Аслияб гьумералде

Гьан кванаге...

Гьан кванаге...

Жакъа нилъеда гьоркьор гIемерал гIайибал руго Аллагьасдасаги ﷻ диналдасаги нилъ рикIкIад гьарулел, лъикIал гIамалалги нилъер рухIулел. Кутакаб хIинкъи буго гьеб сабаблъун Къиямасеб къоялъ лъикIал гIамалал гьечIого нилъ чIорого хутIиялда. Гьединал гIайибаздасан ккола гъибат ва бугьтан гьаби.

 

Гъибат ккола инсанасе бокьулареб жоялдалъун, гьесулъ бугеб жо бугонигицин, гьесда нахъасан бицин. ХIатта ишара гьабунигицин гьеб ккола гъибат. РакIалъ гъибат гьабиги, мацIалъ гьабиялда релълъун, хIарамаб буго. ХIарамаб буго гъибат гьабулесухъ гIенеккизеги. Гъибаталъ инсанасул лъикIал гIамалал, цIаялъ бакъвараб цIул бухIулебго гIадин, бухIун реххула. 

«Танбигьул Гъафилин» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Абу Гьурайратица бицана Аварагас ﷺ гьикъанин: «Нужеда лъалищ гъибат щиб кколебали?» - илан. АсхIабзабаз абуна: «Аллагьасда ﷻ ва гьесул расуласда ﷺ лъикI лъала», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьеб ккола дуца диналъул вац гьесие бокьулареб жоялдалъун рехсей», - абун. Цинги гьезул цояс цIехана: «Дица абураб жо гьесулъ бугонигицинищ?» - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуца абураб жо гьесулъ батани – дуца гъибат гьабуна, дуца абураб жо гьесулъ батичIони – дуца бугьтан гьабуна», - ян.

Гъибат хIарамаб букIиналъул ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал иман лъурал гIадамал! Нуж рикIкIалъе нужер ракIазде кколел, жидер хIакъикъатги лъаларел пикрабазда нахърилълъиналдаса, гьезда рекъон хIукму гьабиялдаса, гьеб пикруялда рекъон муъминзабазде гIайиб чIваялдаса. ХIакълъунго, цо-цо пикраби жал шайтIаниял, жиндалъун инсан мунагьалъукье кколел рукIуна. Нужеца гIадамазул гIайибал цIехоге, гьезул хабаралъухъ балъго гIенеккуге! Нужер цояз цогидазда нахъасан гъибатги гьабуге. Гьев чи цеве гьечIеб мехалъ гьесие бокьулареб, гьесул напс ва къадру гIодобегIанлъулеб жо бицун кIалъаге. Гьеб цIакъ кIудияб мунагь буго. Нужер цонигиясе бокьулищха жиндирго диналъул вац хвараб мехалъ гьесул гьан кваназе? Гьеб нужее цIакъ бокьизе гьечIо. Гьеб цIакъ ракI къалеб, къабихIаб гIамал буго», - ян (суратул «ХIужурат», аят 12).

Гьеб аяталъулъ Аллагьас ﷻ гъибат гьабулев чи релълъинавуна хварав вацасул гьан кваналесда. Жабирица бицараб хIадисалда буго: «Гъибаталдаса нуж цIуне. Гъибаталъул мунагь, зина гьабиялъул мунагьалдасаги кIудияб буго. Зина гьабурав чияс ракI-ракIалъ тавбу гьабуни Аллагь ﷻ тIаса лъугьине рес буго, амма гъибаталъул мунагь жиндаса гъибат гьабурав тIаса лъугьун гурони чуруларо», - ян.

Жабир асхIабасдасан бицана: «Аварагасул ﷺ заманалда цо къоялъ квешаб махIалъул гьури бахъана. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Мунапикъзабаз муъминзабазда нахъасан гъибат гьабулеб буго. Гьеб сабаблъун бахъараб гьуриги гьаб буго», - ян.

Абу Умамат Ал-Багьлияс абуна: «Къиямасеб къоялъ лагъасухъе гIамалал хъвараб тIехь кьейдал гьесда гьенир ратула жинцаго гьарун рукIинчIел лъикIал гIамалал. Гьес абула: «Я, Аллагь ﷻ, гьал лъикIал гIамалал киса дие?» - ян. Цинги гьесда абула: «Гьаб буго гIадамаз дудаги лъачIого дудасан гъибат гьабун дуе щвараб», - илан.

ХIатам Загьидица бицана: «Гьаб хадуб рехсараб лъабго жо мажлисалда бугони рахIмат бахъун ккола: дунял рехсей, махсаро-хочI ва гIадамазулъ ккараб бицин».

Вагьиб ибн Вард Маккиясдасан бицана: «Аллагьас ﷻ дие гьаб тIолабго дунял, гьеб бижаралдаса паналъизегIан, гьелъулъ бугебщинаб жогун цадахъ, Аллагьасул ﷻ нухда гьеб кинабго хIалтIизабизелъун дие кьезегIан цо гъибат нахъе чIвазе дие цIикIкIун бокьилаан», - абун.

 

Жабир Мажидов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


Нахъе тана гIелму

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


Хваразде зиярат гьаби

МухIаммадамин ал-Курдияс «Танвирул къулуб» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Бихьиназе суннатаб буго бусурбабазул хабалазде зиярат гьабизе, хвелги ахиратги ракIалде щвезе, ракIалъул пасалъи къачIазе ва жинца цIалараб Къуръаналдалъун хварасе пайда щвеялъул мурадалда», -...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIухIаллъун йиго     Гьале лъабго моцIгIанасеб заман буго щибго гьабизе бокьуларого. Цее хIалтIулаан, цIалдолаан, гьудулзабигун дандчIвалаан, гIумруялдаса рохел букIунаан. Амма гьанже бокьулеб буго егизе, телевизоралъухъ балагьизе, дунго дидаго йикIине. Росасдаги хехго ццим бахъуна,...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...