Аслияб гьумералде

Дуе гiоло рухi кьолел

Дуе гiоло рухi кьолел

ТIадегIанав Аллагьас гьаб ракьалда инсанасе рахIматлъун кьурал чагIи ккола эбел-эмен. Лъимер гьабуралдаса нахъе ясбергIадин хьихьула ва цIунула эбел-инсуца. Гьез нилъее гьабуралда данде жо гьабизе лъугьани, нилъеда хIалги кIоларо. Гьедин бицунеб буго хIадисазги.

Жабир Мажидов, Цiияб ЧIикiаб росу

Унго-унгоги эбел-инсул нилъедехун бугеб рокьи ва гьел нилъее гIоло рухI кьезе хIадурал рукIин бичIчIула нилъго эбел-эменлъун рахъараб мехалъ. ГIайиб гурищха, лъималаздехун бугеб эбел-инсул милат, рокьи, квербакъи жакъа къоялъ гIемерисел гIолохъабаз сан гьабичIого толеб буго. Гьелде тIаде, эбел-инсуца малъа-хъвай гьабидал, гьезухъ гIинтIамулеб гьечIо, жалго цIакъаллъунги лъугьун. Гьайгьай, гьаб гIумруялъул нилъее гIоло гIемерал захIмалъаби раччарал ва нилъее кидаго лъикIлъи бокьараллъун рукIунел чагIи ккола гьел.

Эбел-инсул адаб тей, гIенеккунгутIи, гьезда данде къацанди ва гьаракь борхи хирияв аварагас ширкалдаса хадуб кIудияб мунагьлъун рикIкIана.

ГIабдуллагь ибн ГIумарица бицана, цо къоялъ аварагасда цояс цIеханин кинал мунагьалин кколел бищун чIахIияллъунин абун. Хирияс жаваб гьабун абуна: «Аллагьасе цогидав гIахьал гьави», - ян. «Хадуб?» - ян гьикъана гьев чияс. «Эбел-инсухъ гIенеккунгутIи», - ян абуна аварагас .

Къуръаналда буго (Суратул «Исраъ») (магIна): «Дур БетIергьан Аллагьас лагъзадерида амру ва васият гьабуна цохIо Дие гурони лагълъи гьабугеян абун. Гьединго амру гьабуна эбел-инсуе лъикIлъи гьабейин абунги. Эбел-инсул цоял, ай херлъун дуда аскIор хутIани ва дур напакъа-сахIалде ккун ругони, дуца гьезда щибго рихунеб рагIи абуге, гьезда бокьулареб жоги рагIизабуге. Кидаго гьезда бицунеб рагIи тамахаб, хIеренаб бице. Дуца гьезда тIад гурхIел-рахIмуялъул кваркьи лъе. Мун гьезие хIелун, тамахлъун вукIа. Дуца дугIа гьабе ва Аллагьасда гьаре: «Я, дир БетIергьан! Мун гьал дир эбелинсуда гурхIа ва гьезда дур цIоб-рахIматги рещтIинабе, гьел кIиязго дие лъикIлъи гьабураб гIадин дун гьитIинаб лъимерлъун вугеб мехалъ», - абун.

Эбел-инсуе лъикIлъи гьабиялъул бицун аварагасдасан рачIарал гIемерал хIадисалги руго. Имам АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «Гьумер ракьалда лъулъарав чи вуго (жив гIодовегIанлъарав, инжитлъарав) жинда аскIор херлъун эбел-эмен хутIарав яги гьезул цояв хутIарав, цинги жив гьезие лъикIлъиги гьабун алжаналда инчIев», - илан.

РачIа, диналъул вацал ва яцал, Аллагьас нилъее рес кьун букIаго рахIматлъун ва алжаналъул кIулаллъун нилъее кьурал эбелинсул бажарарб хIалалда хIурмат гьабизин. Щукру гьабичIеб нигIматги нахъе босун унилан бугелъул, рачIа щукру гьабун, эбелинсул гIумру халалъагийин, иман щулалъагийин ва гьезул чорхое сахлъи-саламалъи кьегийин дугIа гьабун, Аллагьасда цере кверал рорхизин. Аллагьас тавпикъ кьеги!

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...