Аслияб гьумералде

ХIайваназул хIикмалъи

ХIайваназул хIикмалъи

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ дунял бижана хIикматаб къагIидаялъ. Сверухъ бугелъул пикру нилъеца гьабизелъун. Гьеб кинабго жоялъ тIоритIел гьабула Аллагьасул ﷻ къудраталдеги ва Гьев вукIиналдеги. Балагье, чан хIикмалъи бугеб хIайваназда жаниб нилъеда ракIалда ккезего кколареб. Къуръаналдаги дунялалъул гIуцIиялъул ва батIи-батIиял хIайваназул хIакъалъулъ рехсон руго. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гIакъилал гIадамал ахIулел руго пикру гьабизе.

Хамелеоналда кIола щибаб бер батIи-батIияб рахъалде багъаризаризе.

Гвангва рикIкIуна бищун лъикIаб ахихъанлъун. Нусазарго гъветI гьеб сабаблъун бижула, гьелда мугь киб лъурабали кIочон теялъ

Пилалъул цаялъул цIайи бахине бегьула 9 килограммалдеги.

Бассенжи абураб гьвеялда кIоларо хIапдезе.

Чода ракIалда жо чIола. Цевего лъалев чи ракIалде щола гьелда, гьединго чанго соналъ цебе гьабун букIараб гьунарги такрар гьабизе кIола.

Коалаялъул килщазул расенал гIадамасулалда релълъарал руго.

Крокодилалда кIоларо мацI къватIибе рехизе.

Катил гIиналда 32 ччобори букIуна.

Креветкалъул ракI ботIрода жаниб букIана.

Беркут абураб цIумалда боржине кIола сагIаталда жаниб 250 километрги нахъа тун.

Вараниялда лъим гьекъечIого чIезе кIола кIиго анкьалъ.

ГарцIалъухъа бажарула жиндирго къаркъалаялдаса къого нухалъ цIикIкIараб манзилалъ кIанцIизе.

ХъахIилал китал рикIкIуна дунялалда бищун кIудиял рухIчIаголъабилъун. Ирландиялда, Исландиялда, Гренландиялда ва Антарктидаялда борхьал гьечIо.

НухрагIункIкIалъ къойида жаниб лъабнусго метр ракьул борлъула.

ГIанкъра къаси мехалъ гвангъула. Инсанасда ругездасаги цIикIкIун рукьби руго гIункIкIазда. Масала, инсанасда 206 ракьа батани, гIонкIкIода буго 260 ракьа.

ЦIунцIраби киданиги кьижуларо. Гьелъул бакIалда гьез къойида жаниб кIиго нухалъ хIухьбахъи гьабула.

ЦIадалхIама (улитка) кьижула лъабго соналъги.

ЦIиркъалъул тIомалда гуребги, черхалдаги руго мухъал.

Жирафалъул кIалъалел рухьенал гьечIо, гьединлъидалин гьелда гьелда щибго гьаракь гьабизеги кIолареб.

Страусалъул бер жиндирго гIадалнахалдасаги кIудияб буго.

Лъел гIункIкIазда (морской котик) кIола лъелъ хIухьел цIачIого кIиго сагIаталъ чIезе.

ГъалбацIил тIинчIалда кIиго сон бачIого ахIдезе кIоларо.

Пасруник абураб ччугIа бищун хехаб ккола. Гьелъ сагIаталда жаниб нахъа тола 115 километр.

ХIАБИБ МУХIАММАДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...