Аслияб гьумералде

Бусурбанчиясул ретIа-къай

Бусурбанчиясул ретIа-къай

ХIурматиял бусурбаби. Гьаб риидалил заман буго багIари цIикIкIараб. Гьелда бан, дагьабго санагIат гьечIолъи лъугьуна киназего. Хехго гIетI бан, цо-цоязе хIухьел цIазе захIмалъун ва гьел гурелги. Гьединаб мехалъ инсанасе бокьула тIадагьабго ретIел ретIун вукIине. ГьанжелъизегIан нилъеца бицунаан руччабазул тIадагьаб ретIа-къаялъул. Гьаб макъалаялда борхизе бокьун буго бихьиназул ретIа-къаялъул суал.

Гьайгьай, багIари цIикIкIиналде балагьун, бихьиназулги тIадагьлъулеб буго ретIунеб партал. Лъиего балъгояб жо гуро бусурбанчиясул гIаврат цIиногун накоялда гьоркьоб бакI букIин. Имам ЗухIайлиясул «Фикъгьул мангьажи» абураб тIехьалда хъвалеб буго, какилъ ва бихьиназда, гьединго махIрамиял руччабазда цебе бихьинчиясул гIаврат цIиногун накоялда гьоркьоб бакI кколин. Амма чияр руччабазда цебе бихьинчиясул гIаврат гьумерги кIиябго кверги бугин кьучIаб рагIиялда бан.

Гьадинаб хIукму исламалъулги букIаго, нилъеца, ай бихьиназ гIемераб жагъаллъи биччалеб буго гьелда жаниб. Бащадал къвалал камураб горде ретIи гIадатлъун лъугьун буго, хIатта тIубанго къвалал камураб ретIунелги гIезегIанго халлъулел руго.

Хасго кIвар буссинабизе бокьун буго гIагал къокъал тIажал (бриджал яги щортал) ретIунел гIадамазде. ТIадехун нилъеца рехсаралда бан, чияр руччаби рукIунеб бакIалда хIарамлъулеб буго гьединаб тайпа ратIлил. Гьаниб рехсечIого гIоларо ралъдал яги хIорил рагIалда бихьиназ чияр руччабазда цебе ретIунелъул. ГIагалго гьечIеб гьитIинабго тIажуги ретIун, чияр руччабазда цеве вукIин хIарамаб букIин лъаларев бусурбанчи вукIине рес бугищ? ТIадежоялъе, нилъедагоги цадахъ рукIунел агьлуялъул руччаби. Гьезда цогидал бихьинал гьедин рихьи берцин бихьулареб гIадин, нилъго цогидазул руччабазда цереги дагьалгIаги раца-хьван рукIин тIадаб амру буго.

Цо-цояз бицуна гIагал къокъал тIажал, бриджал ретIине бегьулин абун. Гьеб буго цого-цо жиндирго гIагарал руччабазда гьоркьов яги бихьинал ругеб бакIалда бугеб хIукму. КигIан сурунха вукIунарев, хасго кIудияб ригьалде вахарав чи, толохIочго хьвадулев вугеб мехалда.

Руччабазул ретIел нилъеда цIакъ хехго халлъула, амма бихьиназулалде милатго гьабуларо. Гьединлъидал, цо дагьабго гIетI банин, рагIаранин абун тIаса ретIел бахъи рекъараб гьечIо, дагьабгIаги иман бугеб агьлуялъе. Гьаб заманалда цIакъ гIемер рагIула туристазде гIайиб-гъвел гьабулеб, гьел щортал ретIун хьвадулел ругин абун. Гьезиеги лъикIаб мисал нилъеца гурищ бихьизабизе кколеб? Нилъго тохго ругони, цогидазда щиб абизе рес бугеб?

Аллагьас ﷻ битIараб нухде кантIизареги киналго.

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...