Аслияб гьумералде

Къурбаналъул гiид кин тiобитiилеб?

Къурбаналъул гiид кин тiобитiилеб?

ХIурматиял «Ас-салам» казият цIалулел бусурбаби, магIарулал! Гьале нилъеде тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIиго байрамалъул кIудияблъун кколеб Къурбанкъо. Гьеб байрамалда хурхун буго тIубараб диналъулго тарих. Гьелъие аслулъун ккола Ибрагьим авараг (гI. с). Гьебго лъугьабахъин кьучIлъун ккана исламалда жаниб бугеб кIудияб рукну – хIеж гьабиялъеги.

Къурбаналъул гIид ккола жиндир кьибил тарихалъул гъварилъуде араб байрамлъун. Гьелда жаниб нилъее суннатаблъун гьабун буго Аллагьасде гIагарлъиялъул нияталда къурбан гьабун цониги хIайван хъвезе ва гьелъул гьан мискин-пакъиразе бикьизе. Гьеб къо ккола жинда жаниб рохел загьир гьабиялъухъ кири хъвалеб, гьедин рохел загьир гьабеян амруги гьабураб. Гьеб къоялъ хIатта кIал кквейгицин хIарам гьабун буго.

Гьединлъидал гьеб къо хIалкIванагIан кIодо гьабизе нилъее суннатаб буго. Рокъор ругел лъимал-хъизамазе гьеб къо кIодо гьабун рохел, аваданлъи гьабизеги рекъараб буго. ХIатта лъималазе хасал сайгъатал гьаризеги лъикIаблъун бихьула.

Щайгурелъул гIун вачIунев чиясул пикру гIуцIулаго цадахъ жубазе Къурбанаб къоялдехун гъира, рокьи ва гьелдехун рекIелъ лъикIаб асар ва лъалкI тезе. Инсанасулъ гьитIинго бижараб гIамал-хасият, киналго чорхол ругьунлъаби хутIула тIубараб гIумруялъего. Нилъеда кигIан гьесда жаниб исламиял байрамаздехун рокьи бижизабизе бажараниги, гьедигIанасеб къадаралда гьесул иманалъул кьучI щулалъула.

Гьединго рокъор ругел цогидазеги рекъараб даражаялъул сайгъат-салам гьабуни ва гьединаб гIадат лъугьинабуни, аварагасул суннат тIубарал гIадамаллъун рукIина. Балагье, чи гьавурабин абулеб къоялъ нилъеца гьабулеб сухIматги, рохелги, кьолел сайгъаталги. Гьелъул хIасилалда лъимал рукIуна тIасияб сон кидадай бачIинаяли балагьун чIун. Исламалъул байрамазги гьезие сайгъатал дагьалги цIикIкIун гьаруни, гьединго букIинарищ лъималазулъ балагьун чIей.

Цоги гьабизе рекъараб жо буго Къурбан хъвезе кинабго хъизамгоги бакIарун, гьелъул хиралъиялъул ва тарихалъул бицун. Аллагьас тавпикъ кьеги исламалъул байрамал берцинго тIоритIизе.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...