Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал
ГӀадамазда гьоркьоб рагӀул гуреб бухьеналъул бищунго кӀвар бугел формабазул цояблъун рикӀкӀуна черхалъул мацӀ. Багъа-бачариялдалъун, гьурмада бугеб мимикаялдалъун ва ишарабаздалъун гӀадамаз рагӀаби гьечӀого загьир гьаризе бегьула жидерго пикраби ва рекӀел хӀал. Черхалъул мацӀалдалъун баянлъулел, бищунго загьирлъулел шартӀазул цояб ккола стресс ва ургъел.
Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал гӀемер руго. Бищунго гӀемер загьирлъулезул цояб ккола килщал чIваркьизари ва кидаго кверал хьвагӀизари. ГӀемерисез гьеб гьабула лъачӀого, жанисеб хӀалуцин лъугӀизабизе хӀаракат бахъулаго. Кверазул килщал цоцалъе лъугьинариги рикӀкӀуна ургъел ккеялъул гӀаламатлъун.
Малъал хӀанчӀиги ккола стрессалъул гӀаламат. ГӀемерисеб мехалда гьеб хурхараб букӀуна хӀалуцараб ургъелалда яги нервабазул хӀалуциналда. Гьелде тӀадеги, инсан жиндирго унго-унгояб рекӀел хӀал бахчизелъун кIалъалелъув бадиве валагьуларо яги батӀи-батӀиял бакӀазда валагьун чӀола.
Стрессалъул заманалда инсанасул кверал яги черх сородизе бегьула, гьезул багъа-бачари циндаго хӀалхьолареблъун лъугьуна. Цо-цо мехалъ, гьаракь хисула: гьеб сородизе, хехлъизе бегьула яги гара-чӀвариялъул заманалда гьоркьоб къотӀизе рес буго. Цо-цоязул гьумер багӀарлъула яги цӀикӀкӀун гIетI бала - гьеб кинабго ккола стрессалде данде черхалъул тӀабигӀияб жаваб.
Ургъел ккеялъул цогидал гӀаламатал ккола гьоркьоса къотӀичӀого вагъа-вачари, хӀатӀал кьаби яги гӀемер берал къапезари. Гьез бихьизабула инсанасул жанисеб рахӀатхвей ва хӀалуцин.
Ургъалабазда вугеб мехалъ черхалъул мацӀалда тӀад лъикӀаб хъаравуллъи гьабизе ккани, экспертаз абула бадиве валагьеян, битӀун чӀаян, нервабазул багъа-бачариялдаса рикӀкӀалъеян. Гьимиялъ ва божилъи бугеб хьвада-чӀвадиялъ инсанасе кумек гьабула парахтго вукIине ва божилъи цӀикӀкӀинабизе.
Щивав чиясул черхалъул мацӀ батӀи-батӀияб букӀине бегьула. Гьелъие асар гьабула тIабигIаталъ, хасияталъ, психикияб хӀалалъ ва гӀумруялъул хӀалбихьиялъ. Гьединлъидал кӀвар бугеб жо ккола цо ишараялдалъун хӀасилал гьаричӀого, гӀаммаб хьвада-чӀвадиялъул ва ахӀвал-хӀалалъул хӀисаб гьаби.
Гьедин, черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал ричӀчӀиялъ кумек гьабула гӀадамазул эмоциял лъикӀ ричӀчӀизе, бухьен лъикӀлъизабизе ва хӀалуцараб ахӀвал-хӀалалда дурго хьвада-чӀвадиялда тӀад хъаравуллъи гьабизе ругьунлъизе.