Хъалиян - иблисалъул гъизгун кIващ
Хъалиян - иблисалъул гъизгун кIващ
Дун ккола биологиялгун тIабигIаталъул гIелмабазул доктор, профессор, Россиялъулги Дагъистаналъулги гIелмуялъул мустахIикъав хIалтIухъан, 80 сонил ригьалде вахарав пенсионер. Дица 5-6 сон бараб заманалда дида эмен ватана хъалиян цIалев.
Дица инсуда цIехана щайин дуе гьеб чорокаб жо гьабизейилан абун. Гьеб букIана КIудияб ВатIанияб рагъда хадуб заман. Гьелдаса нахъе дица хъалиян цIаялъул бугеб заралалъул хIакъалъулъ бицунаго унеб батила 70-ялдасаги цIикIкIун сон. Бищунго цIакъ насихIат гьабулаан райОНОялъул заведующийлъун хIалтIулаго, учительзабазе, шоферзабазе, лъалелги лъаларелги гIолохъабазе, гьудул-гьалмагълъиялъе.
Дир калам бичIчIаразул цо-цояз гьеб толаан, цогидаз тезе бугин абун рагIи кьолаан.
Хъалиян цIалев рос рокъов вугони, цо-цо руччабаз гьев рази гьавиялъул мурадалда, столалда тIад лъола багьаял хъалиябазул пачка ва рахъу жанибе гьабизе хирияб чашка. Щибаб 10-15 минуталда жаниб хъалиянги цIан, кIкIуйдул цIезабула рукъ. МахIцараб танхьидаса бахъараб махI цIала гьитIинаб лъимералъ ва гьеб сабаблъун батIи-батIиял унтабиги ккола.
Пачалихъалъул, хIукуматалъул хIалтIуда ругез кабинетго букIуна махIцизабун гIемер хъалиян цIаялъ.
МоцIида жаниб 10-15 азарго гъурущ хвезабулеб буго хъалиябиги росун. Гьеб жо гIакълу бугев чияс кинха гьабилеб?
Танхьил хIакъалъулъ бицунаго шайих КъутIбудин ГIаскъаланияс рехсон буго черхалъе гьелъул бугеб 120 зарал. Имам ГIабдулвагьаб ШагIранияс абун буго 300 зарал бугин абун.
Хъалиян цIалев чиясдаса малаикзаби рикIкIалъула. Аллагьасул ﷻ кутакаб цIоб-рахIматалдалъул гуребани, тIаде балагьалги рачIинаан.
Меселасул МухIаммадихъа вирдги босун нахъе унелъул, цояс гьикъун буго жинда кинго хъалиян тезе кIолеб гьечIин абун. Чан сон барабилан цIехон буго щайихас. 65 сон банин абун гьев чияс жаваб кьедал, устарас абун буго: «60-ялдаса 15 сон тIаса рехани, ккараб 45 соналъухъ дуе бугин 45 бусурбанчи чIварабгIанасеб мунагь», - илан.
Иблисалъул кIващалдаса нажасабги квешабги аслу жиндир бугеб цо кьогIаб хер бижанила тамахьо абун цIар бугеб. Иблисалъ абурабила, Адам сабаблъун жиб къосин якъинаб жо бугин. Амма гьедулинха, Адамил наслуялда дирго гъвес-кIващ чIамизабизе бугин абун. Гьеле гъоб хъалиян цIалезул пиша.
ХIамзат-афандияс хъвалеб буго: «ЧIамуге тамахьо, квешаб жо буго. ЦIаге тамахьо, турула керен. Кванала дур лъикIаб кинабго гIамал», - илан.
Тамахьо цIалев чиясул гьуърал рукIуна картIал лъугьун, рухIун, цIалкIугIадинал жал.
