Аслияб гьумералде

Тiаде бачiин нахъчiвалеб

Тiаде бачiин нахъчiвалеб

Диналъ нилъ ахIула лъикIлъи тIибитIизабизе, вацлъигун гьудуллъи щула гьабизе, цогиязул хIал баччи гIадал гIамалал кквезе. Гьелъие сабаблъун ругезул цояб ккола БетIергьан Аллагьасгун хирияв аварагас нилъ ахIулеб садакъахайрат гьаби. «Нижеца ризкъилъун кьуралдаса нужеца напакъаде жо кье…», - ян буго Къуръаналда (суратул «Мунафикъун», 10 аят).

ХIадисалда буго квер сахаватлъи бугин, жиндир аслу Алжаналъуб бугеб гъветI, гьелъул гIаркьалабийин абуни - дунялалде даларал. Гьелде квер бегьун, гьелда хурхарав чи вугони, гьев гIаркьелалъ Алжаналъуве цIала. Гьелдаго релълъун буго бахиллъиги, гьебги буго жиндир аслу жужахIалъуб бугеб гъветI, гIаркьалабиги дунялалде далараб. Гьелде квер бегьун щив вугони, гьеб гIаркьелалъ гьев вачуна жужахIалдеян.

Жеги Аварагасул хIадисалда буго: «Муъминчиясул садакъаялъ гьелъул бетIергьанасдаса дунявиял балагьал, хабал питнаби, Къиямасеб къоялъул гIазабал нахъе чIвала», - ян абунги.

Садакъадул бициндал, бачIинахъего нилъер ракIалде рехула боцIи-мал кьеялдалъун унтараб суал. БоцIи-мал кьей гуребги гIемераб буго садакъаялъул даражаялда жиб бугеб гIамал-хасият. Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Бусурбанчиясдехун гьумер витIун кIалъай дур садакъа ккола, лъикIалде гьесизари ва гьукъаралдаса кантIизари дуе садакъа буго, нухда мекъи ккарав витIизави садакъа буго, лъикI бихьуларесе кумек гьаби дуе садакъа буго, нухдаса гамачI, заз-хъарахъ, ракьа гIадаб нахъе рехи дуе садакъа буго, гьединго, дур цIарагIалда жаниб бугеб лъим бикьун диналъул вацасулалъубе тIейги дуе садакъа буго», - ян. Жеги гIемерал гIамалал руго жал гьарулаго аварагасги гьарулел рукIани абун, нилъеца гьаруни кири хIасуллъулел.

Гьединалдасан буго аскIове вачIарасда берцинаб рагIи абун ракI батизаби, «Нужеца жужахIалъул цIаялдаса цIуни гьабе бащадаб чамасдак садакъаде кьунги, гьеб гьабизеги рес батичIес лъикIаб рагIиялдалъунгIаги гьабе» (Бухари).

ЛъикIаб гIамал гьабизе квербакъи, хIажатал тIурай, унтидал ваккизе ин, хварасул жаназа тIобитIи гIадабги ккола садакъа, БетIергьан разилъиялъул мурадалда жиб гьабулеб. Жабир асхIабасдасан бицараб хIадисалда гьадин бугинги абулеб буго: «ШаригIаталъ бегьизабураб щибаб гIамал гьабиги садакъа буго», - ян (Муслим).

Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Бусурбанчиясда берцинаб рагIи бицин, гьев гьечIев бакIалда лъикIаб дугIа гьаби, лъикIалдалъун гьев рехсей ва гьесдаса жиндие ккараб зулму-зарал тIаса лъугьин лъикIаб буго, гьесие садакъа кьун яги цоги лъикIаб иш гьабун цинги гьеб бадибчIван гьев гIодовегIан гьавиялдаса…», - ян (суратул «Бакъарат» 263 аят).

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...