Аслияб гьумералде

«Гьимерсо хъала»

«Гьимерсо хъала»

Ахирал соназ гIемерал чагIи гочунел руго магIарухъа шагьаразде. Гочунезул къадаралъухъ балагьани, 10-20 соналдаса магIарухъ чиго хутIиладай абураб пикруги бачIуна. Гьелдаго цадахъ лъугIун унеб буго гьуинаб гьан, бацIцIадаб гьоцIо, татуяб хIан ва цогидабги. Щибха гьабизе кколеб?

Гьеб суалалъе жаваб нужеда батила ЦIумада районалъул Гьимерсо росулъ. Микьго-ичIго соналъ цебегицин биххун иналда хIинкъи букIараб росу жакъа лъугьун буго гIемерав чиясул тIаде ракI цIалеблъун. Гьеб заманалда жаниб росулъ ккана гIемерал хиса-басиялги. Масала, 2014 соналда бана спортзал ва мадраса. Гьанже мадугьалихъ ругел росабазул жамагIатазул гIахьаллъигун, гIемерисел къецал гьенир тIоритIула.

2020 соналда мажгиталда сверухъ бакI кутакалда берцинго къачIана. Гьале исана, 13 августалда, гьениб тIобитIана «Гьимерсо хъала» абураб тадбир рагьиялъул дандеруссинги.

Росдал жамагIатчи ва меценат ГIумаров КъурбанхIажияс гьадин бицана: «Гьаб хъала гьаниб гIадада бараб жо гуро. Цебе гьаб бакIалда, кинаб бугониги лъугьа-бахъин ккедал цIа балаан ва гьелдалъун мадугьалихъ ругел росабазда гьелъул хIакъалъулъги лъалаан. Диналъ, спорталъ ва культураялъ гIадамал данде гьарула. Гьаб хъала баялъун мурадги гIадамал данде гьари буго. Хьул буго, гIун бачIунеб гIелалъги, нижедаса мисалги босун, росу цIилъиялъе къвалал гурилин абураб. КIудияб баркала буго «Гьимерсо хъала» баялъе ва гьаб тадбир гIуцIиялъе хIаракат бахъаразе. ЦIакъ гъункараб, цоцалъ рекъараб жамагIат буго нижер росдал. Гьелъухъги Аллагьасе ﷻ рецц», - ян.

Тадбиралда гIахьаллъи гьабуна гIалимзабаз, росабазул жамагIатаз, хIакимзабаз, хIатта Москваялдасагун Санкт-Петербургалдаса рачIарал туристаз. Тадбир байбихьана росдал имам МуртазагIалиев Насибица Къуръаналъул аятал цIалиялдалъун. Хадуб гьес бицана:

«Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужер бищун Аллагьасе ﷻ рокьулел цIикIкIун гIадамазе пайдаял руго», - абун. Росу цIигьабизе ва гIадамазе пайдаялъе гьабураб хIалтIуе жакъа нилъ нугIзаллъун руго. «Гьимерсо хъала» баялъулъ гIахьаллъи гьабуралщиназул Аллагьас ﷻ дугIа-хайрат къабул гьабеги», - ян.

ГIадамазе рекIелгъеялъе гIуцIун рукIана батIи-батIиял тадбиралги. Масала, гьабуна палугьанлъи, цо-цояз бихьизабуна жидерго къуват.

Данделъиялда гIахьаллъарав ДРялъул туризмалъул ва халкъиял промыслабазул рахъалъ министр Мерданов Эминица бицана: «Гьадинал хъулби рай - маданият ва умумузул гIадат цIигьаби ккола. Нилъер Дагъистаналда, мугIрузда ругел росабалъ, гьадинал хъулби рай гIадатияб ишлъунги букIана. Жакъа гьабги хъалаги буго цогидал росабазе мисаллъун», - ян.

Москваялъул № 218 школалъул математикаялъул учитель Светлана Игоревнаялъ бицана: «Цее дун Дагъистаналде ячIиндал гьоболлъухъ щолаан учительзабазухъе. Гьанжейин абуни, хIалхьи гьабизелъун ячIуна. Жакъа гьаб данделъиялда бихьаралъ дие кутакаб асар гьабуна. Дагъистаналъул халкъ буго аваданаб, божизе бегьулеб, гьалбадерил къимат бугеб», - ян.

МухIаммадрасул МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....