Аслияб гьумералде

Бусурбанчиясул ретIа-къай

Бусурбанчиясул ретIа-къай

ХIурматиял бусурбаби. Гьаб риидалил заман буго багIари цIикIкIараб. Гьелда бан, дагьабго санагIат гьечIолъи лъугьуна киназего. Хехго гIетI бан, цо-цоязе хIухьел цIазе захIмалъун ва гьел гурелги. Гьединаб мехалъ инсанасе бокьула тIадагьабго ретIел ретIун вукIине. ГьанжелъизегIан нилъеца бицунаан руччабазул тIадагьаб ретIа-къаялъул. Гьаб макъалаялда борхизе бокьун буго бихьиназул ретIа-къаялъул суал.

Гьайгьай, багIари цIикIкIиналде балагьун, бихьиназулги тIадагьлъулеб буго ретIунеб партал. Лъиего балъгояб жо гуро бусурбанчиясул гIаврат цIиногун накоялда гьоркьоб бакI букIин. Имам ЗухIайлиясул «Фикъгьул мангьажи» абураб тIехьалда хъвалеб буго, какилъ ва бихьиназда, гьединго махIрамиял руччабазда цебе бихьинчиясул гIаврат цIиногун накоялда гьоркьоб бакI кколин. Амма чияр руччабазда цебе бихьинчиясул гIаврат гьумерги кIиябго кверги бугин кьучIаб рагIиялда бан.

Гьадинаб хIукму исламалъулги букIаго, нилъеца, ай бихьиназ гIемераб жагъаллъи биччалеб буго гьелда жаниб. Бащадал къвалал камураб горде ретIи гIадатлъун лъугьун буго, хIатта тIубанго къвалал камураб ретIунелги гIезегIанго халлъулел руго.

Хасго кIвар буссинабизе бокьун буго гIагал къокъал тIажал (бриджал яги щортал) ретIунел гIадамазде. ТIадехун нилъеца рехсаралда бан, чияр руччаби рукIунеб бакIалда хIарамлъулеб буго гьединаб тайпа ратIлил. Гьаниб рехсечIого гIоларо ралъдал яги хIорил рагIалда бихьиназ чияр руччабазда цебе ретIунелъул. ГIагалго гьечIеб гьитIинабго тIажуги ретIун, чияр руччабазда цеве вукIин хIарамаб букIин лъаларев бусурбанчи вукIине рес бугищ? ТIадежоялъе, нилъедагоги цадахъ рукIунел агьлуялъул руччаби. Гьезда цогидал бихьинал гьедин рихьи берцин бихьулареб гIадин, нилъго цогидазул руччабазда цереги дагьалгIаги раца-хьван рукIин тIадаб амру буго.

Цо-цояз бицуна гIагал къокъал тIажал, бриджал ретIине бегьулин абун. Гьеб буго цого-цо жиндирго гIагарал руччабазда гьоркьов яги бихьинал ругеб бакIалда бугеб хIукму. КигIан сурунха вукIунарев, хасго кIудияб ригьалде вахарав чи, толохIочго хьвадулев вугеб мехалда.

Руччабазул ретIел нилъеда цIакъ хехго халлъула, амма бихьиназулалде милатго гьабуларо. Гьединлъидал, цо дагьабго гIетI банин, рагIаранин абун тIаса ретIел бахъи рекъараб гьечIо, дагьабгIаги иман бугеб агьлуялъе. Гьаб заманалда цIакъ гIемер рагIула туристазде гIайиб-гъвел гьабулеб, гьел щортал ретIун хьвадулел ругин абун. Гьезиеги лъикIаб мисал нилъеца гурищ бихьизабизе кколеб? Нилъго тохго ругони, цогидазда щиб абизе рес бугеб?

Аллагьас ﷻ битIараб нухде кантIизареги киналго.

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Якьадги росги   Дир якьадалъе бокьун букIана жиндирго квартира къачIан лъугIизабизе ва гьелъ нижеда гьарана кумек. Дир росас, дидаги гьикъичIого, хIажатаб гIарац къарзалъ кьуна. ЛъагIел ана ва гьеб гIарац нахъбуссинабизе гIедегIунев чиги гьечIо. Дир рос нечола ракIалде щвезабизе ва дида...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...