Аслияб гьумералде

Бищун кIудияб анищ

Бищун кIудияб анищ

Муъминчиясул бищун кIу-дияб анищ ккола къиямасеб къоялъ Авараггун цадахъ вахъинави. Гьелдаса лъикIаб щибха букIинеб инсанасе!?

 

Хирияв аварагас ﷺ нилъеда малъана сабаб хун хадув гьевгун нилъ рахъиналъе бугеб. Аварагас ﷺ абуна: «Къиямасеб къоялъ бищун дунгун гIагарлъуда рукIине руго бищун гIемер диде салават битIулел», - илан.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ХӀакълъунго ТӀадегIанав Аллагьас ва малаикзабазги свалат битIула кинабго халкъалде расуллъун витIарав аварагасде ﷺ. Я, гьал иман лъурал гӀадамал! Нужецаги свалат битIе хирияв аварагасде ва нужеца гьев кӀодо гьавун гьесие саламги гьабе», - ян. (Суратул «АхIзаб», аят 56)

Аллагьас свалат битIулин абураб рагIул магIна буго, Аллагь жиндир расуласда гурхӀулин, гьесул даража-макъамги тӀадегIан гьабулин, гьев тущбабазул заралалдасаги цIунулин, гьесие квербакъиги гьабулин абураб. Хириял малаикзабаз аварагасде свалат битӀулин абураб рагIиялъул магIна буго гьез аварагасе дугIа гьабулин гьесда Аллагь гурхIгиян, гьесул даража-макъам тIадегIан гьабегиян абун.

Нилъеда тӀад цIакъ кӀудияб хIакъ буго аварагасе ﷺ тӀубазе кколеб. Авараг ﷺ вуго нилъ жужахIалъул гӀазабалдаса хвасар гьарун, нигIматазул алжаналде лъугьинариялъе сабаблъун вугев. Купру-ширкалъул бецIлъиялдаса иманалъул нуралде нилъ тIоритIаравги. Гьедин бугелъул, хирияв аварагасде свалат-салам гӀемераб битӀизе кIвахIаллъизе бегьиларо. Гьесул цIар рехсанщинахъе: «Аллагьумма свали гӀала МухIаммадин ва гӀала алигьи ва ссаллим», - абе.

Жинда Аллагь ﷻ разилъаяй ГIаишатидасан бицана: «Рогьел баккилалде цебе цо жо букъулей йикIана дун. Кодоб букIараб рукIкIен бортун ана ва гьеб сагIаталъ чирахъги ссун ана. Гьеб гIужалъ авараг ﷺ вачIана жаниве лъугьун. Гьесул ﷺ гьумералъул нуралъ рукъ гвангъизабуна ва дида рукIкIен батана. Дица абуна: «Я Бичасул Расул ﷺ, дур гьурмал гвангъиго щиб», - илан. Аварагас ﷺ абуна: «Я ГIаишат, къиямасеб къоялъ дун вихьичIесе кIудияб балагь буго», - ян. Дица гьикъана: «Къиямасеб къоялъ мун вихьичIел щал кколел?» - илан. Аварагас ﷺ абуна: «Бахилчи», - ян. Бахилчи щив кколевиланги цIехедал, аварагас ﷺ абуна: «Жинда аскIоб дир цIар рехседал салават битIуларев», - илан. (АхIмад)

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...