Аслияб гьумералде

Ццим бахъани, щиб гьабилеб?

Ццим бахъани, щиб гьабилеб?

Ццим бахъин ТIадегIанав Аллагьас нилъеда жаниб лъураб тIабигIат буго. Гьеб тIубанго тIагIинабизе тIадабги гьечIо. Аллагьасул хIикмат буго гьеб гьоркьохъеб куцалда чIезаби.

Ццим бахъине тани гьелъ гIемерал пасалъаби гьарула. Аварагасги малъана нилъеда ццим бахъинчIого рукIаян. Кинниги чияс живго виччан тани, пасалъула, гьединлъидал жиндаго тIад хIалтIи гьабизе ккола. Напс квегъизе кIолев чи ватани, гьес ццим бахъиналдаги тIад кверщел гьабула. Амма гIемерисезда кIолеб гьечIо ццималда данде чIезе. Сулайман ибн Сурадидасан бицана:

Аварагасда цере гIодор чIун рукIаго кIигоясул ккана дагIба. Гьел хIалуцунги лъугьана. Гьеб бихьидал Бичасул Расулас абуна: «АгIузу биллагьи мина шшайтIани рражим» абуни, ццим бахъин нахъе уна», - ян (имам Бухари, имам Муслим).

Рос-чIужуялда гьоркьоб кьал ккараб мехалда, ццим бахъиялдалъун тIубараб гIумруго хвезабун батула. Хасго гьезда гьоркьоб шайтIаналъ хIалтIи гьабизе байбихьула. Амма гьезул цоязда лъани руцIцIун чIезе яги къватIире ине, гьелъ кIудияб кумек гьабула ва балагьаздаса цIунула. Амма нилъер гIаксалда букIуна, хехго пасалъи гьабун батула. Ццим бахъиндал абун ратула ракI бекизабулел рагIабиги. Гьелъ черхалда рекIеда ругъунги лъола. Нусалъ къотIараб сахлъулин, рагIабаз унтизабураб ракI сахлъуларин абулелъулха.

Гьаб заманалъул унти буго социалиял гьиналги. Гьениб жеги квешго ццидахун лъугьуна гIадамал. РакIалде бачIанщинаб хъвала. Амма нилъеда кIочоне бегьуларо нилъер кIигъуждузда тарал малаикзаби ругеблъи, гьез нилъеца абурабщинаб хъвалеблъи. Ибн ГIабасица бицараб хIадисалда буго:

«Нужеца малъе, бигьа гьабе ва захIматги гьабуге. Нужер цоязул ццим бахъиндал, руцIцIун чIа», - ян (имам АхIмад).
«АгIузу биллагьи мина шшайтIани рражим» бахъани, ццим бахъин нахъе уна» ян (имам Бухари, имам Муслим)

Ццим бахъарасе лъикIаб буго какичуризе, щайгурелъул, ццим бахъиндал чиясул цIа-кан бахунелъул. Гьеб бухIи лъеца гIодобе биччазабула. Гьединго ццим бахъарав чи ватани вахъун чIун, гьесие лъикIаб буго гIодов чIезе. ГIодов чIун ватани, вегизе. Кинниги гьес бакI хисизе ккола. Аварагасул хIадисалдаги гьедин буго, гьелда жаниб кIудияб хIикматги буго. Ццим бахъарас бакI хисараб мехалъ, гIакълуялде вачIун, ццималъул асар нахъе уна. Ццим къунчIулев чиясе гIемераб кириги буго. Гьебги ракIалде щвезе ккела.

Аварагасул насихIатал нилъеца тIурани, хайир буго. Гьелъул рахъалъ аварагас нилъее мисалги бихьизабуна. ТIадегIанав Аллагьас абуна, гьев вугин нилъеца мисал босизе бищун рекъарав чийиланги. Амма нилъ напсалда хадур рилълъани зарал ккола. Аварагасул ццим бахъунаан ТIадегIанав Аллагьасе гIоло, мекъаб жо гьабулеб бихьидал. Нилъер ццим бахъуна расги гуреб, ай напсиял жалазе гIоло.

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...