Аслияб гьумералде

Цоцазулъ лъикI ругони

Цоцазулъ лъикI ругони

Бусурбабазда гьоркьоб жахIдаги, хIусудги, цоцаздехун мекъаб бербалагьиги, рокьукълъиги бугони ва цоцазе зарал ккезе бокьунги бугони, цогидасе лъикIлъи щвей рихунебги бугони, гьеб бакIалда рахIматалъул къатIра букIунаро. РахIмат гьечIеб бакIалда динги букIунаро.

Аварагас абун буго Абубакар-асхIабасда, ворегийинха дуца бусурбабазул щивго чи хIакъир гьавугейин, гьеб Аллагьасда аскIоб кIудияб жо бугин. Нилъеца салам кьолев, как балев чи, иманалъул рахъалъ кигIан загIипав ватаниги, хIакъир гьавизе бегьулеб гьечIо. Щайгурелъул, инсан вачIинахъего вацIалъуларо, камиллъуларо.

ГIибадаталъул байбихьи чиясул рияалдалъун букIунеб буго. ВачIинахъего эбелалъ чи камилав, вацIцIадав, тIубараб гIакълугIелмугун гьавун вукIунарелъулха. Эбел-инсудаса хIинкъун, гIадамаздаса нечон какде мажгиталде вачIине кIоларого вукIуна чанги чи байбихьуда.

Цинги гьедин гьабулаго-толаго вачIуна камиллъиллъиялде, вацIалъиялде. Гьединлъидал, нилъ цоцаца инжит, хIакъир гьаризе бегьуларо. Щайгурелъул, вижулъанго камилав чи вукIунев ватаниги, цIакъ къанагIатав вукIуна. ХутIаралщинал чагIи рукIуна мунагьалдеги кколел, гIибадаталъулъ жагъаллъиги букIунел. Гьедин букIунин абун гьел инжит гьаризе, нахъасан гаргадизе ихтияр гьечIо.

Бусурбанчи кинав ватаниги, нилъеца исламалъул адаб гьабун, бусурбанчиясул хIурмат гьабун, диналъул маслихIат бугеб куцалда рекъезабизе ккола. Диналда жаниб халгьабизе ккола загьираб, берда бихьулеб рахъалъухъ.

РекIелъе рехун рачIунел щайтIаниял пикраби дорегIан тезе ккола. Бусурбанав диналъул вацасдехун квешаб пикру аскIобе биччазе бегьуларо. Гьесулъ нилъер ракI рекъечIеб жо халлъани, лъабкъоялда анцIго гIузру бачине ккола. Гьедин абулеб буго нилъеда аварагас r бусурбанлъиялъул асар бугев чи хIакъир гьавугейилан.

Аллагьасул дин ккун, аварагасул нух ккун, сабруялда цоцазул адаб-хъатирги гьабун диналъул вацлъиги цIунун рукIин нилъее лъикIаб буго. Аварагасул хIадисалдаса босун Сайфула-къадияс (къ.с.) хъвалеб буго: «Нужеца лъабго жоялъул адаб-хIурмат гьабе. Гьеб лъабабго жоялъул адаб-хIурмат гьабуни, нужеда дунялги динги данде билълъина, кIиябго рукъалда талихI букIина. ГьабичIони, дунялги динги данде бигъила, кIиябго рукъалдаса талихIги къина.

  • ТIоцебесеб – исламалъул хIурмат гьаби.
  • КIиабилеб – аварагасул хIурмат гьаби.
  • Лъабабилеб – аварагасул агьлул байталъул, ирсилазул адаб-хIурмат гьаби.

Жакъа нилъеца исламалъул хIурмат гьабичIони, нилъ щал кколел, нилъер ахир кинаб букIунеб? Нилъер диналъ бищун кIвар кьолеб иш буго диналъул вацазул адаб-хIурмат гьаби, бусурбанлъи цIуни, гIадамазулгун гIамал рекъазаби, гьезулгун вацлъиялда, гьуинлъиялда рукIин.

Бичасул аварагасул хIадисалда буго: «Аллагьасе гIоло цоцазе рокьарал гIаршалъул рагIдукь рукIуна», - ян.

Гьеб тIадегIанаб даража щвезе ккани нилъеца цIунизе ккола диналъул вацазулгун гьоркьоблъиялъул адабал. Аллагьас тавфикъ кьеги нилъее цоцазулъ лъикI рукIине.

Амин!

ХIУСЕН САГIАДУЛАЕВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...