Аслияб гьумералде

Аварагзабазецин балъгояб

Аварагзабазецин балъгояб

Кинаб заман тIаде бачIаниги гIадамазул рекIелъа унаро Къиямасеб къо чIезе бугеблъи. Цо-цояз гьелъул ургъелго гьабуларо, цогиял гьелда божизецин божуларо. Амма хIакъикъиял муъминзаби кидаго гьелде хIадураллъун рукIуна. Гьеб ккола дунялалда чIаголъи лъугIун, БетIергьанасда цереги чIун гIадамазул хIисаб гьабулеб къо.

Амма ТIадегIанав Аллагьасе хутIун, гьеб къо кида чIезе бугебали лъиего загьираб гьечIо. Бусурбабаз гьеб Аллагьас балъго гьабиялъул хIикмат, муъминзаби гьелде кидаго хIадураллъун рукIинелъун бугин абун рикIкIуна.

Бусурбабаз гьеб къо кида чIезе бугебин абун аварагасда цIехолеб букIараб кинниги, цогиял аварагзабазул къавмазги жиде-жидерго аварагзабазда гьелъул цIехолеб букIана. Кинниги гьезул цонигиясги, нилъер аварагасго гIадин, гьеб къо кида чIезе бугебали бицинчIо. Щайин абуни, аварагзабазеги гьеб балъголъи букIун.

Хирияб Къуръаналъул «альАгIраф» сураялъул 187 аяталда ТIадегIанав Аллагьас абулеб буго: «Дуда гьез гьикъулеб буго Къиямасеб къо кида чIезе бугебин абун. Дуца гьезда абе гьеб къо чIеялъул лъай дир БетIергьан Аллагьасда аскIоб бугин. Къиямасеб къо чIезе бугеб заман цохIо Аллагьас гурони загьир гьабуларин.

Зобал-ракьазул агьлуялъе цIакъ бакIлъун буго Къиямасеб къоялъул амру (киналго гьелдаса хIинкъун руго, гьелъул захIматал ахIвалал тIаде щвей бокьичIого руго). Гьеб къо тохлъукье гурони нужеде тIаде бачIунаро. Дуда гьеб къоялъул хабар гьикъулеб буго мун гьеб лъалев вугев гIадин. Жеги дуца гьезда абе, МухIаммад , Къиямасеб къоялъул гIелму Аллагьасда аскIоб бугин.

Кинниги гIемерисел гIадамазда Къиямасеб къо чIолеб заман балъго гьабиялъул хIикмат лъаларо», - ян. Муъминзабазе мунпагIат бугеб хIикмат буго гьелъулъ. Гьезда лъалеб гьечIелъул кида гьеб чIезе бугебали, гьединлъидал, жидеца Аллагьасе гIибадат гьабиялда тIадчIей гьабун, Аллагьасул амру тIаде бачIиналде гIадатияб хвелалъ хваниги, гьеб къо тIаде щун хваниги, хIадурараллъун рукIун Аллагьасда цере рухI иманалда босун хвезелъун.

ГIадамаздаса балъгояб бугониги, гьеб тIаде щвезе гьечIо гьелъие ругел чIахIиялги гIисиналги гIаламатал загьирлъун гурони. Нилъецаго кIвар ва ургъел гьабичIого тун гурони, гьитIинал гIаламатал щибаб къойилго гIадин загьирлъулел ва лъугьунел руго. Гьел гIаламатал нилъедаги лъачIого тохлъукьего лъугьунелго гIадин тIаде щвезе буго гьеб къоги.

Муслимидасан бицараб Аварагасул кьучIаб хIадисалда буго: «Къиямасеб къо тIаде щвей букIине буго, кодоб бугеб чед кваназе, бича-хиси гьабизе, ялъуни вараниялдаса бечIчIараб рахь гьекъезе нуж регIуларебгIанцин тохлъукьегояб», - абун.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...