез жидерго лъимал-хъизаналдасаги цере гьарун рокъоре рачIарал гьалбал кIодо гьари ва унго-унгояб куцалда исламалда цоцаздехун бугеб вацлъи бихьизаби.

 

Гьижра гьабун Маккаялдаса Мадиналде рачIун хадуб заманалъ Бичасул Аварагас ﷺ мугьажираздаги ансарияздаги гьоркьоб вацлъи рагIизабун букIана. Гьелъул хIасилалда ансараз мугьажирзабазе бикьулаан жидерго бугеб мал-мулк, рукъ-бакI, хIатта абулаан мугьажирзабазе руччаби рачинеги ансарияз кумек гьабунин.

Цо къоялъ Абу ТIалхIа ал-Ансариясухъе вачIун вуго гьобол. Абу ТIалхIа вукIана бищунго сахаватал ансаразул цояв. Гьесул букIана гIемераб бечелъи, рукIана пихъ кьолел ахал. Амма гьеб къоялъ гьесул рокъоб букIун гьечIо дагьаб гурони квен. Гьеб сордоялъ Абу ТIалхIаца жиндирго лъади Умму Сулайманида абун буго гьоболасда цебе лъейин бугеб квен, лъималги, гьобол инегIан, кьижизе ритIеян. Лъимал ракъун рукIин гьалбадерида халлъичIого букIине.

Гьеб букIана захIматаб ахIвал-хIал, амма гьез тIаса бищана гьобол кваназави, гьесдехун ругел хIукъукъал берцинго тIуразари.

Цо-цо риваятазда рехсолеб буго гьобол вукIанин сапаралда вугев мусафир, квенго гIадин сордо базе бакIги хIажат букIарав.

Гьебго сордоялъ, гьесул мадугьал, Аварагасул ﷺ бищун гIагарав гьудул Абубакар-Сиддикъихъеги гьоболлъухъ вачIун вуго пуланав чи. Гьесул рокъобги лъугьун буго Абу ТIалхIал рокъобгогIадаб ахIвал-хIал.

Хадусеб къоялъ лъугьун буго жеги гIажаибаб.

Абу ТIалхIа щола Аварагасухъе ва бицуна гьесда ﷺ нолъ-къаси ккараб жоялъул ва дагьаб гурони квен букIинчIолъи сабаблъун гьоболасда цеве жив нечараб куцалъул. Гьесухъги гIенеккун Аварагас ﷺ абула: «Дун хIикмалъун вуго дудаги гьоболасдаги гьоркьоб ккараб жоялдаса», - ян. Аллагьас ﷻ гьесул гIамалалда баракат лъун бугеб куц абураб магIнаялда.

Гьеб заманалда тIаде вачIуна Абубакар-асхIаб. Цинги гьесги бицуна жиндирго рокъоб ккаралъул.

КIиясулго хабар гIажаибго релълъараб куцалда лъугьун буго, гьебги ккана кIиявго асхIабасул ракIбацIцIалъиялъе ва тIадегIанаб даражаялъе хIужалъун. Гьез цеве гьавуна жидедасаго ва лъимал-хъизаналдаса рокъове вачIарав. Гьебги лъугьана иргадулаб нухалъги асхIабзабазе Къуръаналда гьабураб сипаталъе баянлъун (магIна): «Гьез жидедасаго цебе цогидазе тIокIлъи гьабула (гьел тIаса рищула), жалго къварилъиялда (гьелде хIажаталлъун) ругониги», - ян абураб (суратул «ХIашр», 9 аят).

Гьеб къиса гIицIго тарихияб хIужа гуро букIараб. Гьеб лъугьана гьезул хьвада-чIвадиялъул мисаллъун, инсанасул ракI иманалъул, сахаватлъиялъул ва цоцаздехун бугеб рокьул ракI цIураб мехалъ бажарулеб рухIияб тIадегIанлъи бихьизабилъун.

Аллагьас ﷻ гьединаб иман, цоцаздехун вацлъи щула гьабеги киназулъго! Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...