Аслияб гьумералде

ЦIияб къуватгун 2023 сон

ЦIияб къуватгун 2023 сон

Замана сверула, сагIтал тирула,

Сон хехго бачIуна, херлъун ватула.

Инхоса ГIалихIажи

 

ГIалихIажиясул гьал рагIаби лъугьана магIарулазе абилъун. Гьел рагIабазда жанир ракIарун руго инсанасул тIубараб гIумруялъул магIна ва хIакъикъат. Нилъеда щибго халлъичIониги заманаги сверулеб буго, сагIталги рекерулел руго. Гьелъул мисал буго жиндир хехлъи цIикIкIараб поездалда яги самолеталда рекIарав чиясул. Гьесда чIун вугин кканиги, кутакаб хехлъиялда унев вукIуна гьев. Нахъе балагьилалде жиндир мурад бугеб бакIалде щунги ватула.

 

Нилъер гIумруялъул хехлъиги гьелдасаги цIакъ бекерулеб бугин абуни мекъи ккеларо. Нилъер мисалги буго самолеталде рахунаго, ракI багъаричIого букIине даруги гьекъон, кьижун ккарасул, цинги хехго унеб бакIалде щун ратарасул.

Тасаввуфалъул ва тIарикъаталъул агьлуялъ бищунго мурид кантIизавулеб жо ккола хIухьал цIуни. Гьебги, Аллагь ракIалде щун, Гьев рехсолаго, хIузуралда тIами. Гьеб пикру исламиял ва шаргIиял гIалимзабазги цIакъ къабул гьабулеб жо буго. Гьелъул магIнаги ккола тIолабго гIумру ахираталъе пайдаяб жоялда тIамизе хIаракат гьаби абураб.

Хирияб Къуръаналда Аллагьас абулеб буго: «Дица нужги жиналги рижичIо Дие гIибадат гьабизе гурони», - ян. Тасаввуфалъул агьлуялъ гьелъие магIна гьабулеб буго Жив лъазеян абураб бугин. Гьедин бугони Аллагь лъай тIалаб гьаби лъугьунаро Гьев щибаб лахIзаталда рехсечIони. Гьедин рехсезе ругьунлъизе ккола тIарикъаталъул хIакъикъияв устарасул тарбиялда гъоркь ругел. Гьедин гурин, жидее щивго хIажалъуларин чIарав чиясда щибха абилеб? Амма гьесул мисал букIуна кутакалда хIинкъи цIикIкIараб, захIмалъи гIемераб, нух-рахъ лъалареб, цадахъ гьалмагълъи гьечIеб нухалъул сапаралде лъугьарасул. Гьединазул гIемериселги мурадалде щвей къанагIатаб жо букIуна. Аллагьас кантIизареги битIараб нухде киналго.

Жеги абулеб буго ГIалихIажияс, сон хехго бачIуна, херлъун ватулаян. Инсан вуго жиндир ракI чармидасаги къвакIарав чи. БотIрол рас хъахIлъаниги, горбол щекI букIкIаниги, тIом гургураниги мукIурлъизе бокьуларо ва разилъуларо жив херлъулев вукIиналде. Херав чиян сверухъ ругез абураб мехалда ццимги бахъуна, гьеб квеш букIунги лъугьуна. Узухъда, гьедин чIеялъ гIолохъангогIаги хутIулевани гьев. ХутIуларо, херлъун, загIиплъун ватула.

Щивав чияс кIвар бахъизе рекъараб буго гIумру гIибадаталда тIамизе. ХIакъикъияв устарасухъе ун, вирд босун, гьеб камилго тIубазабизе. Цевеккун арав ватани, гьабулеб зикруялъул къадар жеги цIикIкIинабун, захIмат баччун, рахIат рехун тун, эркенаб заман Аллагьасе тIагIаталда тIамизе. Алжаналъул агьлуялъул ракI бухIулеб жо бугин абулеб буго дунялалда гIадада, ай гIибадат гьечIого биччараб заман. Гьединги бугелъул, гьаб бачIунеб соналъ цIияб къуватгун Аллагьасе гIибадаталде руссине жигар гьабизе ккела.

Аллагьас тавпикъ кьеги кинабго лъикIабщиналъе. Амин.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


ГIицIцIаллъун рачIуна ва уна

Цо нухалъ Абу Язид БастIамияв лъугьана пуланаб бакIалъул мажгиталъуве ва гIодов чIана цо факъигьасда сверун гьабураб горсвериялда гьоркьов. Данделъараз гьев гIалимасе кьолел рукIана батIи-батIиял суалал. Цояс цIехана пуланабги пуланабги жо нахъеги тун хварав чиясул ирсалдасан.   Цинги гьев...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...