Аслияб гьумералде

Цо-цо къабихIал пишаби

Цо-цо къабихIал пишаби

МагIихъанлъи гьабулеб чIужугIадан, тавбуги гьабичIого хвани, гьелда тIад пицIалъул гурдеги, хъирисалъул къолденги ретIизабула къиямасеб къоялъ.

 

МагIихъабазул жужахIалда кIиго кьер гьабула, гьел цоцазде  дандеги руссун гьаби гIадин хIапдолел рукIине руго. Гьединго чи хвараб бакIалда гьаркьал рорхун гIодизе, чIичIидизе, рас бетIизе, гьумер хъарсизе, ретIел бихъизеги хIарамаб буго.

- ТIадегIанав Аллагьас нагIана кьуна гьаби, хIелкал, куйдул, бугъби рагъизе тIамулел гIадамазе. Мискинзабазул, пакъирзабазул ццим бахъинабурав чиги Аллагьасул ццим бахъинабурав чи ккола.

ХIадисалда буго: «Цо чIужугIадан Аллагьас жужахIалъул агьлулъун гьаюна, гьелъ кету хвезегIан бакъизаби сабаблъун», - илан.

- Мадугьаласе жиндир рахъалдасан хIинкъи бугев чиясул иман букIунарилан абун лъабцIул гьедана авараг. Мадугьаласул цо диргьам бикъи цогидасул анцIго диргьам бикъиялдаса мунагь цIикIкIараб буго. Мадугьаласул чIужуялъе цоцIул зина гьаби, мадугьал гуресул чIужуялъе анцIцIул зина гьабиялдаса мунагь цIикIкIараб буго. Гьединго мадугьаласе цо квешлъи гьаби цогидазе анцIго квешлъи гьабиялдаса мунагь цIикIкIараб буго.

- Бусурбабазе зарал гьабулел гIадамазул черхалда къиямасеб къоялъ хъирис бала. Цинги гьез гьеб хъасун, гьезул гьан тIаса ун, рукьби загьирлъула. Гьезда забаниятаз гьикъула унтулеб бугищин, гьезги абула бугилан. Забаниятаз абула гьеб нужее нужеца бусурбабазе гьабулеб букIараб заралалъухъ жаза бугилан.

Бусурбабазде хьандей, пасикълъи, гьезде данде рагъ гьаби – купру бугилан абунги хIадис буго.

- ЧIухIдае гIоло ретIел ретIи какараб пиша ккола. ХIадисалда буго: «Цо чи, ретIелги ретIун, чIухIун вилълъунаго ракьулъе тIерхьун ана», - абун.

Дарай ретIиги бихьиназе хIарамаб буго. Дунялалда дарай ретIарал бихьиназ, ахираталда гьеб ретIизе гьечIо. Гьединго бихьиназе хIарамаб буго меседил рахас, сагIат, баргъич ва цогидалги меседил тIагIелал хIалтIизаризе.

Гьабураб къотIи тIубангутIи мунапикъасул гIаламатаздасан ккола. Гьедин бицун рачIарал гIезегIан хIадисалги руго.

Къиямасеб къоялъ къотIи тIубачIел гIадамал ратIа рахъулеб хасаб гIаламат букIине буго. ЦIунаги нилъ гьелдаса.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...