Нухлулазе хъулухъ
Нухлулазе хъулухъ
Рецц Аллагьасе, тIубараб рамазан моцIалъ нух-нухазда чIун гIолохъабаз сапаралъ унезе бикьулеб буго лъимгун чамасдак. Масала, гьедин гьабула МахIачхъалаялдаги Буйнакскиялдаги гьоркьоб бугеб габурлъиялда (перевал). Гьениб гьеб иш гIуцIарав чи ккола Казбек районалъул Буртунай росулъа ХIадис Сабиев. Гьесулгун буго нижер жакъасеб гара-чIвари.
- ХIадис, бокьилаан мун гьаб габурлъуде кин ккаравали ва баракатаб иш гьабизе кин ракIалде ккарабали бицани?
- 2017 соналъ босана дица мотоцикл. Гьеб бугел чагIи гIемер рукIуна гьанир. Дунги гIемер щолаан гьениве ва заманалдасан лъай-хъвай ккана гьениб бугеб кафеялъул хважаин ХIажимурадилгун.
Байбихьуда нижеца цадахъ босулаан чайги цогидал нигIматалги. Гьедин гIодор чIолаан цо гьитIинабго столгIадаб жоги гьабун. Гьениб гьури букIунелъул, дагьаб санагIалъи гьечIого букIунаан иш. Амма ниж рихьидал аскIоре рачIунелги камулароан. Гьениб букIараб хIалги бихьун, цо къоялъ ХIажимурадица абуна кафе бугеб рахъалда бугила бокьараб алат-матахI, гIодор чIезе столал-бакIал, гьабулеб-толелъе кумекалъе хIалтIухъаби, ифтIар гьаниреги рачIун гьабизе бегьулин абун. Гьедин ккана байбихьиялъул иш.
- Гьанже лъикIаланго чагIиги рачIунеб, гIезегIан санагIалъабиги гьарураб бакI бихьула гьеб…
- Как ахIизе 10 минут хутIидал ва ахIун хадубги гьедигIанасебго мехалъ нижеца гьаниб бикьула лъимгун чамасдак. Жидер заман бугел чагIи лъалхъула. Руччабазе батIияб бакIалда хIадур гьарурал столалги руго. Машиналдаса вахъине кIоларев чи вугони, гьесие жанибего кьола кваназе жо.
Гьал ахирал соназ, гьабулелъул иш цойиде ккун, санагIалъи лъугьун бугелъул, нижер буго патрульнияб машинаги, ай как ахIизе дагьаб заман хутIидал, гьеб уна гъоркье-тIаде свери бахъизе, машина хун нухда хутIарав чи вугищали балагьизе. Ратани, гьелги кваназарула.
- Кин гIуцIун бугеб ифтIар гьабиялъул къагIида?
- КIал биччазе рачIунел чагIи рукIуна. Цо къоялъ рачIунезе кIал биччазе санагIалъи гьабизе уна 15-20 азарго гъурущ гIарац. Гьеб жо цо-цо къоялъ тIаде босула байкераз, гьаниб ифтIар букIин лъалел сахаватчагIаз. Дир гьудулзабазги гьабула кумек. Руго кIиго-лъабго къоялъ рачIун кумек гьабулел руччабиги. Амма гьаб гьабизе тIаде босарав дун вугелъул, щиб кканиги рамазан моцIалъул щибаб къойил гьаниб ифтIар букIинабизе хIадур вукIуна. ГIолохъабаз бачIараб гIарцул нахъе хутIараб жо бугони, мажгитаздасан как ахIиялъул гьаракь борхизабиялъе хIажатал алатал росиялъе хвезабула. Исана нахъе хутIараб жо бугони, гьеб кьезе буго Ленинкенталда бугеб цо мажгиталъе.
- Кванил иш нужецагойищ рекъезабулеб?
- Кваналеб жо букIуна плов, чулпа, салат. МоцIида жаниб чанго къо ккола шашликI букIунебги. Какги бан, жидер заман бугезе, гьекъезе чайги букIуна. Профессионалиял богогьабаз хIадурула квен. Гьезул тадбир ва нухмалъи гьабула кафеялъул хважаин ХIажимурадица, богогьанзабазул цоявги гьев живго вуго.
Гьаб ишалъулъ кIудияб гIахьаллъи гьабулев, кинабго захIмалъи тIаде босарав чи ккола ХIажимурад. Гьес базаралдаса босун чIезабула кинабго хIажатабщинаб. Кафеялда хIалтIулел руччабазги гьабула кумек. Аллагь разилъаги гьездаса.
- ГIадамазул кинаб бербалагьи букIунеб нужеца гьабулелде?
- Дагъистаниял руго лъикIал чагIи, гьанив кваназе чIарав щивав чияс жиндирго рахъалдасан дагьа-макъаб жо кьечIогоги толаро.
Риидал ЧIикIаса чи вачIун вукIана гьаниве, гъоркьиса жинца гьаниб кIал биччан букIанинги абун, мокьрол ящикги садакъаде босун. Цогидас бачIун букIана чай гьекъезе стакаби. Лъабабилев вачIана гьанив кванарав пуланав чияс битIанинги абун, гIарацги босун.
Камуларо рачIунел туристалги. Цо къоялъ рачIарал кваназаридал, хIикмалъун хутIун рукIана гьел.
- Гьаниб бугеб мажгит къачIалебги, гьелъие нухмалъи гьабулевги вукIана мун. Гьелъул щиб ккараб?
- ХIакъикъаталдаги гьаб мажгит букIана басралъун. ХIажат тIубалебги какичурулебги бакI букIана санагIалъи гьечIого. Гьеб хIалги бихьун, хIукму ккана ремонт гьабизе. ХIалтIи гьабулеб бихьидал, мотоциклазда гьанире рачIунезги кумекги гьабуна. АхIмад-афандиясги бачIана жиндирго рахъалдаса гьанибе гIарцулаб кумек битIун. Аслияб бербалагьи гьелъул гьабула гьеб барав Хъарданущиса чияс. Нижеца гьесие кIвараб кумек гьабуна.
- Нужеца гьаниб исламиял тадбиралги тIоритIулел рагIула…
- РабигIул авал моцIалъ нижеца мавлид гьабула байкералги ракIарун, хIаракат бахъула гьебги щибаб соналъ гьабизе. Цо соналъ мавлидалде ДРялъул муфтиги вачIун вукIана. Гьев кутакалда разилъана нижер данделъиялдаса.
