Аслияб гьумералде

Къо-мех лъикI Рамазан…

Къо-мех лъикI Рамазан…

ХIурматияб диналъул агьлу. Гьале исанаги рамазан моцI ана нилъедаса. ТIасияб соналде щвезегIан тIокIаб гьеб бихьиларо. Амма нилъер рес бугоха рамазаналъ гьабулеб букIарабго гIамал, щибго ками ккезе течIого, тIасияб соналъги гьеб бачIинегIан цIунизе.

 

Хадусеб соналъ щиб букIинебали лъидаго лъаларо. ГьабсагIаталда дунялалда хIалуцараб ахIвал-хIалги буго. Гьединлъидал щивав чияс тIадчIей гьабизе ккела жиндирго гIибадат камил ва тIабигIат берцин гьабиялда. БетIергьанас тIаде балагьал риччаялъе аслияб гIилла нилъедасан ккарал мунагьаллъидал ругел. ГIибадаталда тIадчIей гьабурасул мунагьал дагьлъила, гьелда гьоркьор ккарал ратаниги, гIибадаталъ рахчизарила. Амма нилъер тIагIат гьечIони, мунагьал гуреб тIокIаб раччи, мугъалда букIинаро. Гьединал гIадамал бокьараб тамихIалъе мустахIикълъизеги рес буго.

Рамазан моцI буго гIибадат куцазе, черх ругьун гьабизе лъикIаб мех. КIал ккун рукIаго черх букIуна загIипго, ракI тIеренлъула, къуват дагьлъула, шагьват загIиплъула. Гьеле гьеб заман буго гIибадаталъе бищун лъикIаб мехги. Гьединаб рес букIаго черх лъадарани, гIибадаталда ругьунлъула. Цинги гIадатияб ишлъунги лъугьуна.

Рамазан моцIалда жанир ругел пайдаби нилъеда рикIкIун бажаруларо. Балагье цо хIикматалъухъ, черхги бакъизабун рохизарулел руго нилъ. Масала, кIалги кквечIого вакъун чIарав чиясул щибго рохел букIунаро, кидадай квен щвелаян вукIуна. Амма рамазаналъ кIал ккурав чи кидаго вохун вукIуна, хIатта тIубараб сонго кIал кколеблъун бугебанищан ракIалдеги ккола.

Гьаб буго кIал кквезе щибго квалквал гьечIеб, къо гьитIинаб, сордо халатаб заман. Гьединлъидал, къаси мехалдагIаги гIибадаталъе дагьаб кIвар цIикIкIун кьуни, лъикIаб букIина.

Цоги хIикмат. Дагъистаналде гьоболлъухъ рачIарал туристазги хIалбихьулеб буго кIал кквезе. Гьездаги рохел гуреб цогидаб захIмалъи, бакIлъи халлъулеб гьечIо кIал кквеялда жаниб. Балагьеха цо, жеги бусурбабицин гурел гIадамазеги интерес букIунеб буго рамазаналъул кIал кквеялде. Гьеб буго БетIергьанас гьелда жаниб лъураб гьуинлъи, макънатIисалъ гIадин халкъ тIаде цIай, цолъи-рекъел гIадамазда гъорлъ щулалъи.

Гьединги букIаго, бусурбабилъун Аллагьас рижарал нилъее рамазан моцIалдаса пайда босичIого, гьелдаса рохичIого рукIине рекъараб бугищ?

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.     МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал,...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...


«Щибаб рокъобе нигIматал»

Гьединаб ахIиялда гъоркь, «Инсан» фондалъул Болъихъ районалда ругел волонтёразул централъ, тIобитIана акция. Акция тIобитIулебгIан заманалда жаниб «Инсан» фондалъул приложениялдасан лъазабун букIана 180 000 гъурущ бакIарулеб бугилан абун. Къокъабго заманалда жаниб гьеб бакIарана ва 300 килограмм...