Аслияб гьумералде

ЖамгIияталъул хвасарлъи

ЖамгIияталъул хвасарлъи

ХIурматиял бусурбаби, нилъеца гIемер борхула гIадамазул гIумру-яшав, жамгIияталъул ахIвал-хIал киндай лъикIлъизабилаян абураб суал. Щивав чиясул гьелда тIасан жиндирго пикруги букIуна.

 

Масала, цояз абула магIишатияб рахъ лъикIлъизабизе кколин, гIадамазе хIалтIи чIезабизе лъикIаб бугин. Цогидаз абула гIун бачIунеб гIел спорталда тIадчIезаруни, сахаб жамгIият лъугьунин. Гьелда релълъарал нус-нус пикраби рукIуна.

Амма щивав чиясда лъазе ккола жамгIияталъул икъбалгун талихI исламияб дин щулаго кквеялъулъ букIин. ШаригIат гуреб цоги кинаб бугониги къанун аслулъунги гьабун гIумру гьабизе лъугьаразул битIккей дагьаб букIуна. Исламалъул нухгIан кIиябго рукъалъе пайдаяб жо цоги батизеги рес гьечIо. Дунялалъулго къануназул аслу исламалдасан босун бугин абуни, мекъиги ккеларо.

Исламалъул нух кквезе ккани чара гьечIого къваригIуна шаригIаталъул аслаби мухIканго лъай. Лъазего лъалареб жо кквезе, гьелда нахъвилълъине лъихъаго бажаруларо. Гьединлъидал, чара гьечIого щивав чиясда лъазе ккола исламияб диналъул ахIкамал. Гьел лъазариялъе нилъер заманалда кигIанги гIатIидал ресалги руго. Рокъовги вукIун, интернеталъул кумекалдалъун, гIелму тIалаб гьабизе бегьула. Гьединго исламиял казият-жураналал, тIахьал цIалун лъай борхизабизе рес буго. Амма гьелъие бищунго бигьаябги мухIканабги цо нух буго, гьебги ккола мадрасалдеги ун парахат гIелму цIали. ГIун бачIунеб гIел, мадрасалда малъулеб лъай щвечIого тезе, бегьизего бегьуларо. Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандияс чанго нухалда абуна: «Лъабго соналъ мадрасалда лъимер цIализабичIого тезе ресго гьечIо. ГьедигIанасел соназ лъай щвараб лъимадул хадусеб гIумруялъе щибго хIинкъи букIунаро», - ян.

ГIелмуялъул хиралъиялъул вагIзаби нилъеда гIемер рагIула. Гьелда тIасан аяталгун хIадисалги руго. Гьаб жакъа къоялъги халлъулеб буго, цониги росулъа цIалулел мутагIилзаби цIикIкIун ругони, гьеб росдал тIабигIат-гIамал, рукIа-рахъин берда бихьулаго лъикIаб рахъалде сверулеблъи. Гьеле гьеб гурищ нилъеца тIубараб гIумруялъго балагьулеб бугеб жоги.

ГIелму жинда жаниб гьечIеб жамгIият, кигIан гIемераб боцIи бугониги, мискинаблъун букIуна, кигIанго гIемер къуват бугониги, загIипаблъун букIуна ва кигIанго гIемер гIакъилзаби жанир ругин кканиги, жагьилаблъунги букIуна.

Лъай гьечIеб агьлу гуккизе щибго захIмалъуларо. Исламияб лъай бугеб бакIалда вагьабиязулги, исламалъул тушбабазулги загьрудал тIелги щоларо. Амма жагьлу цIикIкIараб бакIалдаса балагь-къварилъи камунги букIунаро.

ХIурматияб диналъул агьлу, кинавго чияс хIаракат бахъе нилъерго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезе. Жакъа къоялъ гьелъие кигIанги лъикIал ресалги руго. Гьаб нилъер заманалда гIелму цIаличIев чиясе яги лъимал гьеб малъиялде гьетIизаричIезе метер, къиямасеб къоялъ, кIалгьикъи бигьаяб букIиналде хьул дагьаб буго. Гьединлъидал, сундухъго балагьичIого лъималазда гIелму малъиялъе кIвар кье.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...