Аслияб гьумералде

Лъималазе тарбия кьеялъул нух

Лъималазе тарбия кьеялъул нух

Лъималазе битIараб тарбия кьей ккола бищун кIвар бугеб ва эбел-инсуда тIадаб иш. Щайгурелъул лъимал ккола Аллагьас аманат гьарун эбелинсухъе кьурал чагIи.

Аллагьас инсан вижула ракIги черхги бацIцIадавлъун. Гьедин вукIаго гьев ругьун гьавуни лъикIал гIамалазде, гьеб букIуна дунял-ахираталъул талихI гьесие щвеялъе сабаблъун. Амма тарбияги кьечIого квешлъиялда тани, гьев вукIуна талихIкъаравлъун ва гьелъухъ мунагьги букIуна эбел-инсуе тарбия малъичIого таралъухъ.

Дунялалда букIунеб заралалдаса лъимал цIунулеб мехалда, ахираталда букIунеб гIакъубаялдаса цIунизе цIакъго рекъарабги тIадабги буго.

Бищун лъикIаб тарбияги ккола гьел квешал гьалмагъзабаздаса цIуни. КигIан лъикIав чи вугониги, квешав гьудуласул тIабигIатгIамал бахуна гьесдеги, гьебгиха жиндагоги лъачIого.

Лъимал цIунизе ккола гьарураб къоялдаса байбихьун хIарамаб жо кванаялдасаги. ХIатта рахь кьолей чIужугIадан йикIине ккола Аллагьасукьа хIинкъарай, хIалалаб гурони кваналарей. ГьитIинго кьураб рахь хIарамаб бугони, лъималазул тIабигIат-рижи гьетIула квешлъи гьабиялде.

ТIоцебе инсанасулъ бижулеб тIабигIаталдасан ккола кваназе бокьи ва гьелде хиял лъей. Гьеб заманалдаса байбихьун малъизе ккола киналниги адабалги. Кваналеб мехалъ малъила БисмиЛЛагь бахъизе, кванараб квералъ кваназе, жиндаго цебе бугеб кваназе ва хъантIи биччангутIизе. Ругьун гьарила кидаго лъикIаб квен кьечIого чIезаризеги. Малъила кинаб ретIел ретIизе кколебали. ХIарамаб, карагьатаб ва жиндир агьлуялда рекъечIеб ретIун бихьани, гIайиб гьабун нечезавила.

НахъчIвала гьереси бициналдаса, цIогь гьабиялдаса, хIарамаб жо гьабиялдаса. Ругьун гьавила эбел-инсуе хъулухъ гьабизе ва кIудиязул адаб цIунизе. Гьелдаса хадуб малъила киналниги паризаял жал. Къиямасеб къоялъ лъималаз абулила Аллагьасда, жидеда гьеб малъичIев эмен, жидер бакIалда жужахIалде рехеян.

Чангиял рукIуна бицунел лъималаз малъараб гьабулеб гьечIин, квеш хьвадулел ругин абун. Жиндир заманалда битIараб тарбияги кьечIого, гьедин абиялъ Аллагьасда цебе бугеб жавабчилъи эбел-инсудаса тIаса унаро. Щайгурелъул Аварагас абун буго:

«Гьабунщинаб лъимер букIуна бацIцIадаблъун ва тIоцебе жиндилъ лъураб жо къабул гьабулеблъун. Кинниги эбел-инсуца гьел ягьудияллъунги насранияллъунги рахъинарула», - абун. ПалхIасил, эбел-инсул тарбия кьеялда бараб букIуна лъималазул хадусеб гIумруги.

Хасго кIудияб рохел буго лъималазда гIелму малъарал эбел-инсуе. Щайгурелъул гьел хун хадубги гьезие пайда къотIуларо лъикIал лъималазул. ХIатта абула Аллагь нечолила гьединал эбел-инсуе хIисаб-суал гьабизецин.

Аллагьас кумек гьабеги лъималазе битIараб тарбия кьезе.

МУХIАММАД СУЛТIАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...