Аслияб гьумералде

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

«Муъминзабазул иманалъул рахъалъ камилал, тIабигIаталъул рахъалъ лъикIал руго».

 

Имам Гъазалияс «ИхIяалда» хъвалеб буго: «Дуда лъай, кинавниги чи вуго, жиндир напсалъул гIайибал лъаларевлъун. Напсалдехун къеркьей гьабун гIасилъаби тедал, цо-цо нухалъ ракIалде ккола напсги чIаранин, тIабигIатги лъикIлъанин ва гьелдехун къеркьеялдаса гIейги гьабилин абун. ХIакъикъаталдаги лъикIаб тIабигIат буго иман, квешаб тIабигIат буго нифакъ».

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда муъминзабазеги мунапикъзабазеги къокъаб къагIидаялда сипат гьабуна гьеб тIабигIат лъикIлъи ва квешлъи бугин абун. Гьездасан дагьабго жо рехсезе бокьун буго, лъикIал тIабигIатазул гIаламатал лъазе рукIине.

«Аль-Муъминун» сураялъул байбихьуда ругел аятазда Аллагьас ﷻ муъминзабазе сипат гьабун абулеб буго: «Жидер киналго анищазда ва хьулазда кверщел батана муъминзабазул». Дунялалдаги ахираталдаги жал бахьи бугеллъунги руго гьел. Щал гьелин абуни: «Как балеб мехалъ жал цIакъ хIинкъун, хIелун, Аллагьасул къадру, кIодолъи ва жидер загIиплъи лъан рукIунел. Жидеца кинабниги гIададисеб, батIулаб, гьересияб калам ва гьеб гьабулеб мажлисги рикIкIад толел. Жидеца боцIи-малалда, гIарац-меседалда тIалъараб паризаяб закагIатги кьолел. Жидерго гIавраталги хIарамаб жоялдаса цIунулел. Жидеца тIадкъараб аманат тIубалел ва гьабураб къотIи цIунулел. Жидеца паризаял какал гIужда раялда ва хIукъукъал тIуразариялда тIадчIей гьабулел. Гьал сипатал жидее ругел муъминзаби руго, жидеца алжан ирсалъе босизе мустахIикъал гIадамал».

«Тавбат» сураялъул 112-абилеб аяталда буго: «Гьединго алжаналъул агьлуялдасан руго мунагь-хатIаъ ккараб мехалъ жидеца тавбу гьабулел, Аллагьасе гIибадат гьабиялъулъ ихлас бугел, цохIо Аллагьасе гурони гIибадат гьабуларел гIадамал. Жидеца Аллагьасул нигIматазда данде гIемер рецц ва шукру гьабулел, жал ракьалда тIад Аллагьасул дин тIадегIан гьабун, гъазават гьабун хьвадулел. Как балаго рукугI, сужда камил гьабун Аллагьасдаса хIинкъиялда балел. ЛъикIалдалъун амру ва квешаб гьабиялдаса нахъги чIвалел. ШаргIиял хIукмаби хвезаричIого, диналъул гIурхъаби цIунулел. ХIалал-хIарам батIа гьабулел гIадамал. Гьединал муъминзабазда дуца рохел бице, МухIаммад ». Ахираталда жидее ругел гIурхъи гьечIел нигIматаздалъун.

«Фуркъан» сураялъулъги руго 63-абилеб аяталда муъминзабазул хIакъалъулъ гьадинал рагIаби рехсон: «Аллагьасул лагъзалин абизе рекъарал гIадамал руго жал ракьалда хьвадулелъул бигьаго, Аллагьасе хIелун рилълъунел. Жидедехун жагьилал, ахIмакъал гIадамаз хъачIаб рагIи бициндал, «Саламин» абун толел» (квешаб рагIи абуларел).

Жиндир жанисеб рахъалъулъ щаклъи бугев чияс напс баккизабизе бегьила гьал аятазде. Гьал сипатал жиндилъ рати буго лъикIаб тIабигIат букIиналъе гIаламат, ратунгутIи - квешал тIабигIатал рукIиналъе гIаламат. Цоял ратун, цогидал ратунгутIиялъ тIоритIел гьабула гьесул хIал кIиялдаго гьоркьоб букIиналде. Гьединлъидал гьес тIадчIей гьабейин абе жиндилъ ругел цIуниялдаги, гьечIел хIасуллъизариялдаги.

Аварагас ﷺ муъминзабазе гIемерал батIи-батIиял сипатаздалъун сипатал гьаруна ва гьел киназдего ишараги гьабуна тIабигIат лъикIлъи бугин абун. Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Муъминчи вуго жиндир напсалъе бокьулеб жо диналъул вацасеги бокьулевлъун», - ян.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги хIакъикъиял муъминзабазул нух ккураллъун рукIине. Амин.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...