Аслияб гьумералде

Дудасанги бала

Дудасанги бала

Дудасанги бала

Мажгиталда цо-цо халлъулеб жоялдасан букIуна жамагIат гьабун жаназалъул как балелъул гIезегIанго чагIаз гьелъул кIвар гьабунгутIи. АскIор ругел тIаде рахъаниги хабар-кIалалда ялъуни телефоназде къулун чIей. Жаназаялъул как буго цо чанго чияс баниги цогиязда тIаса кколеб парз. Амма гьедин тей рекъараблъун гьечIо.

 

Щайин абуни, жакъа дуе базе бокьичIониги цо къоялъ дудасан цогияз базе ккезе бугелъул гьеб. Жаназаялъул какил бугеб кириялъул бицунаго, гьеб Аварагас ﷺ релълъинабулеб букIана Мадинаялда бугеб УхIуд мегIералда.

Цоги хIадисалда буго: «Бусурбанчи хвараб мехалъ, Аллагьасде ﷻ ширк гьабуларев кIикъого чияс гьесие дугӀа гьабидал, Аллагьас ﷻ (гьезул) гьесие гьабураб шафагӀат (мунагьал чури тIалаб гьаби ва дугIа) къабул гьабула», - ян (Муслим).

Жаназадул как баялъе буго чанго рукну:

ТIоцебесеб ккола ният гьаби. Ният гьабизе ккола паризаяб жаназадул какиейин абун. ЖамагIаталда балаго, ният хварасул цIар абун мухIкан гьабизе кколаро, имамас ният гьабурасдасанин абуни гIола.

КIиабилеб буго ункъо нухалъ «Аллагьу акбар» аби.

Лъабабилеб буго цогиял каказулъго гIадин ахиралда салам кьей.

Ункъабилеб буго тIоцебесеб «Аллагьу акбаралда» хадуб алхIам цIали.

Щуабилеб буго кIиабилеб «Аллагьу акбаралда» хадуб Аварагасде ﷺ салават битIи, кьучIаб рагIиялда абулеб буго салават битIулелъул агьлуялде битIизе тIадаб гьечIинги. Гьеб салаватги лъикIаб буго Ат-ТахIиятуялда хадуб битIулеб «Кама ссалайта» абураб салават букIине, амма цогидаб кинаб бугониги бегьула.

Анлъабилеб буго лъабабилеб «Аллагьу акбаралда» хадуб хварасе дугIа гьаби. Гьелъулги бищун къокъаб къадар «Аллагьумма гъфир лагьу вархIамгьу», жаназа чIужугIаданалъул бугони - «Аллагьумма гъфир лагьа вархIамгьа» абила, чангоял ругони - «Аллагьумма гъфир лагьум вархIамгьум». (МагIна: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ гьесул мунагьал чуре ва гьесда гурхIа», - ян).

Анкьабилеб ккола хIалкIолев чи вахъунчIей. ВахъунчIезе хIалкIоларес гIодовчIунгоги базе бегьула.

Жаназадул как балелъул кантIизе ккараб бакI буго, имамасда хадуб балев чи цо «Аллагьу акбаралдаса» цогидаб абизегIан заманалъ гIузру гьечIого нахъа ккезе чIезе бегьунгутIи. Гьедин нахъа ккеялъ как биххизабула. Щайин абуни, щибаб «Аллагьу акбар» аби жаназадул какилъ цо-цо ракагIатлъун рикIкIуна.

КватIун вачIарав жаназадул какда нахъвилъани, как бухьун хадув гьев лъугьина «АлхIам» цIализе, цогидаз щиб цIалулеб бугебали халгьабичIого, цинги имамас «Аллагьу акбар» абун цогидалде лъугьиндал цIалулеб «АлхIамги» лъугIизе тун, гьезда хадув ина. Гьединаб къагIидаялда гьев вукIина, гIадатияб какилъ цIалулеб «АлхIамги» тун имамасда хадув рукугIалде арав кинниги. Хадуб имамас салам кьедал, гьес жиндирго хутIарал такбирал тIуразарила.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....