Аслияб гьумералде

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Яс кин кантIизайилей?

 

Дир ясалдаса кIиго нухалъ кIудияв чияс гьарулей йиго гьей. Гьел руго цадахъ хIалтIулел. Ясги рази йиго. 20 сон гурони бачIей дир ясалъе гьев «херав» щайдай абун ккола ракIалде. Гьесул жиндирго мина-рукъ эбелгун цадахъ гIумру гьабун вуго. Щолеб харжги мукъсанаб буго. Дие бокьун гьечIо яс гьесие кьезе. Кин гьей кантIизайилей?

 

Х, МахIачхъала

 

ГIалимчиясул жаваб

Ясалъул инсуца яги гьелъул валияс хIисабалде росизе ккола бахIарасул хасиятал. Гьей росасе кьезе бегьуларо гIамал-хасият квешав, диниял тIадкъаял тIураларев, гьелъул хIукъукъал цIунуларев чиясе.

Аварагас ﷺ абуна: «Диналда ва гIамал-хасияталда нуж разияв чи нужехъе вачIиндал, нужеца яс гьесие росасе кье, нужеца гьедин гьабичIони, ракьалда питнаги къадру-намус гьечIолъиги тIибитIила», - ян. АсхIабзабаз цIехана: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, мискинав вугонигийищ?» - абун. Аварагас ﷺ лъабго нухалъ такрар гьабуна: «Диналда ва гIамал-хасияталда нуж разияв чи нужехъе вачIараб мехалъ, нужеца гьесие яс росасе кье», - ян. (Тирмизи)

Гьелъул ихтиярал цIуниялъул ургъел гьаби ккола цIакъ кIвар бугеб иш. ГIаишатидасан бицана: «Ригьин гьаби ккола жавабчилъиялъул ва мутIигIлъиялъул цо хасаб форма, гьединлъидал эбел-эмен лъикIго ургъизе ккола яс лъие  кьелеяли абураб суалалда тIад», - ян.

ХIасанул Басриясде аскIове вачIана цо чи ва абуна: «ГIемерал бихьинал рачIунел руго дир яс гьарун. Лъие дица гьей кьелей?» - ян. ХIасанул Басрияс абуна: «Аллагьасдаса хIинкъулев чиясе кье. Гьесие гьей йокьани, гьелъул адаб-хIурмат гьабила, йокьичIони, гьес гьелъие зулму гьабиларо», - ян.

Нужер масъалалъулъги тIадехун рехсараб хIисабалде босун, нужецаго хIукму гьабизе ккола. Гьев чиясул хIакъалъулъ цIех-рехги гьабила, гIамал-хасият, диналдехун бугеб бербалагьи лъазабиялъул мурадалда. Щивасул гIумру батIи-батIияб букIине бегьула, амма бахIарав тIаса вищулаго, аслияб къагIидаялъ хIисабалде босуларо ригь яги гIарцул ахIвал-хIал.

 

Психологасул жаваб

Эбелалъул ургъел бичIчIулеб жо буго. Амма бичIчIизе ккола ясалъе гьукъа-къаял гьариялъ гIаксияб хIасил кьезе рес букIинги. Дуца гьев чи ясалъе каканагIан, гьелъ гьев цIунизе вуго, рекIелъ щаклъи бугониги.

Бищунго аслияб жо ккола ясалъулгун бухьен цIуни. Гьелъул хIукму какуге, кигIан гьеб мекъаблъун бихьаниги. «Гьев дуе данде кколаро» яги «щай дуе херав чи къваригIун вугев» абурал рагIабазул бакIалда абе: «Дие бокьун буго мун талихIайлъун йикIине», - ян. Берцинго кIалъаялъ дудехун мугъчIвай цIикIкIина.

ЛъикIаб букIина гьев чигун мунго кIалъани. Эбел-эмен ццим бахъинчIого кIалъани, ясалъеги бигьалъула гьеб ахIвал-хIалалъухъ батIияб рахъалдасан балагьизе.

Яс гIедегIизе ва хехдаризе гьаюге. Аслияб жо ккола дур квербакъи гьелда бихьи ва щиб кканиги дуда мугъчIвай гьабизе бегьулеблъи якъинго лъай.

Дур гIодобе биччараб, адаб-хIурматалъулаб гьаракь ва унго-унгояб ургъел кинаб букIаниги тIадецуй гьабиялдаса гIемерго къуватаб букIуна. ГIакълуялдалъун бихьизабураб рокьиялъ дур ясалъеги рес кьола хIакъикъат бичIчIизе ва битIараб тIаса бищизе.

 

ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас

 

Цогидазда цIехезе санагIат гьечIел суалал нужер ратани, ритIизе бегьула редакциялъул гьаб  +7 988 458 16 63 номералде. Гьезие гIалимасулгун психологасул жаваб кьела гьаб гьумералда.

ЦIар ва адрес хисизабун кьезе буго бачIараб суалалъе жаваб!

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...