Аслияб гьумералде

ГьацIудаса закагIат...

ГьацIудаса закагIат...

ХIанафиябги ХIанбалиябги мазгьабалда абулеб буго 1/10 бутIа гьабун гьацIул закагIат бахъизе кколин. Амма гьеб кIиябго мазгьабалъул кигIан къадаралде щведал бахъизе кколебали батIи-батIияб баян буго. ХIанбалияб мазгьабалда рекъон, гьелъул къадар бахуна 75 кг. ГьацIудаса закагIат бахъиялъе гьез далиллъун бачана тарихияб хIужа. Йеменалъул агьлуялъ ГIумар ибну ХатIтIабида гьацIудаса закагIат бахъиялъул суал цIехола. Халифас гьезие жаваб кьола нужеца 75 килограммалдаса 1/10 бутIа бахъизе кколин абун.

 

Имам Абу ХIанифица абуна гьацIул закагIат бахъизе кколин 1/10 бутIа, кигIан къадар гьелъул бугониги. ХIанафияб мазгьабалъул Абу Юсуфица абуна, гьацIул къадар 720 кг бахани бахъизе кколин абун.

ГьоцIоялдаса закагIат бахъизе кколин абулел гIалимзабазул далилал ккола гьал хIадисал:

  1. ИбнуМажагьица, ГIабдуллагьибнуГIамридасанбицана, Аварагас гьоцIоялъул закагIат бакIаранин 1/10 бутIа.
  2. Байгьакъияс, Абу Гьурайратидасан бицана: «АварагасﷺЙеменалъулагьлуялдекагъатхъвана, гьезгьацIудаса 1/10 бутIабахъе (закагIат)», - ян.
  3. ИбнуХузайматицахIадисбицана, Бану Шаббаб абураб къапилаялъ аварагасе ﷺ гьацIудаса 1/10 бутIа бахъулеб букIанин абун. Аварагас ﷺ гьезие къотIи гьабулаан гьезул наял ругеб бакI цIунизе.

Маликияб ва ШафигIияб мазгьабалда абула гьацIудаса закагIат бахъизе кколарин, даран-базар гьабураб мехалъ хутIун. Даран-базар гьелдаса гьабуни, бокьараб къайиялдаса закагIат бахъулебго гIадин, гьелдасаги бахъизе ккола. КIиябго мазгьабалъул гIалимзабаз чIванкъотIарал далилал рачинчIо гьацIудаса закагIат бахъизе кколин абун. Гьеб пикруялда рукIана Имам Бухари, Ибну Мунзир ва гьел гурел цогидалги гIалимзаби.

ЧIванкъотIараб далиллъун ккола гьацIудаса закагIат бахъизе кколин абуразул Ибну Хузайматица бицараб хIадис.

Кинниги ШафигIияб ва Маликияб мазгьабалъул гIалимзабаз абуна гьелъ гьацIудаса закагIат бахъи кьоларин. Рес буго гьез гьоцIо кьолеб букIин наял ругеб бакI цIуниялъе. Гьеб пикру тарихияб хIужаялъ щула гьабула, гьел чагIи халифлъун вугев мехалъ ГIумар-асхIабасухъе рачIуна, аварагасулгун ﷺ гьезул букIараб къотIиги гьесда бицуна. ГIумар-асхIабас абуна Суфьян ибну ГIабдуллагьида аварагасе ﷺ кьолебгIанасеб къадар гьез кьолеб батани, цIуне гьезул бакIалилан. Кьолеб букIинчIебани, ГIумар-асхIабас гьезул бакIал цIунизе рукIинчIо.

Аварагасе ﷺ кьолеб жо закагIатлъун букIарабани, ГIумар-асхIабас жиндирго хIалтIухъанасда амру гьабизе букIана гьезухъа закагIат бахъизе, ай къотIи гьабичIого.

Шамил мухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...