Аслияб гьумералде

Цадахъ щуябго как бай

Цадахъ щуябго как бай

Цадахъ щуябго как бай

Цо-цоязда ккола какил гIуж, масала, маркIачIул какил гIуж бащдаб сагIаталдаса лъугIулин. Гьеб гьедин гьечIо. Амма хирияб буго как гIужда базе. Гьединго цо-цояз къаси рокъоре щведал цадахъ щуябго как бецIун бала. Гьебги бегьулареб жо буго, гьедин гьабулев чиги мунагьалде ккола.

 

Гьалмагъас бицунеб рагIана, эбелалъ абунин рокъове щведал какал цадахъ разе бегьулин абун. Аслияб жо бугин какал толеб гьечIолъи. Гьедин бегьуларо ва гьебги буго дин лъангутIиялъул хIасил. ГIуждаса как кватIизабулев чиясе мунагь буго. Гьединлъидал нилъеца кIванагIан хIаракат бахъизе ккола как гIужил авалалда базе. Мисалалъе, рогьалил какил гIуж байбихьула рогьалил битIараб хъахIлъи баккидал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъул гор баккизе байбихьарабго.

Къалъул какил гIуж байбихьула бакъ битIун зоб бакьулъеги щун, гьеб тIерхьудехун гьелъ гьетIизе байбихьидал. ГIужги лъугIула бахъун чIараб жоялъул къалъуда бакъ бащалъидал букIараб бищун къокъаб рагIад малъичIого, гьелда тIадеги, гьеб бахъун чIараб жоялда бащадаб къадаралъ рагIад халалъараб мехалъ.

Бакъанил какил гIуж байбихьула къалъул гIуж лъугIидал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъул гор тIубанго тIерхьиндал. 

МаркIачIул какил гIуж байбихьула бакъул гор тIубанго тIерхьиндал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъ тIерхьун хадуб, бакъ тIерхьунеб рахъалдаса бакъул багIараб кунчIи тIерхьарабго.

Боголил гIуж байбихьула бакътIерхьул рахъалда букIунеб бакъул багIараб кунчIи тIерхьарабго. Гьелъул гIуж лъугIула рогьалида, битIараб хъахIлъи баккун хадуб.

Базе тIадаб, амма бачIого хутIараб паризаяб как бецIизе тIадаб буго. Гьеб бокьун тараб батаниги, гIузруялдалъун тараб батаниги. Масала, кIочон тун, макьидаса гIуж инегIан ворчIичIого хутIун. Амма бокьун таралдаги гIузруялдалъун хутIаралдаги гьоркьоб батIалъи буго. Бокьун тараб как бецIизеги ккола, гьеб теялъул гьесие мунагьги букIуна. ГIузруялдалъун хутIараб как бецIизе тIалъула, амма гьелъул мунагь букIунаро. Телевизоралъухъги балагьун, къваригIел гьечIеб ишалдеги руссун как кIочон тани яги гьединаб жоялдеги руссун кватIараб гIужалъ гурого кьижичIого рогьалил как кватIани, гьеб гIузруялдалъун хутIараб кколаро, бокьун тараб ккола. Как тарав чиясе букIунеб мунагь гьесиеги букIуна.

Как базе карагьалъулел гIужал ккола рогьалил как баралдаса бакъги баккун анкьго натIалъул къадаралъ бакъ борхизегIанги, бакъанил как бан хадуб бакъ тIерхьинегIанги. БитIун зоб бакьулъе бакъ бахун хадуб бакътIерхьудехун дагьаб бакъ гьетIизегIанги. Гьал лъабалго гIужазулъ какал разе карагьатаб буго, хIарамаб карагьалъиялъ.

Гьел гIужазулъ разе бегьуларо заманалда, сабабалда хурхинаричIел мутIлакъал суннаталги, сабабал хадур ккарал какалги. Масала, сапар бухьиналъул, истихараталъул, хIеж бухьиналъул какал.

Гьел гIужаз разе карагьалъуларо рецIулел какал - паризаял рукIа, суннатал рукIа. Гьединго карагьалъуларо (разе бегьула) паризаял каказул суннатал ратибатал, разе бегьула сабабал цере ккарал суннатал какалги. Масала, какичуриялъул мажгиталъул тахIияталъул, бакъ-моцI кквеялъул, цIад гьариялъул какал.

Как базе тIалъула бихьинал, цIуял, балугъал, гIакъилал, бусурбанал, рацIцIадал гIадамазда. БалугълъичIев чиясда как базе тIалъуларо. Эбел-инсуда тIадаб буго анлъго сон барабго лъималазда как малъизе, гьеб баян абун амру гьабизе. АнцIго сон бараб мехалъ как балеб гьечIони, гьезда кьабизе. ГIантал чагIазда как базе тIалъуларо. Капурчиясда как базе тIалъуларо, ай гьесда как баян абизе ихтияр гьечIо. Ахираталда как теялъул гIазаб гьесиеги букIуна. Аслуялда вукIарав капурчи бусурбанлъани, гьес тарал какал рецIизе кколаро, муртадасда тIалъула. ХIайиз-нифасалда йигей чIужугIаданалъги как базе бегьуларо. Гьеб заманалда тараб как бецIизеги гьелда тIалъуларо. ХутIарал жал чIужугIаданалъ мухIканго лъазаризе ккела.

 

Шамил МухIаммадов

 

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...