Аслияб гьумералде

Дербенталде сапар

Дербенталде сапар

Дагьал церегIан къоязда Дербенталде сапар гьабуна Шамил районалъул къелдерил гIадамаз. Гьел щвана Дербенталъул аслияб мажгиталде ва гьениб тарихалъул учительзаби М. ГъазимухIамадовас, М. ХIажимухIамадовас, М. ТIайгибовас бицана гьелъул тарихалъул хIакъалъулъ. Хадур киналго ана асхIабзаби рукъараб хабаде. Росдал имам Аюб ЗайнулгIабидовас гIемераб баян кьуна, кин ва сундуе гIоло гьел Дагъистаналде рачIаралали бицана. ДугIа-алхIамалдаса хадуб щвана Нарын-хъалаялде. Лъай-хъвай гьабуна тарихиял бакIазулгун.

САЙПУЛА ГЬИТIИНАМУХIАМАДОВ

Бусурбанав гIалимчиясул цIирагьи

Оманалъул Лъай кьеялъул, цIех-рехал гьариязул ва инновациязул министерствоялъ хасаб премиялдалъун кIодо гьавуна гIалимчи СагIид Вакилиан гьес ургъараб катаналъухъ. Гьеб катаналъ кумек гьабула ругъун хехго сах гьабизе. СагIид Вакилиан ккола Оманалъул медицинаялъул ва гIелмиял цIех-рехазул университеталъул гIелмияв хIалтIухъан. Гьес ургъараб, ругъун бухьунеб катанги буго чIахI-хералъул кьучIалда гьабураб.

Тарихазул картаялъул кумек

Египеталда ракIалда буго нусазарго мажгиталъул хIакъалъулъ бицунеб тарихазулаб карта гьабизе. Гьеб улкаялъул министр МухIаммад Мухтар Гомааца бицухъе, Египеталда бугеб щибаб мажгиталъул тарих босизе буго рехсараб картаялде. Гьелъул кумекалдалъун бокьарав чиясул рес букIине буго щиб бакIалда кинаб мажгит бугебали лъазабизе.

800 сон бараб Къуръан

Дохаялда тIобитIараб халкъазда гьоркьосеб тIахьазул ярмаркаялда цебелъун букIана султIан Мурад ТIоцевесесул букIараб Къуръан. Гьеб буго 800 сон бараб Къуръан ва гьелъул багьа ккола цо миллион Катаралъул риал.

ГIаздал гьабураб мажгит

Казахстаналъул Достык абураб росулъ Надир Куанаевас гьабун буго гIаздал мажгит. Гьебги гьабуна 20 къоялда жаниб ва хIалтIизабуна лъабго тонна гIаздал. Надирица мажгит гьабун буго Уралалда бугелда релълъун. Instagramалда лъураб гьелъухъ гIемерав чи балагьана ва гьез гьесул хIалтIуе лъикIаб къиматги кьуна. Гъоркьисайин абуни гьес гIаздал гьабун букIана автомобиль.

Туркестаналда рухIияб центр

Туркестаналда балеб буго «Кылует» абураб цIаралда рухIияб центр. Гьениб букIине буго мадрасаги ва гьединго ракьулъ гьабураб мажгитги. Гьел хIалтIаби гьаризе байбихьана гъоркьиса октябрь моцIалда. Исана риидал бан лъугIизеги ккола. «Кылует» рухIияб центр балеб буго предпринимателазул ва жамгIияталъул кумекалдалъун.

Имран Ханица Путиние баркала кьуна

Пакистаналъул премьер-министр Имран Ханидаги РФялъул президент Владимир Путинидаги гьоркьоб букIараб телефоналъул кIалъаялда, Пакистаналъул цевехъанас Россиялъул президентасе баркала загьир гьабуна бусурбабазул рахъ кколеб букIиналъ. Гьединго гьес МухIаммад аварагасул ﷺ хIакъалъулъ лъикIаб калам гьабуралъухъ.

Гъоркьиса 23 декабралда халкъалъулгун букIараб «чIагояб эфиралда» Россиялъул президентас лъазабун букIана щибаб диналъул адаб гьабизе кколин ва Россиялда гIемерал бусурбаби рукIин кIочон тезеги бегьуларин абун. Гьединго абун букIана МухIаммад аварагасде ﷺ рагIад рехулеб калам гьаби кколин улкаялъул къанун хвезаби. КIиябго улкаялъул церехъабаз бицана пачалихъазда гьоркьор ругел бухьеназул ва гьел жеги гIатIид гьаризе кколеблъиялъул.

«Хваразул шагьар» батана СагIудиязул ГIарабиялда

СагIудиязул ГIарабиялда археологазда батун буго 4500 соналъ цебе бан букIараб нухлул рикьалаби. Гьелда сверухъ руго церегосел хабалабиги. «Гьел хабалаби кколел руго 4500 соналъ цере рукIарал, - ян бицана археолог Мелисса Кеннедица. – Ва бищунго гIажаибаб жо, гьел цIунун хутIун руго щибго лъугьинчIого».

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...