Аслияб гьумералде

Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал

Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал

ГӀадамазда гьоркьоб рагӀул гуреб бухьеналъул бищунго кӀвар бугел формабазул цояблъун рикӀкӀуна черхалъул мацӀ. Багъа-бачариялдалъун, гьурмада бугеб мимикаялдалъун ва ишарабаздалъун гӀадамаз рагӀаби гьечӀого загьир гьаризе бегьула жидерго пикраби ва рекӀел хӀал. Черхалъул мацӀалдалъун баянлъулел, бищунго загьирлъулел шартӀазул цояб ккола стресс ва ургъел.

 

Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал гӀемер руго. Бищунго гӀемер загьирлъулезул цояб ккола килщал чIваркьизари ва кидаго кверал хьвагӀизари. ГӀемерисез гьеб гьабула лъачӀого, жанисеб хӀалуцин лъугӀизабизе хӀаракат бахъулаго. Кверазул килщал цоцалъе лъугьинариги рикӀкӀуна ургъел ккеялъул гӀаламатлъун.

Малъал хӀанчӀиги ккола стрессалъул гӀаламат. ГӀемерисеб мехалда гьеб хурхараб букӀуна хӀалуцараб ургъелалда яги нервабазул хӀалуциналда. Гьелде тӀадеги, инсан жиндирго унго-унгояб рекӀел хӀал бахчизелъун кIалъалелъув бадиве валагьуларо яги батӀи-батӀиял бакӀазда валагьун чӀола.

Стрессалъул заманалда инсанасул кверал яги черх сородизе бегьула, гьезул багъа-бачари циндаго хӀалхьолареблъун лъугьуна. Цо-цо мехалъ, гьаракь хисула: гьеб сородизе, хехлъизе бегьула яги гара-чӀвариялъул заманалда гьоркьоб къотӀизе рес буго. Цо-цоязул гьумер багӀарлъула яги цӀикӀкӀун гIетI бала - гьеб кинабго ккола стрессалде данде черхалъул тӀабигӀияб жаваб.

Ургъел ккеялъул цогидал гӀаламатал ккола гьоркьоса къотӀичӀого вагъа-вачари, хӀатӀал кьаби яги гӀемер берал къапезари. Гьез бихьизабула инсанасул жанисеб рахӀатхвей ва хӀалуцин.

Ургъалабазда вугеб мехалъ черхалъул мацӀалда тӀад лъикӀаб хъаравуллъи гьабизе ккани, экспертаз абула бадиве валагьеян, битӀун чӀаян, нервабазул багъа-бачариялдаса рикӀкӀалъеян. Гьимиялъ ва божилъи бугеб хьвада-чӀвадиялъ инсанасе кумек гьабула парахтго вукIине ва божилъи цӀикӀкӀинабизе.

Щивав чиясул черхалъул мацӀ батӀи-батӀияб букӀине бегьула. Гьелъие асар гьабула тIабигIаталъ, хасияталъ, психикияб хӀалалъ ва гӀумруялъул хӀалбихьиялъ. Гьединлъидал кӀвар бугеб жо ккола цо ишараялдалъун хӀасилал гьаричӀого, гӀаммаб хьвада-чӀвадиялъул ва ахӀвал-хӀалалъул хӀисаб гьаби.

Гьедин, черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал ричӀчӀиялъ кумек гьабула гӀадамазул эмоциял лъикӀ ричӀчӀизе, бухьен лъикӀлъизабизе ва хӀалуцараб ахӀвал-хӀалалда дурго хьвада-чӀвадиялда тӀад хъаравуллъи гьабизе ругьунлъизе.

 

Камил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда ﷺ цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.   Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул...


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


Суал-жаваб

Къамат гьабизе байбихьидал тIаде рахъуна цо-цоял. Кида рахъине лъикIаб бугеб? Имам Муслимил «СахIихIалда» тIад гьабураб шархIалда имам Нававияс хъвалеб буго: «Имам ШафигIил мазгьабалда рекъон, суннатаб буго будунас гьеб гьабун лъугIизегIан щивго тIаде вахъунгутIизе», -...


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...