Аслияб гьумералде

ЗахIматал къоял

ЗахIматал къоял

ЗахIматал къоял

ХIурматияб диналъул агьлу, дунялалъул гIумруялда жаниб гIемераб хIал хисула. БукIуна лъикI ругеб мех, гьеб сверула квешаб заманалдеги гьединго квешалдаса лъикIалдеги. Бичасул Аварагас ﷺ ислам загьир гьабуралдаса нахъе гьелда жаниб захIмалъаби камичIо. живго Бичасул Аварагасул ﷺ заманалда Аллагьас гъазават тIад гьабун хадуб мехалъ раккана бусурбабазда гьоркьор мунапикъзаби. Гьелдаса бахъараб нилъер заманалде щвезегIан камичIо диналда жанир рикьалабигун ричIчIунгутIиял. Гьеб буго Аллагьас нилъее бихьизабураб дунялалъул нух.

 

Нилъер заманги гьелдаса батIаяб букIинаро. Гьанирги рукIина гIезегIан захIмалъаби. Унго-унгояб цолъи ва цо рагIуда сверун данделъи гьаб дунялалъул рокъоб Аллагьас кьечIеб жо буго. Балагье цо хъизаналда жанибцин, хIатта рос-лъадиялда гьоркьобцин букIунаро унго-унгояб цолъи. Гьединги букIаго гьабгощинаб халкъ данде гьабун гIуцIараб диналъул хъизаманалда жаниб гьеб букIинабиги цIакъ захIматаб жо буго.

Балагье гьаб заманалда бугебщинаб гьарзалъиялде. ГIумру гьабизе ругелщинал санагIатазде. Церсел заманазда гьадинал рахIатал жалго ханзабазулгицин рукIун ратиларо. Пикру гьабе гьаб заманалда дин гьабизе кьун ругел гIатIидал ресазде. Кидадай гьадин букIана? Абизе бегьула киданиги букIун батиларин гьадигIан гIатIидал ресал дин гьабизе, гIелму цIализе, гIибадаталда тIадчIей гьабизе.

Гьединги букIаго БетIергьанас нилъер хIалбихьичIого телищ. Къуръаналда Аллагьас абулеб буго: «Дица нужер хIалбихьичIого тезего теларо хIинкъиялъул бутIаялдалъун, яги боцIи дагь гьабун, нафсазде захIмалъи-гьалаглъи биччан ва пиъал магIишат дагь гьабиялдалъун», – абун. Гьедин Къуръаналдаги букIаго кире нилъ рорчIилел дунялалъул захIмалъабаздаса. Гьелго къварилъабазде гъорлъе ккола диналда жанир ругел захIмалъабиги.

Мунагьаздаса рацIцIадал гIадамал цохIо аварагзаби гурони гьечIо. Цогидал гIадамал мекъи ккезе рес буго. Гьединлъидал гIажаиблъизе бакI нилъее гьечIо. Чанги питна жалго асхIабзабазда гьоркьобги ккана. Гьеб буго нилъеда лъазе бокьарав чиясул гъалатI ккезе рес букIин. Инсан мекъи ккезе рес буго цIакъго лъикIаб гьабулевин абун ракIалдаги букIаго. Щайгурелъул щайтIаналъ мекъаб нух бихьизабула лъикIаб рахъин абун, хIатта гIемерал далилал рачунги. Гьебги Аллагьасул иш буго.

Кин бугониги гьединаб заман буго кутакалда захIматаблъун. Щиб гьабилебали лъачIого хIайранго гIадамал хутIулеб. Хасго гIалимзаби ва диниялин ругел гIадамазул гъалатIал рихьидал пикру биххичIого хутIулеб гьечIо.

Бичасул Аварагас ﷺ гьединаб заманалда гьабизе бищунго лъикIаблъун бихьизабулеб буго сундего гьоркьове лъугьинчIого, кина-киналги хабарзде жувачIого жиндирго гIибадаталда тIадчIей гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «Питанаялъул заманалда гIибадаталда тIадчIей гьаби дихъе гьижра гьабиялда релъуна», – ян (Муслим). 

Жиндаса Аллагь разилъаяв Абугьурайратица Бичасул Аварагасда ﷺ питнаялъул заманалда щиб дица гьабилебан гьикъидал хирияс ﷺ жаваб кьун буго: «Дурго черхги, квералги цIунун рокъов чIа…», – ян. Питна гIодобусинабизе къватIиве вахъайин абун гьечIо Бичасул Аварагас ﷺ гьесда. Гьединлъидал нилъееги рекъараб буго цо кинаб бугониги хIакъикъат загьирлъизегIан сабру гьабун, гьелда тIасан гIемераб хабар бицинчIого нилъерго гьабулеб гIибадат цIикIкIинабун рукIине.

Цоги хIадисалда Бичасул Аварагас ﷺ абулеб буго: «Нужеда нахъа руго сабру гьабизе кколел къоял. Гьеб мехалда сабруялда рукIин релъуна багIарараб тIурччи кодоб кквеялда. Гьеб заманалда сабруялда чIун, гIибадаталда вугесе гьединабго гIамал гьабурав кIикъоялдаанцIгоясулгIанасеб кири буго», - ян. Гьаб хIадисалда жаниб хирияс ﷺ нилъеда бицунеб буго сабру гьабизе кколел захIматал къоял тIаде рачIинчIого чара гьечIин абун. Гьединго малъулеб буго гьеб заманалда гьабизе рекъараб жоги. Гьелда нахърилъани нилъер динги, нилъги хвасарлъула питна-кьалалдаса.

ТIаде вачIарав гьобол гIемер халатго вукIунарелъул, гьединаб бичIчIулареб заманалъеги ахир букIина иншааллагь. Аллагь тавпикъ кьеги киназего сабруялда рукIине, нилъерго гIибадаталда тIадчIей цIикIкIинабизе. Амин я Аллагь!

 

 

 

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Египеталде сапар

Египеталде сапаралъ араб Дагъистаналдаса делегация дандчӀвана Вакъфазул рахъалъ министр Усама ал-Азгьаригун. Дагъистаналъул делегациялда гъорлъ рукӀана: ДРялъул диниял суалазул ва миллияб политикаялъул министрасул заместитель ТӀагьир Сутаев, министрасул кумекчи ГӀабдулбасир Абакаров, ДРялъул...