Аслияб гьумералде

Жавгьаралъул бакIалда чIолел рагIаби

Жавгьаралъул бакIалда чIолел рагIаби

Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нуж сидикъуналгун цадахъ рукIа», - ян (сурату «Тавбат» 119 аят). Хирияб аяталда Аллагьас ﷻ гьелгун цадахъ рукIаян амру гьабуниги, гьелъ магIна кьоларо, черхалъул рахъалъ гуреб, рухIияб рахъалъ рукIин гурин абураб.

Гьеб ритIухъ гьабулеблъунги буго рабитIа. РабитIа гьабулев чияс киданиги абуларо лъикIал чагIи пикрабазулъе рачIун яги беразда рихьун хадур жинда Аллагь ﷻ ракIалде щвечIого хутIулин. Щайин абуни, рабитIаялъул аслуго Аллагь ﷻ рекIелъ кквей бугелъул.

Аяталда рехсей гьабулел сидикъунал щал кколелин абуни, ибну ГIабасидаса бицараб хIадисалда буго: «Аварагасда ﷺ цIеханила кинал чагIигун цадахъ гIодор чIезе лъикIаб бугеб нижее абун. Жаваб гьабун аварагас ﷺ абун буго: «Гьел руго жал рихьиялдалъун нужеда Аллагь ﷻ ракIалде щвезарулел чагIи», - ян («Муснад»).

МухIаммад ибну Юсуфица абун буго: «ЛъикIал чагIи рехсеялдаса рекIее пайда гьабулеб жо дида бихьичIо», - ян.

Суфян ибну ГIуяйнатица абун буго: «ЛъикIал чагIи рехсеялда аскIоб рахIматал рещтIуна», - ян. Гьединлъидал, баракат рещтIиналъе сабаблъун букIине рехсела тIарикъаталъул чанго устарас абурал жавгьаралъул бакIалда чIолел рагIабиги.

Имам Гъазалияс хъван буго: «Ццим бахъин ва гьава-шавкъ хIайваназул тIабигIатал руго. Лъай ва цIодорлъи - инсанасул берцинлъи буго», - ян.

Сайфуллагь-къадияс абун буго: «Кодоб бугеб жоялда гIей гьаби – дунял цIураб меседалдаса лъикIаб буго». «КигIан берцинго кIалъай гьабулеб бугониги гьерсихъанасул хIурмат гьабуларо, гьесул къисматги хIакъираб буго». «МацI гьаби, гIадамал каки ва гьереси бицин рикIкIад гьабе дудасаго», - ян.

Жамалудин Гъумукъияс абун буго: «ГIелму хIалтIизабе, цогидаз гьеб дудаго данде хIалтIизабизегIан», - ян.

«ХъантIиялдаса цIуне, гьелъ дуда загьруяб рукIкIен къазабула», - ян абун буго МухIаммад Ярагъияс.

ГIасаса ГIабдурахIман-хIажияс абун буго: «ТIарикъаталъул анлъго рукну буго. Лъабго рукну дагь гьабизе кколеб: кванай, кьижи, кIалъай. Лъабгояб тIадчIей гьабизе кколеб: зикру, пикру, устарасухъе ин.

ХIасан-афандиясул рагIабаздаса ккола: «ГIумруялда жаниб гIемер гьабураб гIамал холеб мехалъги гьабула чияс, холеб мехалъ гьабураб жо тIаде вахъунеб къоялъги гьабула. Гьединлъидалин нилъеца гIемер Аллагь ﷻ рехсолев, холеб мехалъ Гьев ﷻ ракIалде щвезе вукIине», - ян. Кванда аскIоб баракат щваяс гьабулеб букIараб дугIа буго: «Я Рабби, гьаб нижеца кванараб квен, гьал нижер киналго лугби жиндие гIоло рижараб жоялде руссинаризе кумек-тавпикъ жиндалъун бугеб нигIматлъун гьабе, Аллагь ﷻ».

Бакълъухъа КIудияс абуна: «АбизегIан нилъер ихтияралда букIуна рагIи, абун хадуб гьелъ нилъеда кверщел гьабула». «Дунялалъул боцIул мисал рагIадалъул мисал буго, нилъ лъутанагIан хадуб бортулеб, хадур лъугьанагIан лъутулеб».

Гьандихъа ХIумайд-афандияс абун буго: «ХIузур гьечIого гьабураб тIагIат эхеде борхулеб гьечIо. Щибха гъолъ гьабулебин абуни, нилъеда цебе букIунеб буго кIудияб жолъунги бихьун».

«ЛъикIаб хIалухъин бачIине бокьарав ихдалгун риидал хIалхьи гьечIого хIалтIула. Гьединав чи анищ бугелдеги щола» (СагIид-афанди).

«Чиясда тIоцебесеб тIадаб борч ккола хIалалаб нухалдалъун бетIербахъи гьабизе жо тIалаб гьаби» (ГIабдулжалил-афанди).

Дагъистаналъул муфти АхIмад-афандияс хъван буго: «Я дир вас, дуда лъай, вуцIцIунчIей камилал гIадамазул сипатги Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъул адабги букIин» («ЛъикIал тIабигIатазул ах»).

Аллагьас ﷻ сидикъуназул баракат-шапагIат щолеллъун гьареги нилъ киналго! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...