Аслияб гьумералде

Аллагь разилъиялде нух

Аллагь  разилъиялде нух

Аллагь разилъи ва гьедин гIамал гьаби буго нилъедаса шаригIаталъ тIалаб гьабулеб жо. Дин гьабулелинги рукIун, амма гIамал бугони гIицIго загьиралда бугеб, гьелъ чиясе пайда гьабуларо. ГIамал букIине ккола загьирги батIинги Аллагь тIаде валагьун вугев кинниги, рекIелъ Гьевги I ккун гьабулеб. Гьедин гьаби буго БетIергьанас лагъасул гIамал къабул гьабиги.

Рехсей гьабизе бокьун буго имам Гъазалияс «ИхIяалда» рехсарал чанго пишабазул.

КIиго пиша буго чиясулъ жиб даимлъулареб: гIолохъанлъи ва къуват. Щивасе мунпагIат гьабулеб кIиго пиша: тIабигIат берцинлъи ва напсалъул сахаватлъи. КIиго пиша буго жидеца чиясул къадру борхизабулеб: гIодове виччай ва гIадамазул хIажатал тIурай.

КIиго пиша буго жидеца балагь нахъчIвалеб: садакъа ва гIагарлъиялда гьоркьоб хурхен щулаго кквей. Аллагьас щивав хира гьавеги гьал сипатаздалъун ва гьабулеб гIамалалъулъ Жиндасаго хIинкъигун лъикIаб гIамалги кьеги, иманалъул нухдаги чIезареги.

ГIали асхIабас абун буго: «ГIадамазул бищун квешав чи вуго цогияздехун жиндилъ бугеб мекъаб пикруялъ, цонигиясда жив божуларев. Жиндилъго бугеб квешаб гIамалалъ цогиялги гьесда божуларев», - ан.

Лукъманул ХIакимил васас инсуда цIехон буго: «Я дир эмен, чиясдаса щиб пиша бугеб бищун лъикIаб?» - ан. Лукъманица жаваб гьабула: «Дин буго», - ян. «Пишабазул кIигояб бугони, щиб букIунеб?» - ан гьикъидал, Лукъманица жаваб гьабула: «Дин ва боцIи буго», - ян. «Лъабгояб буголъидал щибха бугеб?» - ан цIехедал: «Дин, боцIи ва нич буго», - ян абула. Ункъояб бугони щиб букIунебин гьикъидал, «дин, боцIи, нич ва тIабигIат берцинлъи буго», - ян жаваб гьабула. «Щугояб бугони, щибха букIунеб?» - ан абидал, Лукъманица жаваб кьола: «Дин, боцIи, нич, тIабигIат берцинлъи ва сахаватлъи буго», - ян. «Анлъгояб бугони», - ян васас цIехедал, Лукъманица абула: «Я дир вас, чиясулъ рехсарал щуялго пишаби данделъидал, гьев вукIуна вацIцIадавлъун, БетIергьанасдаса хIинкъулевлъун, Аллагьасул валилъун, шайтIаналдасаги вацIцIадавлъун», - ан. Аллагьас кьеги щивасе гьел пишаби кквезе тавпикъ ва гIамал бацIцIалъи.

КIвар бугел пишаби

Гьал ункъояздехун дуца хиянат гьабуге: дурго БетIергьанасде, расуласде, диналде ва ватIаналде. Дуца хъачIлъи бихьизабуге: дурго инсуда, эбелалда, вацасда ва яцалда. Сахаватлъиялдаса махIрум гьаруге: дурго чIужу, лъимал, гIагарлъи ва гьудуллъи.

СогIлъи, гьумер букIкIин бихьизабуге: ятимзабазда, мискинзабазда, пакъирзабазда ва унтарал чагIазда. Дур ццин бахъунге: гIалимзабазда, лъикIаб-квешаб малъулев мугIалимасда, Аллагьасдаса хIинкъарал ва санаде рахарал чагIазда.

Дуца къотIун ккезабуге: как бай, Къуръан цIали, зикру бачин ва гIагарлъи хурхинаби. Дуца гьабуге: мунагь, гукки, хIасад ва ракIхъублъи. ТIадчIей гьабе: сабруялда, хIилмуялда, гIелмуялда ва сахаватлъиялда. ЦIуни гьабе: шайтIаналдаса, напсалдаса, шагьваталдаса ва квешав гьудуласдаса.

Гьалмалъи ккоге: гьереси бицунесулгун, цIогьорасулгун, хIасад ва мацI гьабулезулгун. Гьоркьоблъи ккве: ракIбацIцIадасулгун, къотIи тIубалесулгун, сахаватав ритIухъасулгун.

ГIемер гьабе: садакъа кьей, дугIа гьаби, мунагьалдаса ракIбухIи ва аварагасде r салават битIи. Дагь гьабе: кьижи, кванай, калам ва кIухIаллъизе черх тей. Чорхолъе биччаге: пашманлъи, гIажизлъи, бахиллъи ва хьул халалъи.

РикIкIалъе: жагьиласдаса, дагIбадуласдаса, тохасдаса, щибго ишалда гьечIесдаса. Лъута: хьандолесдаса, рекIкI гьабулесдаса, дагIбадулев мунапикъасдаса. Аллагьас кумек гьабеги.

АхIмадул Бадавияс абун буго: «ГIелму гьечIев чиясул дунял-ахираталда къимат букIунаро. ХIелму жиндилъ гьечIесеги гIелмуялъ мунпагIат гьабуларо. Сахаватлъи жиндилъ гьечIесул боцIиялъулъги талихI букIунаро. Аллагьас бижаралда ракI гурхIи гьечIесе, Гьесда аскIобги шапагIат гьечIо. Сабру жиндилъ гьечIесеги гьабулеб ишалъулъ битIккей гьечIо. Такъва жиндилъ гьечIесеги Аллагьасда аскIоб даража гьечIо. Гьал пишабаздаса гIицIавлъун вугесеги алжаналда бакI гьечIо», - ян.

Аллагь гурхIаги щивасда ва Гьев разилъуледухъ шаргIалъул нухда хьвади ризкъилъун кьеги нилъее! Амин!

МУХIАММАД САЛМАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....