Аслияб гьумералде

Цоцазулъ лъикI ругони

Цоцазулъ лъикI ругони

Бусурбабазда гьоркьоб жахIдаги, хIусудги, цоцаздехун мекъаб бербалагьиги, рокьукълъиги бугони ва цоцазе зарал ккезе бокьунги бугони, цогидасе лъикIлъи щвей рихунебги бугони, гьеб бакIалда рахIматалъул къатIра букIунаро. РахIмат гьечIеб бакIалда динги букIунаро.

Аварагас абун буго Абубакар-асхIабасда, ворегийинха дуца бусурбабазул щивго чи хIакъир гьавугейин, гьеб Аллагьасда аскIоб кIудияб жо бугин. Нилъеца салам кьолев, как балев чи, иманалъул рахъалъ кигIан загIипав ватаниги, хIакъир гьавизе бегьулеб гьечIо. Щайгурелъул, инсан вачIинахъего вацIалъуларо, камиллъуларо.

ГIибадаталъул байбихьи чиясул рияалдалъун букIунеб буго. ВачIинахъего эбелалъ чи камилав, вацIцIадав, тIубараб гIакълугIелмугун гьавун вукIунарелъулха. Эбел-инсудаса хIинкъун, гIадамаздаса нечон какде мажгиталде вачIине кIоларого вукIуна чанги чи байбихьуда.

Цинги гьедин гьабулаго-толаго вачIуна камиллъиллъиялде, вацIалъиялде. Гьединлъидал, нилъ цоцаца инжит, хIакъир гьаризе бегьуларо. Щайгурелъул, вижулъанго камилав чи вукIунев ватаниги, цIакъ къанагIатав вукIуна. ХутIаралщинал чагIи рукIуна мунагьалдеги кколел, гIибадаталъулъ жагъаллъиги букIунел. Гьедин букIунин абун гьел инжит гьаризе, нахъасан гаргадизе ихтияр гьечIо.

Бусурбанчи кинав ватаниги, нилъеца исламалъул адаб гьабун, бусурбанчиясул хIурмат гьабун, диналъул маслихIат бугеб куцалда рекъезабизе ккола. Диналда жаниб халгьабизе ккола загьираб, берда бихьулеб рахъалъухъ.

РекIелъе рехун рачIунел щайтIаниял пикраби дорегIан тезе ккола. Бусурбанав диналъул вацасдехун квешаб пикру аскIобе биччазе бегьуларо. Гьесулъ нилъер ракI рекъечIеб жо халлъани, лъабкъоялда анцIго гIузру бачине ккола. Гьедин абулеб буго нилъеда аварагас r бусурбанлъиялъул асар бугев чи хIакъир гьавугейилан.

Аллагьасул дин ккун, аварагасул нух ккун, сабруялда цоцазул адаб-хъатирги гьабун диналъул вацлъиги цIунун рукIин нилъее лъикIаб буго. Аварагасул хIадисалдаса босун Сайфула-къадияс (къ.с.) хъвалеб буго: «Нужеца лъабго жоялъул адаб-хIурмат гьабе. Гьеб лъабабго жоялъул адаб-хIурмат гьабуни, нужеда дунялги динги данде билълъина, кIиябго рукъалда талихI букIина. ГьабичIони, дунялги динги данде бигъила, кIиябго рукъалдаса талихIги къина.

  • ТIоцебесеб – исламалъул хIурмат гьаби.
  • КIиабилеб – аварагасул хIурмат гьаби.
  • Лъабабилеб – аварагасул агьлул байталъул, ирсилазул адаб-хIурмат гьаби.

Жакъа нилъеца исламалъул хIурмат гьабичIони, нилъ щал кколел, нилъер ахир кинаб букIунеб? Нилъер диналъ бищун кIвар кьолеб иш буго диналъул вацазул адаб-хIурмат гьаби, бусурбанлъи цIуни, гIадамазулгун гIамал рекъазаби, гьезулгун вацлъиялда, гьуинлъиялда рукIин.

Бичасул аварагасул хIадисалда буго: «Аллагьасе гIоло цоцазе рокьарал гIаршалъул рагIдукь рукIуна», - ян.

Гьеб тIадегIанаб даража щвезе ккани нилъеца цIунизе ккола диналъул вацазулгун гьоркьоблъиялъул адабал. Аллагьас тавфикъ кьеги нилъее цоцазулъ лъикI рукIине.

Амин!

ХIУСЕН САГIАДУЛАЕВ

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...