ГьацIудаса закагIат...
ХIанафиябги ХIанбалиябги мазгьабалда абулеб буго 1/10 бутIа гьабун гьацIул закагIат бахъизе кколин. Амма гьеб кIиябго мазгьабалъул кигIан къадаралде щведал бахъизе кколебали батIи-батIияб баян буго. ХIанбалияб мазгьабалда рекъон, гьелъул къадар бахуна 75 кг. ГьацIудаса закагIат бахъиялъе гьез далиллъун бачана тарихияб хIужа. Йеменалъул агьлуялъ ГIумар ибну ХатIтIабида гьацIудаса закагIат бахъиялъул суал цIехола. Халифас гьезие жаваб кьола нужеца 75 килограммалдаса 1/10 бутIа бахъизе кколин абун.
Имам Абу ХIанифица абуна гьацIул закагIат бахъизе кколин 1/10 бутIа, кигIан къадар гьелъул бугониги. ХIанафияб мазгьабалъул Абу Юсуфица абуна, гьацIул къадар 720 кг бахани бахъизе кколин абун.
ГьоцIоялдаса закагIат бахъизе кколин абулел гIалимзабазул далилал ккола гьал хIадисал:
- ИбнуМажагьица, ГIабдуллагьибнуГIамридасанбицана, Аварагас гьоцIоялъул закагIат бакIаранин 1/10 бутIа.
- Байгьакъияс, Абу Гьурайратидасан бицана: «АварагасﷺЙеменалъулагьлуялдекагъатхъвана, гьезгьацIудаса 1/10 бутIабахъе (закагIат)», - ян.
- ИбнуХузайматицахIадисбицана, Бану Шаббаб абураб къапилаялъ аварагасе ﷺ гьацIудаса 1/10 бутIа бахъулеб букIанин абун. Аварагас ﷺ гьезие къотIи гьабулаан гьезул наял ругеб бакI цIунизе.
Маликияб ва ШафигIияб мазгьабалда абула гьацIудаса закагIат бахъизе кколарин, даран-базар гьабураб мехалъ хутIун. Даран-базар гьелдаса гьабуни, бокьараб къайиялдаса закагIат бахъулебго гIадин, гьелдасаги бахъизе ккола. КIиябго мазгьабалъул гIалимзабаз чIванкъотIарал далилал рачинчIо гьацIудаса закагIат бахъизе кколин абун. Гьеб пикруялда рукIана Имам Бухари, Ибну Мунзир ва гьел гурел цогидалги гIалимзаби.
ЧIванкъотIараб далиллъун ккола гьацIудаса закагIат бахъизе кколин абуразул Ибну Хузайматица бицараб хIадис.
Кинниги ШафигIияб ва Маликияб мазгьабалъул гIалимзабаз абуна гьелъ гьацIудаса закагIат бахъи кьоларин. Рес буго гьез гьоцIо кьолеб букIин наял ругеб бакI цIуниялъе. Гьеб пикру тарихияб хIужаялъ щула гьабула, гьел чагIи халифлъун вугев мехалъ ГIумар-асхIабасухъе рачIуна, аварагасулгун ﷺ гьезул букIараб къотIиги гьесда бицуна. ГIумар-асхIабас абуна Суфьян ибну ГIабдуллагьида аварагасе ﷺ кьолебгIанасеб къадар гьез кьолеб батани, цIуне гьезул бакIалилан. Кьолеб букIинчIебани, ГIумар-асхIабас гьезул бакIал цIунизе рукIинчIо.
Аварагасе ﷺ кьолеб жо закагIатлъун букIарабани, ГIумар-асхIабас жиндирго хIалтIухъанасда амру гьабизе букIана гьезухъа закагIат бахъизе, ай къотIи гьабичIого.
