Аслияб гьумералде

Макьилъ хIинкъизари

Макьилъ хIинкъизари

Ахираб заманалда гIемерал гIадамазул суал буго къаси кьижараб бакIалда макьилъ хIинкъизарулел ругин, гIала-гъважа, питнаби цере тIамулел ругин абураб. ГIемерисез тIалаб гьабула гьединал макьабазул магIна ва хIикмат лъазе бокьи.

Дидаго кинаб макьу бихьаниги, гьелъул магIна лъикIалде бачун тола. Инсанасул гIумруялда жаниб ккезе бугебщинаб цин гьесда макьилъ бихьулиланги хIадис буго. Гьениб бихьарабщинаб кинабго ракIалдаги чIоларо, лъикIаб хIасилалде бачун теялъ ракIги парахат гьабула.

Инсан макьилъ хIинкъизавиялъе аслияб гIилла буго исламалъ рихьизарурал вега-вахъиналъул суннаталгун адабал тIуразариялъулъ гьес тасамахIлъи гьаби. Регулелъул гIемерисеб мехалда кьижун ккола телевизоралда цере, гIодорчIаралъур, ккара-ккаралъуб, хIатта кванил тIутIалда нахъацин. Гьединаб къагIидаялда кьижани, кинал адабалха тIуран бажарулел?

Имам Гъазалияс кьижиялда хурхараб чанго адаб рехсон буго, гьезул цо-цояздаса ккола: Кьижулаго какичуриялда вукIин ва сивак бахъи. Хирияб хIадисалда буго: «Мун кьижизе вегулеб мехалда, как базего чурулеб гIадин кикичури гьабе, кванараб хьибилалдаги вега», - ян.

– Какичуриялъул алат хIадурун тей, сивакги аскIоб лъей, ворчIарабго гIибадат гьабизе вахъине нияталда.

– Кьижулелъул киналго мунагьаздаса тавбу гьаби. Киналго бусурбабаздехун ракI лъикI гьабун ва гьездаса тIаса лъугьун. Цонигиясда зулму гьабизе яги мунагьаб иш гьабилин ворчIигун ракIалда букIунгутIи.

– Бусен хIадурулелъул цIакъго тамахаб ва рахIатаб гьабичIого тей.

– Макьу бергьинчIого кьижунгутIи. Амма хехго вахъине ракIалда бугони, бегьунгутIи гьечIо.

– Къиблаялдехун вуссун кьижи.

– Кьижилалде цере цIалулел дугIаби цIали. Лъабго къулгьуги, къулагIузабиги хъатиниреги цIалун, тIубараб черхалда бахъила вегилалде цебе. Вегидал «аятул курси», ай Аллагьу лаилагьа илла гьува цIали ва тасбихIал гьарулаго кьижи.

– Кьижулелъул ракIалде бачIинабила макьуги хвалил цо бутIа букIин ва макьидаса ворчIиги хун тун хадур тIаде рахъинариялъул цо бутIа букIин.

– Макьидаса ворчIидал Аллагьасе реццги гьабулаго бихьизабураб дугIа цIали.

Гьал руго цIакъго чара гьечIел адабаздаса чангоял. ГьаздагIаги тIадчIей гьабуни, кьижарав чиясе щибго хIинкъи букIинаро, иншаАллагь. Амма гьел цIунуларесеги щибго божи букIин щакаб буго макьилъ хIинкъизавиялдаса. Аллагьас кумек гьабеги.

Мурад МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Муфти дандчIвана Жиддаялда вукIарав консулгун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афанди дандчIвана Жидда шагьаралда бугеб Россиялъул генералияв консуллъун хIалтIарав Багьавудин ГIалиевгун. Багьавудиница АхIмад-афандида баркана гьавураб къо ва гьарана лъикIабщинаб. Гьединго гьез бицана жакъа дандчIвалел ругел захIмалъабазул, гьел тIуразе...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...