Аслияб гьумералде

ГIемер ракIалде щвезабе

ГIемер ракIалде щвезабе

Хвел буго унго-унгояб хIакъикъат, жакъа-метер хвезе гьечIин абурал пикрабазда нилъ ругониги тохлъукьего тIаде жиб бачIунеб. Аварагас хIадисазда бицухъе, хвалил пикру гьаби буго Аллагьас тIад лъурал хIукъукъал тIуразаризе ва нахъчIваралдаса цIунизе кумек гьабулеб гIамалги. Гьеб ракIалде щвей гьукъулеб жоги буго нилъер дунялалдехун бугеб кIудияб рокьи.

Квераз гьабун тун гуреб рекIелъе биччан, дунялалъул ишазде чи машгъуллъараб мехалъ, гьелъул тIалабаз инсан толаро хвел ракIалде щвезабизе ва гьелде хIадурлъизе. Абугьурайратидасан бицараб хIадисалда аварагас абулеб буго: «Нужеца лазатал хвезарулеб жо (хвел) гIемер рехсе», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал, нилъее кутакалда рекъараб буго гьеб гIемер рехсезе ва ракIалде щвезабизе. Аллагьас Къуръаналда гьелъул рехсей гьабун буго 164 нухалъ. Гьебги гIеларищ хвел ракIалде щвезабиялъе кIудияб хIужалъун.

Хвел гIемер рехсеялдалъун бичIчIизе кIола ахираталда дандеккун дунялиял ишал гьари щибго пайда гьечIел жал рукIин, кантIула жив хведал нахъе хутIизе, ахираталда жаваб кьезелъун гIемераб магIишат тIалаб гьабунгутIиялде ва пайдаялъе батизелъун лъикIаб гIамал-гIибадат гьабизе. Хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна):

«Дуца абе, МухIаммад! Нуж жиндаса лъутулеблъун бугеб хвел чара гьечIого нужеда дандчІвазе буго. Гьелдаса рорчIизе бакI гьечIо. Цинги, къиямасеб къоялъ, нуж руссинаризе руго жинда кинабго жо лъалев БетIергьан Аллагьасде ва гьениб бицине буго нужеца дунялалда гьабураб кинабго гIамалалъул», - ан (суратул «ЖумгIат», 8 аят).

Ансаразул цояс аварагасда цIехедал бищун цIодорав ва талихIав чи щивилан абун, гьес r жаваб гьабун буго: «Бищун гIемер хвел ракIалде щвезабулев ва гьелде лъикI хIадурлъулев чи вуго…», - ян (АхIмад).

ГIали асхIабасги абун буго: «Гьаб дунялалъул нигIматаздаса дуе гIела Ислам динлъун щвей, машгъуллъиялъе гIела Аллагьасе гIибадат гьаби, вагIзалъунги гIела хвел (гьеб гIемер рехсей)», - ян. Хвел гIемер ракIалде щвезабиялъул пайдаби рехсолелъул чIахIиял чагIаз абулаан: «Хвел гIемер ракIалде щвезабулев чи лъабго нигIмат жиндие щваравлъун вуго: тавбу хехго гьаби, ритIухъаб ракI ва гIибадаталъулъ цIакъ бахъи бугев вукIин.

Хвел кIочон тарав абуни, лъабго жоялдалъун талихI къарав вуго: тавбу гьаби нахъбахъи, бугелда гIей гьабунгутIи ва гIибадаталъулъ кIвахIаллъи бугеб вукIин. Цо гIакъилав чияс жиндирго вацасда абун буго: «Я дир вац, гьаб дунялалда вукIаго мун хвалдаса хIинкъа, хвел тIаде щвезеги бокьун гьеб батулареб бакIалде ккелалде цеве», - ян. Аллагьас насиб гьабеги щивасе БетIерагьанасдаса хIинкъи ва Гьесие гIибадат гьабизе къуватгун тавпикъ! Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ГIелмабазул хазина

Къуръан ккола дунял бижаралдаса хадуб лъугьарал мугIжизатазул бищун кIудияблъун.   Гьедин букIиналъе далиллъунги ккола гьелъул гIуцIи гIакълуялъ къабул гьабулеблъун ва жибги пикру гьабизелъун бихьизабураб букIин. Руго жеги кIуди-кIудиялги мугIжизатал, амма гьел рукIана заман бихьун, бакI бихьун...


Бищун къадруяв

ГIадамазда гьоркьов бищун къадруяв хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавуна Маккаялда, милладияб календаралда рекъон, 571 соналъул рабигIул авал моцIалъул 12 къоялъул рогьалилъ.   Гьеб сон гIарабазда гьоркьоб лъалаан пилалъул сон абун, щайгурелъул, Йеменалъул хIаким Абрагьат КагIба биххизабизе...


Инсанасул гIумру

ХIурматиял бусурбаби, гьал ахирал моцIазда жаниб Дагъистаналъул халкъ дандчIвана гIезегIанго цIикIкIарал тIабигIиял балагьазда. ГIемераб цIад баялъул хIасилалда Дагъистаналъул чанго батIиял бакIазда, ай гIодоблъиялда лъим рукъзабахъе бачIун лъикIаланго зарал ккана магIишаталъе. Гьединго мугIрузул...


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...


АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда ﷺ цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.   Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул...