Аслияб гьумералде

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Махсароде кколев вуго

 

Цо ясалъ дир вац махсароде кколев вуго. Гьев вуго гIолохъанчи, ресалдаги вуго. Хъизан гьабизе бокьун букIин бичIчIизабун букIана гьес дида.  Дица ялагьун йикIана гьесие данде кколей гIадан. Амма гьоркьоб заман иналде, жиндаго ятанин бахIарайиланги абун, кIалъан вачIана гьев. Гьей йиго вацасда цадахъ хIалтIизе лъугьарай практикантка. Дие цIакъ рекIее гIечIо гьей яс. Бихьулеб буго гьелъие гьесул бечелъи хIажат букIин. Дида кколеб  буго цощинаб сихIругIаги гуребдай гьелъ гьабун бугебилан абун.   Дие бокьун букIана гьей чIезайизе, амма вацасул ракI буссинабизе бокьун гьечIо. Гьесда лъалеб гьечIо щиб гьабулеб бугебали.

 

ХIава, Гъизляр

 

ГIалимчиясул жаваб

БахIарай тIаса йищиялъулъ эбел-инсуца кумек гьабизе ккола. ГIолохъабаз бищунго гIемер кIвар кьола бахIаралъул сипат-сураталде. Гьеб гуро талихIалъул аслу-кьучIги. Гьединлъидал, бахIарай тIаса йищулаго, битIараб букIинаан Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ нилъее тарал малъа-хъваязде кIвар кьуни.

Абу Гьурайратидасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «ЧIужугIадан лъадилъун ячуна гьелъул бечелъиялъухъ, насабалъухъ, берцинлъиялъухъ ва диналъухъ балагьун. Ками ккечIого букIине, диналда йигей ялагьизе хIаракат бахъе», - ян (Бухари, Муслим).

Гьесул даражаялде данде кколей бахIарай ялагьизе бокьун букIанин абулелъул лъазе ккола, хIадисалъулъ рехсарал хаслъаби рукIин, хасго динияб рахъ ва лъикIаб гIамал-хасият. КIвар бугеб жо ккола дур вацасулги гьелго хаслъаби рукIин, гьеб мехалда хьул букIуна гьел цоцазда ричIчIиялде ва хъизам лъикIлъиялде.

Гьединлъидал дуца гьел киналго рахъал хIисабалде росизе ккола ва вацасе гIакълу кье лъади тIаса йищулаго гьел хаслъаби хIисабалде росеян.  Гьелдаго цадахъ кIвар бугеб жо ккола вацасе йокьарай ясалъул къадру гIодобегIан гьабичIого тей. ГIицIго дуе рекIее гIечIин абураб жо гIоларо. Амма дуда лъалеб бугони гьей дур вацасе мустахIикъай гьечIейлъи ва гьелъ гьесие сихIру гьабун букIин, гьеб чIезабизе ккола мухIканал далилаздалъун.

Бищунго аслияб жо, дугIа гьабе. БетIергьанасда ﷻ гьаре гьей яс гьесие данде кколарей ятани, вац гъалатIаздаса цIунеян яги гьей мустахIикъай ятани, ригьнада баракат лъегиян.

 

Психологасул жаваб

Вацасул ургъел букIин бичIчIула, амма кIвар бугеб жо ккола гьоркьоблъиялъе зарал ккечIого букIине гIакълуялдалъун хIалтIи гьаби. ХIаракат бахъе гьевгун парахатго кIалъазе: гьикъе сунца гьей ясалдехун цIаравали, ракI-ракIалъ хIаракат бахъе гьесул рекIел хIал бичIчIизе. Исламалда ригьнадухъ аслияблъун кколаро даража ва бечелъи. Такъваялъул ва ракIбацIцIалъиялъул кIвар цIикIкIараб букIуна. Гьей  яс квешай йигин дуда ккун батани, вацасда берцинго бичIчIизабе цин мухIканлъи лъазабеян. 

Гьелдаго цадахъ гIайибал гIунтIизариялдаса рикIкIалъе - нужер хIинкъи тасдикъ гьабичIони, вацасул ццим бахъине бегьула ва гьелъулгун бухьенги жеги цIикIкIун щулалъизе рес буго. Гьелъул бакIалда, хIеренго пикраби загьир гьаре, нуж гьесул рахъалда рукIиналда ва гьесие лъикIаб гурони бокьун гьечIолъиялда тIадчIейги гьабун. Рес батани, гIагарлъиялъул чагIиги гъорлъе раче, гьезул пикру гьес къабул гьабизе бегьула.

 

ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...