Аслияб гьумералде

ГIемер ракIалде щвезабе

ГIемер ракIалде щвезабе

Хвел буго унго-унгояб хIакъикъат, жакъа-метер хвезе гьечIин абурал пикрабазда нилъ ругониги тохлъукьего тIаде жиб бачIунеб. Аварагас хIадисазда бицухъе, хвалил пикру гьаби буго Аллагьас тIад лъурал хIукъукъал тIуразаризе ва нахъчIваралдаса цIунизе кумек гьабулеб гIамалги. Гьеб ракIалде щвей гьукъулеб жоги буго нилъер дунялалдехун бугеб кIудияб рокьи.

Квераз гьабун тун гуреб рекIелъе биччан, дунялалъул ишазде чи машгъуллъараб мехалъ, гьелъул тIалабаз инсан толаро хвел ракIалде щвезабизе ва гьелде хIадурлъизе. Абугьурайратидасан бицараб хIадисалда аварагас абулеб буго: «Нужеца лазатал хвезарулеб жо (хвел) гIемер рехсе», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал, нилъее кутакалда рекъараб буго гьеб гIемер рехсезе ва ракIалде щвезабизе. Аллагьас Къуръаналда гьелъул рехсей гьабун буго 164 нухалъ. Гьебги гIеларищ хвел ракIалде щвезабиялъе кIудияб хIужалъун.

Хвел гIемер рехсеялдалъун бичIчIизе кIола ахираталда дандеккун дунялиял ишал гьари щибго пайда гьечIел жал рукIин, кантIула жив хведал нахъе хутIизе, ахираталда жаваб кьезелъун гIемераб магIишат тIалаб гьабунгутIиялде ва пайдаялъе батизелъун лъикIаб гIамал-гIибадат гьабизе. Хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна):

«Дуца абе, МухIаммад! Нуж жиндаса лъутулеблъун бугеб хвел чара гьечIого нужеда дандчІвазе буго. Гьелдаса рорчIизе бакI гьечIо. Цинги, къиямасеб къоялъ, нуж руссинаризе руго жинда кинабго жо лъалев БетIергьан Аллагьасде ва гьениб бицине буго нужеца дунялалда гьабураб кинабго гIамалалъул», - ан (суратул «ЖумгIат», 8 аят).

Ансаразул цояс аварагасда цIехедал бищун цIодорав ва талихIав чи щивилан абун, гьес r жаваб гьабун буго: «Бищун гIемер хвел ракIалде щвезабулев ва гьелде лъикI хIадурлъулев чи вуго…», - ян (АхIмад).

ГIали асхIабасги абун буго: «Гьаб дунялалъул нигIматаздаса дуе гIела Ислам динлъун щвей, машгъуллъиялъе гIела Аллагьасе гIибадат гьаби, вагIзалъунги гIела хвел (гьеб гIемер рехсей)», - ян. Хвел гIемер ракIалде щвезабиялъул пайдаби рехсолелъул чIахIиял чагIаз абулаан: «Хвел гIемер ракIалде щвезабулев чи лъабго нигIмат жиндие щваравлъун вуго: тавбу хехго гьаби, ритIухъаб ракI ва гIибадаталъулъ цIакъ бахъи бугев вукIин.

Хвел кIочон тарав абуни, лъабго жоялдалъун талихI къарав вуго: тавбу гьаби нахъбахъи, бугелда гIей гьабунгутIи ва гIибадаталъулъ кIвахIаллъи бугеб вукIин. Цо гIакъилав чияс жиндирго вацасда абун буго: «Я дир вац, гьаб дунялалда вукIаго мун хвалдаса хIинкъа, хвел тIаде щвезеги бокьун гьеб батулареб бакIалде ккелалде цеве», - ян. Аллагьас насиб гьабеги щивасе БетIерагьанасдаса хIинкъи ва Гьесие гIибадат гьабизе къуватгун тавпикъ! Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...