Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

ГъотIоркIо

 

ГъутIбузда картIал рахъулел хIанчIазул цо тайпа ккола гъотIоркIаби. Цо-цо мехалда тIубараб сагIатги бала гьез гъотIода каратI бахъулаго, цадахъго гъотIодаса баккулеб лъедаса квенги балагьулаго.

 

ГъотIоркIабазул буго 220 тайпа. Бищунго чIахIиязул бакIлъи букIуна 400-500 грамм, бищун гьитIиназул – 10 грамм.

ГIемерисеб гIумру уна гьезул гъутIбузда. Роржине гьунар бугел рукIаниги, роржанхъизе гIемер бокьуларо гьезие.

Гьел къанагIат гурони ракьалда рещтIунаро ва кьижулелъулги гъотIол хIубиялдаги хурхун кьижула.

Руго ракьалда гIумру гьабулелги ва гьез жанир чIезе картIал гьарула ракьулъ.

Руго кутакалда гIин цIодорал. Гьезда кIола гъотIол хъалалдасан ххарун рачIунел рухIчIаголъабазул сасалцин рагIизе. Кванала гъотIода рукIунел цIунцIраби.

Къойида жаниб гьез азаргоялдасаги цIикIкIун рухIчIаголъи кванала.

Гьезул хIатIикилщал руго кIиго цебехун ва кIиго нахъехун буссун рижарал.

РачIалда ругел хIулаби руго къвакIарал, регIерал. Киналго хIанчIаз рачIчIал хIалтIизарула руль хIисабалда. Амма гъотIоркIоялъ рачIчI хIалтIизабула гъотIодасан ххаризе кумекалъеги, гьелда хурхун чIезе мугъчIваялъеги. Гьелъ, рачIчIазул рагIаллъаби тIогьиса хIулизеги хIулула.

Гьез киданиги сахаб гъотIода кIутIуларо. КIутIула унтараб яги туризе байбихьулеб гъветIалда.

МагIазукъалазул кар-тIал руго цIакъ согIал, къвакIарал, расаз рахчарал. Гьез гьуъразулъе цIулал хIур инеги толаро.

ГIадатиял гъотIоркIабаз секундалда жаниб 20 нухалда кIутIула гозо.

ЧIегIераб тайпаялъул гъотIоркIо буго бищун хIалтIизе бокьулеблъун ва гьелда кIола 13 сагIаталъги кIетIезе.

Цогидазулгун бухьен гьабула гъотIода хасаб сас бахъинабун. Гьедин ахIула бихьиналъ цIуяб аскIобеги. ГъотIода кIудияб гьаракь бахъинабун кIутIиялдалъунги лъазабула хасаб бакI ккун букIин.

ГъотIода кьабулелъул гьезул бетIералда лъугьунеб сороди лъугIизабула гвангвараялдаги гозоялдаги гьоркьоб бугеб щекIалъ. Щибаб нухалда гьелъ гъотIода кIутIидал хасаб ччобориялъ гвангвара гозоялдаса нахъе цула.

Гьезул мацI буго, гозоялдасаги бетIералдасаги, 10 сантиметралде щун, халатаб. Гьебги буго, гвангвара сверун лъугьун, беразда цебе щун, магIазукъалазул картIазда аскIобе бачIараб. МацIалъги кумек гьабула, гозоялъ кIутIулелъул бетIер унтизе биччангутIизе. МацIалъул тIогьиб руго цаби гIадал регIерлъаби рекIунеб хIацIу, гьеб кIиябго хаслъиялъ кумек гьабула чан гьабулелъул рухIчIаголъаби кквезе. ТIанчIазул мацI гьединаб букIунаро, гьединаблъун лъугьуна заман байдал.

Цого каратI кIиабилеб соналъ гьез кколаро. Цебесеб соналъ гъотIоркIоялъул букIараб бусен, гIемерисеб нухалъ, хадусеб соналъ лъарахIинчIалъ ккола.

«Желудёвые дятли» абурал тайпабаз гIумру гьабула къукъаби ккун. Цогидал руго я жалго жидедаго рукIунел яги кIи-кIиккун гIумру гьабулел. ТIанчIиги кIиялъго цадахъ гIезарула, квенги, щибаб 15-20 минуталдаса минуталде чIезабула тIинчIалъе.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...


Нахъе тана гIелму

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...